← Ana sayfaya dön

Hürmüz Boğazı krizi küresel enerji haritasını kalıcı olarak değiştiriyor

Wall Street Journal
04.06.2026

🔹 İran savaşı sonrasında Körfez ülkeleri, Hürmüz Boğazı’na bağımlılığı azaltmak için yeni petrol boru hatları, demiryolu bağlantıları ve enerji depolama merkezlerine milyarlarca dolar yatırım yapıyor.

🔹 Bölgedeki enerji ve ticaret akışları deniz taşımacılığından daha fazla kara taşımacılığı, demiryolu ve alternatif limanlara yönelmeye başladı.

🔹 Capital Economics’ten Hamad Hussain, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatma tehdidinin gerçekleşmesinin ardından alternatif altyapı yatırımlarının kalıcı hale geleceğini söyledi.

Alternatif enerji koridorları

🔹 Yetkililer ve analistler, ABD ile İran arasında anlaşma sağlanıp boğaz yeniden açılsa bile alternatif ihracat ağlarının korunacağını belirtiyor.

🔹 Suudi Arabistan’ın savaş sırasında yedek ihracat hattını kullanabilmesi alternatif güzergâhların stratejik önemini ortaya koydu.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak son haftalarda mevcut boru hatlarını genişletmeye yönelik yeni planlar açıkladı.

🔹 Uzmanlara göre yeni hatlar devreye girdikçe Hürmüz Boğazı’nın enerji akışını kesme aracı olarak kullanılması daha zor hale gelecek.

Suudi Arabistan ve BAE hamleleri

🔹 Suudi Arabistan, Kızıldeniz’e uzanan Doğu-Batı petrol boru hattını savaş öncesindeki günlük yaklaşık 2 milyon varilden tam kapasite olan 7 milyon varile çıkardı.

🔹 Suudi Arabistan’ın daha yüksek ihracat kapasitesine ulaşabilmesi için Yenbu Limanı’ndaki depolama ve yükleme altyapısını da genişletmesi gerekiyor.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri, Hürmüz Boğazı dışındaki Füceyre Limanı’na uzanan mevcut petrol hattını kullanarak ihracatının bir bölümünü yeniden yönlendirdi.

🔹 Abu Dabi, 2027’de devreye alınması planlanan ikinci bir boru hattıyla bu güzergâhtaki kapasiteyi iki katına çıkarmayı hedefliyor.

🔹 BAE ayrıca Asya’daki müşterilerine yönelik petrol depolama kapasitesini artırıyor ve stratejik stoklarını güçlendiriyor.

Bölgesel ticaret dönüşümü

🔹 Umman, Hürmüz Boğazı dışındaki limanlarını petrol depolama ve ihracat merkezi olarak öne çıkarmaya çalışıyor.

🔹 Körfez ülkeleri uzun süredir gündemde olan bölgesel demiryolu projesini hızlandırmayı değerlendiriyor.

🔹 Demiryolu taşımacılığı petrol sevkiyatında boru hatları ve tankerlerin yerini alamasa da enerji ve emtia taşımacılığı için ek seçenek sağlayabilir.

Zorluklar

🔹 Kara boru hatları da saldırılara açık olmaya devam ediyor. İran’a ait insansız hava araçları nisan ayında Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı hattını, geçen ay ise BAE’nin Füceyre enerji merkezini hedef aldı.

🔹 Yeni boru hatlarının inşası çok yıllı ve milyarlarca dolarlık yatırımlar gerektirirken güvenlik, finansman, arazi hakları ve uluslararası anlaşmalar gerektiriyor.

🔹 Avrupa Dış İlişkiler Konseyi’nden Cinzia Bianco, geçmişte gereksiz görülen Hürmüz’ü bypass eden yatırımların bugün stratejik açıdan son derece değerli hale geldiğini söyledi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Rus elitlerinde savaşı bitirme çağrıları artıyor, Putin geri adım atmıyor

Wall Street Journal
04.06.2026

🔹 Rusya’nın Ukrayna’da savaşın gidişatını değiştirememesi nedeniyle Rus siyasi, askeri ve akademik çevrelerinde çatışmanın sona erdirilmesi yönündeki çağrılar güçlenmeye başladı.

🔹 Vladimir Putin’in savaşın başlangıcındaki hedeflerinden vazgeçmeye hazır olduğuna dair herhangi bir işaret bulunmuyor.

Rus şahinlerinden dikkat çeken çıkışlar

🔹 Kremlin’in 2022’de Kiev’de kurmayı planladığı Rusya yanlısı yönetimin adaylarından biri olan Oleg Tsaryov, Rus propagandasının kaçınılmaz zafer yanılsaması yarattığını söyledi.

🔹 Tsaryov, oluşturulan alternatif gerçeklik ile sahadaki gerçeklerin artık çatışmaya başladığını savundu.

🔹 Eski Kremlin yetkilisi ve drone savaş araştırmacısı Aleksey Chadaev, mevcut stratejinin zafer değil yenilgiye götürebileceğini belirterek savaşın durdurulmasını ve yeniden yapılanmayı önerdi.

🔹 Moskova Ekonomi Yüksek Okulu’ndan Vasily Kashin, Ukrayna’nın kalıcı olarak Batı yanlısı ve Rusya karşıtı bir ülke haline geldiğini, Kiev’de Rusya dostu bir yönetim kurma hedefinin artık gerçekçi olmadığını yazdı.

Kremlin içindeki görüş ayrılıkları

🔹 Kashin, Rusya’nın mevcut cephe hatlarında bir ateşkes sağlayabileceğini ve hayali hedefler uğruna insan ve teknoloji kapasitesini tüketmemesi gerektiğini savundu.

🔹 Bazı Kremlin çevreleri ve ekonomik kanat, savaşın sonlandırılarak daha normal bir düzene dönülmesini destekliyor.

🔹 Buna karşılık FSB’nin etkili unsurları ve savaş yanlısı çevreler çatışmanın sürdürülmesini ve Batı ile daha sert bir kopuşu savunuyor.

🔹 Carnegie Russia Eurasia Center Direktörü Alexander Gabuev, Rus elitleri arasında savaşın bir veya iki yıl daha sürmesinin müzakere pozisyonunu anlamlı biçimde güçlendirmeyeceği görüşünün yayılmaya başladığını söyledi.

Ukrayna cephesi

🔹 Avrupa Birliği Dış Politika Şefi Kaja Kallas, Rusya’nın müzakere masasında askerî olarak elde edemediği azami taleplerin ABD tarafından Ukrayna’ya kabul ettirilmesini beklediğini söyledi.

🔹 Putin son günlerde Kiev ve diğer Ukrayna şehirlerine yönelik füze saldırılarını yoğunlaştırdı. Pazartesi gecesi düzenlenen saldırılarda 22 kişi öldü, 100’den fazla kişi yaralandı.

🔹 Putin, Ukrayna’nın “çatışmanın yeni niteliğiyle” karşı karşıya kalacağını söyledi.

Sahadaki yeni gelişmeler

🔹 Ukrayna’nın yapay zekâ destekli orta menzilli saldırı dronları Rus işgali altındaki bölgelerde lojistik hatları hedef almaya başladı.

🔹 Yakıt kamyonları ve askerî konvoylara yönelik saldırılar nedeniyle Luhansk ve Donetsk’te yakıt kısıtlamaları uygulanırken Kırım’da bazı bölgelerde yakıt tükendi.

🔹 Rus askerî yorumcular Ukrayna’nın yeni bir saldırı hazırlığında olduğu uyarısında bulunuyor.

🔹 Ukrayna son haftalarda Rusya içindeki uzun menzilli saldırılarında daha fazla başarı elde etti ve St. Petersburg’daki bir petrol terminalini hedef aldı.

Sansür ve baskılar

🔹 Rusya’da savaşın çıkmaza girdiğini ima eden bazı yayınlar ve açıklamalar kısa süre sonra kaldırıldı veya geri çekildi.

🔹 Emekli General Andrey Gurulyov’un savaşın gidişatını eleştiren paylaşımının ardından hesabının “hacklendiği” açıklansa da birçok Rus yorumcu buna inanmadı.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Önde gelen yapay zekâ şirketlerinin CEO’ları biyolojik silahlara karşı yasa çağrısı yaptı

Wall Street Journal
04.06.2026

🔹 OpenAI CEO’su Sam Altman, Anthropic CEO’su Dario Amodei ve Google DeepMind CEO’su Demis Hassabis, Kongre’ye biyolojik tehditlere karşı yeni yasal düzenleme çağrısı yapan mektubu imzaladı.

🔹 Mektup, sentetik DNA ve RNA siparişlerinde güvenlik kontrollerinin zorunlu hale getirilmesini talep ediyor.

🔹 Amaç, sentetik nükleik asit satan şirketlerin tehlikeli genetik kombinasyonları tespit ederek engellemesi ve sipariş veren müşterilerin kimliklerini doğrulaması.

Yapay zekâ ve biyolojik riskler

🔹 Mektupta yapay zekâ sistemlerinin hızla geliştiği ve bilim ile tıpta önemli faydalar sağladığı belirtildi.

🔹 Aynı zamanda yapay zekânın, biyolojik silah geliştirmeyi zorlaştıran bilgi engellerini aşındırabileceği ve kötü niyetli aktörlerin yeni patojenler üretmesini kolaylaştırabileceği uyarısı yapıldı.

🔹 Teknoloji odaklı iki düşünce kuruluşu tarafından organize edilen girişim, biyoteknoloji ve güvenlik çevrelerinde uzun süredir dile getirilen endişeleri yeniden gündeme taşıdı.

Washington’daki düzenleme tartışması

🔹 Donald Trump salı günü yapay zekâ modellerinin denetimi ve siber güvenliğe odaklanan yeni bir kararname imzaladı.

🔹 Kararname, Trump yönetiminin önceki daha serbest yaklaşımından kısmi bir politika değişikliğine işaret ediyor.

🔹 Sam Altman çarşamba günü Beyaz Saray yetkilileri ve Kongre üyeleriyle görüşerek model geliştiricilere yönelik daha güçlü güvenlik yükümlülükleri önerisini sundu.

🔹 OpenAI, bilim odaklı yapay zekâ modellerini kullanarak biyolojik riskleri önlemek amacıyla federal hükümetle iş birliği programı başlattığını açıkladı.

Destek ve itirazlar

🔹 Mektubu Microsoft’un yapay zekâ faaliyetlerinden sorumlu yöneticisi Mustafa Suleyman ve Meta’nın Yapay Zekâ Direktörü Alexandr Wang da imzaladı.

🔹 Trump, Biden dönemindeki gen sentezi tarama çerçevesini iptal etmişti ve Beyaz Saray henüz yeni bir tarama politikası yayımlamadı.

🔹 Düzenlemeyi destekleyenler, uygulamanın yalnızca gönüllü şirketleri değil tüm sentetik nükleik asit alıcılarını kapsaması için Kongre’nin yasa çıkarması gerektiğini savunuyor.

🔹 Muhalifler ise hangi genetik kombinasyonların tehlikeli kabul edileceğinin tartışmalı olduğunu ve uyum maliyetlerinin girişim şirketlerini zorlayabileceğini öne sürüyor.

🔹 Foundation for American Innovation’dan Dean Ball, biyolojik yaşam ve virüs üretiminde kullanılan materyallerin güvenlik taramasından geçirilmesinin toplum açısından makul bir zorunluluk olduğunu söyledi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Trump, ABD askerleri öldürülmedikçe İran’a karşı topyekûn savaşı yeniden başlatmayacağını yardımcılarına söyledi

Wall Street Journal
04.06.2026

🔹 Donald Trump, İran’ın ABD askerlerini öldürmesi halinde ateşkesi sona erdirmeyi değerlendireceğini yardımcılarına özel olarak iletti.

🔹 Trump yönetimi, nisan başında yürürlüğe giren ateşkesin devam ettiğini ve son çatışmaların tam kapsamlı savaş anlamına gelmediğini savunuyor.

🔹 ABD ve İran, son günlerde bölgedeki ABD üsleri ve Kuveyt Uluslararası Havalimanı çevresinde şimdiye kadarki en yoğun çatışmalardan bazılarını yaşadı.

🔹 İran’ın füze ve İHA saldırıları sonucu en az bir kişi hayatını kaybetti.

Hürmüz Boğazı ve enerji krizi

🔹 İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki ticareti kısıtlaması ve ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukası küresel enerji piyasalarında ciddi aksamalara yol açtı.

🔹 Trump yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını ve İran’la savaşın sona ermesini temel hedeflerden biri olarak görüyor.

🔹 Trump, New York Post’a verdiği röportajda ABD ablukasının İşçi Bayramı dönemine kadar sürmesinin düşük ihtimal olduğunu ancak mümkün olduğunu söyledi.

Müzakereler

🔹 ABD ve İran yaklaşık 60 günlük bir müzakere sürecini tanımlayacak mutabakat metni üzerinde çalışıyor.

🔹 Trump, İran’ın son teklifini reddederek Tahran’ın önceden ciddi tavizler vermesi gerektiğini savundu.

🔹 İran, nükleer program konusunda kapsamlı müzakerelere başlamadan önce ABD’nin dondurulan İran varlıklarını serbest bırakmasını veya ekonomik bir kazanım sağlamasını talep ediyor.

🔹 Trump, İran’ın nükleer faaliyetlerini sona erdirecek ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ortadan kaldıracak bir anlaşmaya yakın olduklarını söylemeye devam ediyor.

İsrail ve Hizbullah boyutu

🔹 Trump, diplomatik süreci tehlikeye atabileceği gerekçesiyle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’dan Beyrut’a yönelik planlanan saldırıları durdurmasını istedi.

🔹 İran, İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların sona ermesini ABD-İran ateşkesinin geleceğiyle bağlantılı görüyor.

🔹 İsrail ve Lübnan hükümetleri ABD ile yapılan görüşmelerin ardından ateşkesi yenileme konusunda anlaşmaya vardı.

🔹 Ateşkesin yürürlüğe girmesi Hizbullah ile çatışmaların sona ermesine bağlandı.

🔹 Hizbullah görüşmelere doğrudan katılmadı.

Trump üzerindeki baskı

🔹 Trump yönetimi savaşın 28 Şubat’ta başlamasının ardından çatışmaların altı haftadan uzun sürmeyeceğini savunmuştu.

🔹 Çatışmaların devam etmesi ve müzakerelerin yavaş ilerlemesi Trump üzerindeki siyasi ve diplomatik baskıyı artırıyor.

🔹 Trump, İran ile hızlı bir anlaşma yaparak savaşı sonlandırma veya ekonomik baskının zamanla sonuç vermesini bekleme seçenekleri arasında karar vermek zorunda kalabilir.

🔹 Brookings Institution’dan Suzanne Maloney, İran savaşının Trump yönetiminin kolayca sonlandıramadığı ilk büyük dış politika krizlerinden biri haline geldiğini söyledi.

🔹 Council on Foreign Relations uzmanı Steven Cook, İran’ın baskıya rağmen geri adım atmamasının Trump’ı zor bir konuma soktuğunu belirtti.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Trump destekli ticaret koridoru Ermenistan seçimlerini küresel güçlerin odağına taşıdı

Nikkei Asia
04.06.2026
Seçim ve jeopolitik rekabet

🔹 Ermenistan’da 7 Haziran’da yapılacak parlamento seçimleri ABD, Rusya, Çin ve diğer bölgesel güçler tarafından yakından izleniyor.

🔹 Seçimler, Güney Kafkasya’daki nüfuz mücadelesinin yanı sıra yeni ticaret koridorlarının geleceği açısından da önem taşıyor.

🔹 Başbakan Nikol Paşinyan’ın AB ile yakınlaşmayı savunan Sivil Sözleşme Partisi anketlerde önde görünüyor.

🔹 Son ankette seçmenlerin yüzde 44’ü kararsız olduğunu veya tercih belirtmediğini söyledi.

🔹 Reuters’a göre Rusya, seçmenleri Moskova’nın desteklediği adaylara yönlendirmek amacıyla Paşinyan karşıtı dezenformasyon kampanyaları yürüttü.

TRIPP ticaret koridoru

🔹 Ermenistan, Trump Uluslararası Barış ve Refah Koridoru (TRIPP) projesinin önemli bir parçası konumunda bulunuyor.

🔹 Koridor, Azerbaycan’ı Nahçıvan üzerinden Türkiye’nin Kars kentine bağlayarak Avrupa’ya uzanan Orta Koridor’un bir parçasını oluşturuyor.

🔹 Ermenistan üzerinden geçen güzergâh, Gürcistan rotasına göre daha kısa bir bağlantı sağlıyor.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 26 Mayıs’ta Erivan’ı ziyaret ederek TRIPP iş birliğini ilerletmeye yönelik görüşmeler yaptı.

Azerbaycan ile barış süreci

🔹 ABD’nin arabuluculuğunda Ağustos 2025’te Azerbaycan ile Ermenistan arasında bir barış anlaşması imzalandı.

🔹 Paşinyan, 2022’de Dağlık Karabağ’ı resmen Azerbaycan toprağı olarak tanıma sürecini başlattı ve bu pozisyonunu 2023’te açık şekilde dile getirdi.

🔹 Azerbaycan, nihai barış anlaşması öncesinde Ermenistan Anayasası’nda değişiklik yapılmasını talep ediyor.

🔹 Uzmanlar, Paşinyan seçimleri kazansa bile gerekli anayasa değişikliklerini gerçekleştirmesinin zor olacağını değerlendiriyor.

🔹 Barış anlaşmasının imzalanabilmesi için Paşinyan’ın seçimlerden zaferle çıkmasının önemli bir ön koşul olduğu belirtiliyor.

Rusya ile ilişkiler

🔹 Ermenistan ile Rusya arasındaki ilişkiler, Azerbaycan’ın 2023’te Dağlık Karabağ’ın kontrolünü yeniden ele geçirmesinin ardından belirgin şekilde geriledi.

🔹 Erivan’da Rusya’nın artık güvenilir bir güvenlik garantörü olmadığı yönündeki görüş güç kazandı.

🔹 Kremlin, Ermenistan’ın Avrupa Birliği ile yakınlaşmasının Rusya öncülüğündeki Avrasya Ekonomik Birliği üyeliğiyle çeliştiğini savunuyor.

🔹 Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, seçim öncesinde Paşinyan’ı doğum günü nedeniyle arayarak tebrik etti.

Ekonomik boyut

🔹 Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonra on binlerce Rus vatandaş Ermenistan’a taşındı.

🔹 Rusya ile ticaret hacmi son yıllarda önemli ölçüde arttı.

🔹 Dünya Bankası verilerine göre Ermenistan’ın nominal GSYH’si 2021’de 13,9 milyar dolarken 2024’te yaklaşık 26 milyar dolara yükseldi.

🔹 Uzmanlar, Ermenistan’ın Rusya’dan tamamen kopmak yerine dış ilişkilerini çeşitlendirmeye çalıştığını belirtiyor.

Bölgesel güçlerin ilgisi

🔹 Hindistan son yıllarda Ermenistan’ın en büyük silah tedarikçilerinden biri haline geldi.

🔹 Çin, Ağustos 2025’te Erivan ile stratejik ortaklık anlaşması imzaladı.

🔹 İran, yeni koridor projelerinin bölgesel ticaretteki rolünü azaltmasından endişe duyuyor.

🔹 Türkiye ise Ermenistan ile ilişkilerin normalleşmesine daha açık bir yaklaşım sergiliyor.

Uzun vadeli beklentiler

🔹 Uzmanlar, ekonomik entegrasyonun Güney Kafkasya’da uzun vadeli istikrar için en güçlü fırsatlardan biri olduğunu değerlendiriyor.

🔹 Ermenistan’ın ticaret ve ulaşım ağlarına entegrasyonu ülkenin bölgesel önemini artırıyor.

🔹 Seçim sonuçları Ermenistan’ı kısa vadede bir ticaret merkezine dönüştürmeyecek olsa da mevcut diplomatik açılımın devam edip etmeyeceğini belirleyebilir.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

NASA, uzun süredir görev yapan Mars MAVEN misyonuna veda etti

New York Times
04.06.2026

🔹 NASA, Mars’ın atmosferini incelemek amacıyla yürütülen MAVEN görevini 11 yılı aşkın sürenin ardından sonlandırdığını açıkladı.

🔹 MAVEN uzay aracı 2014 yılından bu yana Mars yörüngesinde görev yapıyordu.

🔹 NASA, MAVEN’den son sinyali 6 Aralık tarihinde aldı.

Görevin sona ermesi

🔹 İnceleme kurulu, MAVEN’in beklenmedik şekilde dönmeye başladığını tespit etti.

🔹 Bu dönüş nedeniyle bataryalar hızla boşaldı ve iletişim sisteminin enerjisi kesildi.

🔹 Uzay aracının dakikada yaklaşık 2,7 tur hızla döndüğü belirlendi.

🔹 İnceleme kurulu, MAVEN’in kurtarılamayacağı sonucuna ulaştı.

Bilimsel hedefler

🔹 MAVEN, Mars’ın bir zamanlar yaşanabilir olmasını sağlayan atmosferinin nasıl kaybolduğunu araştırmak amacıyla geliştirildi.

🔹 Uzay aracı, Mars atmosferinin bileşimini ve atmosfer moleküllerinin uzaya kaçış süreçlerini ölçtü.

🔹 Mars yüzeyindeki eski nehir yatakları, deltalar ve kanyonlar gezegenin geçmişte sıvı su barındırdığına işaret ediyor.

🔹 MAVEN verileri, güneş rüzgârlarının Mars atmosferini nasıl aşındırdığını ayrıntılı şekilde ortaya koydu.

Önemli keşifler

🔹 MAVEN, Mars üzerinde daha önce gözlemlenmemiş yeni kutup ışığı türlerini tespit etti.

🔹 Uzay aracı, Güneş Sistemi dışından geldiği belirlenen 3I/ATLAS kuyruklu yıldızını da görüntüledi.

🔹 Görev sırasında Mars atmosferinin kayıp hızına ilişkin önemli ölçümler elde edildi.

İletişim kaybı

🔹 MAVEN’in Mars’ın arkasına geçmesi sırasında yaşanan olağan iletişim kesintisinin ardından bağlantı yeniden kurulamadı.

🔹 NASA, 2025 yılı sonuna kadar uzay aracını yeniden çalıştırmak için çeşitli girişimlerde bulundu.

🔹 Batı Virginia’daki Green Bank Gözlemevi de uzay aracından sinyal almaya çalıştı.

🔹 Yapılan tüm kurtarma girişimleri başarısız oldu.

Mars görevlerine etkisi

🔹 MAVEN yalnızca bilimsel veri toplamıyor, aynı zamanda Mars yüzeyindeki NASA araçları ile Dünya arasındaki veri aktarımına da destek veriyordu.

🔹 NASA ve Avrupa Uzay Ajansı’na ait diğer Mars yörünge araçları bu görevi devralacak.

🔹 NASA, veri aktarımında yalnızca sınırlı gecikmeler yaşanacağını açıkladı.

Gelecek

🔹 MAVEN’in önümüzdeki 50 ila 100 yıl boyunca Mars yörüngesinde kalması bekleniyor.

🔹 Daha sonra yörüngesi bozularak Mars atmosferine girecek ve yanarak yok olacak.

🔹 MAVEN, Kasım ayında fırlatılan ESCAPADE görevinin Mars atmosferi araştırmalarına ek veri sağlayamayacak.

🔹 MAVEN Baş Araştırmacısı Shannon Curry, görev için “En iyi Mars görevi” ifadesini kullandı.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Savaş sürerken İran Futbol Federasyonu Başkanı takımını Dünya Kupası’na götürmeye çalışıyor

New York Times
04.06.2026
Dünya Kupası hazırlıkları

🔹 İran’ın Kuzey Amerika’da düzenlenecek Dünya Kupası hazırlıkları savaş, diplomatik gerilim ve vize belirsizlikleri altında sürüyor.

🔹 İran, turnuvaya katılma hakkı kazanan ilk takımlardan biri olmasına rağmen vize süreçlerinde sorunlarla karşı karşıya kaldı.

🔹 İran Milli Takımı, Dünya Kupası öncesindeki kamp çalışmalarını Türkiye’de yürütüyor.

🔹 Turnuva 11 Haziran’da başlayacak, İran ilk maçını 15 Haziran’da Los Angeles’ta Yeni Zelanda’ya karşı oynayacak.

Kamp merkezi değişikliği

🔹 İran’ın kamp merkezi son anda ABD’nin Arizona eyaletindeki Tucson kentinden Meksika’nın Tijuana kentine taşındı.

🔹 Mehdi Tac, kararın FIFA ile birlikte alındığını ve takımın ABD’de geçireceği sürenin en aza indirilmesinin hedeflendiğini söyledi.

🔹 Tac, Tijuana’nın Los Angeles’a daha yakın olması, ulaşım kolaylığı ve iklim koşulları nedeniyle daha uygun olduğunu belirtti.

🔹 Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, FIFA’nın bu konuda Meksika’dan yardım istediğini açıkladı.

FIFA ile temaslar

🔹 Mehdi Tac, İran Futbol Federasyonu’nun yalnızca FIFA ile temas halinde olduğunu ve ABD makamlarıyla doğrudan görüşmediğini söyledi.

🔹 FIFA Başkanı Gianni Infantino mart ayında Türkiye’ye giderek İran takımına destek verdi.

🔹 FIFA Genel Sekreteri Mattias Grafström de geçen ay İranlı yetkililerle görüşmeler gerçekleştirdi.

🔹 FIFA, konuyla ilgili açıklama yapmadı.

Vize ve güvenlik sorunları

🔹 Mehdi Tac, İran kafilesinin vizelerinin hâlâ onaylanmamasından duyduğu hayal kırıklığını dile getirdi.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Devrim Muhafızları ile bağlantılı antrenör ve görevlilerin ABD’ye alınmayacağını açıkladı.

🔹 Tac, İran kadrosundaki bazı futbolcuların zorunlu askerlik hizmetlerini Devrim Muhafızları bünyesinde yaptığını söyledi.

🔹 Tac, yaşanan gelişmeler nedeniyle ABD’nin İran takımına ciddi zorluklar çıkarabileceğinden şüphelendiklerini ifade etti.

Mehdi Tac ve Kanada olayı

🔹 Mehdi Tac, Aralık ayında Washington’daki Dünya Kupası kura çekimi için akreditasyon alamadı.

🔹 Kanada makamları geçen ay Tac’ın Vancouver’daki FIFA toplantısına giderken kullandığı belgeleri iptal etti.

🔹 Tac, Toronto’da saatler süren görüşmelerin ardından İran heyetiyle birlikte ülkesine döndü.

🔹 Tac geçmişte İran Devrim Muhafızları bünyesinde görev yaptığını ancak artık örgütle ilişkisi bulunmadığını söyledi.

Belirsizlik sürüyor

🔹 İran ile ABD arasındaki savaş, Dünya Kupası tarihinde ilk kez ev sahibi ülkelerden birinin katılımcı bir ülkeyle savaş halinde olduğu bir ortam oluşturdu.

🔹 Tac, FIFA’nın tüm katılımcı ülkelere eşit davranılması ilkesini koruması gerektiğini söyledi.

🔹 İran’ın turnuvadaki ilk maçının planlandığı şekilde oynanıp oynanamayacağı konusunda kesin güvence vermedi.

🔹 İran kadrosu açıklandı ve takımın Dünya Kupası öncesinde Mali ile bir hazırlık maçı daha yapması planlanıyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Hürmüz Boğazı kapalı. Dünya yeni duruma uyum sağlıyor

New York Times
04.06.2026

🔹 ABD ile İran arasında nasıl bir anlaşma yapılırsa yapılsın, Hürmüz Boğazı üzerinden savaş öncesindeki enerji akışına kısa sürede dönülmesi beklenmiyor.

🔹 Mayınlar temizlense bile tanker işletmecileri güvenlik riskleri ve yükselen sigorta maliyetleri nedeniyle boğazı kullanmakta temkinli davranabilir.

Enerji Piyasalarındaki Uyum

🔹 ABD, Brezilya, Kanada, Kazakistan ve Venezuela petrol üretimlerini artırıyor.

🔹 ABD Stratejik Petrol Rezervi’nden yapılan ek satışlar arz açığını kapatmaya yardımcı oluyor.

🔹 Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, boru hatları üzerinden petrol sevkiyatını artırarak normal deniz taşımacılığının yaklaşık dörtte birine denk gelen kapasite sağlayabiliyor.

🔹 Trump yönetimi, enerji arzını artırmak amacıyla Rus petrolüne yönelik bazı yaptırımları gevşetti.

Ekonomik Etkiler

🔹 Katar, sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatını yalnızca Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirebildiği için ekonomik büyümede ciddi kayıp riskiyle karşı karşıya bulunuyor.

🔹 Körfez ülkelerinin ekonomik büyüme tahminleri yarıdan fazla düşürüldü.

🔹 ABD’de ortalama benzin fiyatları yükseldi ve enerji maliyetleri küresel fiyatlama nedeniyle iç piyasayı da etkiledi.

🔹 Doğal gaz fiyatlarındaki artış Almanya’daki petrokimya üretimini baskıladı.

🔹 Körfez kaynaklı gübre arzındaki azalma, Mısır’dan Endonezya’ya kadar birçok ülkede gıda maliyetlerini artırdı.

Asya'nın Önlemleri

🔹 Çin birkaç hafta boyunca Körfez’den petrol ithalatını durdurdu.

🔹 Güney Kore kamu çalışanları için dönüşümlü araç kullanım uygulamaları başlattı.

🔹 Filipinler kamu çalışanlarına haftada dört gün ofis çalışması uygulaması getirdi ve klima kullanımına sınırlamalar koydu.

🔹 Avustralya, durumun kötüleşmesi halinde zorunlu enerji ve yakıt kısıtlamaları için plan hazırladı.

Alternatif Enerji Kaynakları

🔹 Çin, petrol ihtiyacının daha büyük bölümünü Rusya, Orta Asya ve ABD’den karşılamaya yöneldi.

🔹 Güney Kore, Malezya, Kazakistan ve Kanada’dan yeni enerji tedarik anlaşmaları arıyor.

🔹 Japonya stratejik rezervlerini kullanırken Kolombiya ve Meksika gibi alternatif tedarikçilerle ilişkilerini genişletiyor.

🔹 Japonya aynı zamanda nükleer enerji kapasitesini artırıyor.

Kazananlar ve Kaybedenler

🔹 ABD petrol ve doğal gaz üreticileri, oluşan arz açığından faydalanabilecek ülkeler arasında yer alıyor.

🔹 Nükleer enerji ve yenilenebilir enerji sektörleri de artan ilgi görüyor.

🔹 Brezilya ve Guyana gibi diğer petrol ihracatçılarının gelirlerinde artış yaşanabilir.

🔹 Rusya, yaptırım baskısının azalması halinde ek enerji gelirleri elde edebilir.

🔹 Körfez ülkeleri ise enerji ihracatı, turizm ve deniz taşımacılığı alanlarında uzun süreli kayıplarla karşı karşıya kalabilir.

Uzun Vadeli Sonuçlar

🔹 Şirketler ve ülkeler alternatif tedarik zincirleri oluşturmaya devam ediyor.

🔹 Hürmüz Boğazı yeniden açılsa bile enerji piyasalarında yaşanan yeniden yapılanmanın kalıcı etkiler bırakması bekleniyor.

🔹 Dünya ekonomisinin gelecekte Körfez bölgesinden gelen petrol ve doğal gaz arzına geçmişteki kadar bağımlı olmaması öngörülüyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Nvidia CEO’su milyarder ailelere “çılgın” yapay zekâ getirileri vaat etti

Bloomberg
04.06.2026

🔹 Nvidia CEO’su Jensen Huang, yapay zekâ yatırımlarının yatırımcılara “çılgın” seviyede getiri sağladığını söyledi.

🔹 Huang, yapay zekâya yapılan harcamaların kârlılığına yönelik endişeleri reddederek son altı ayda yatırım getirisi algısının tamamen değiştiğini ifade etti.

🔹 Taipei’de düzenlenen ve 300’den fazla yatırımcı ile aile ofisinin katıldığı kapalı toplantıda konuşan Huang, yapay zekânın trilyonlarca dolarlık değer yarattığını belirtti.

🔹 Huang, yapay zekâ yatırımlarının geri dönüşünü sorgulayan yatırımcıların artık “çılgın” göründüğünü söyledi.

Yapay zekâ yatırımları

🔹 Huang, yapay zekâ veri merkezlerine yönelik trilyonlarca dolarlık yatırımın ardından sektörün yüksek kârlılık dönemine girdiğini savundu.

🔹 Nvidia’nın yanı sıra Micron Technology, SK Hynix ve Taiwan Semiconductor Manufacturing Company gibi şirketlerin de yapay zekâ ekosisteminde önemli kazançlar elde ettiğini söyledi.

🔹 Huang, Marvell Technology’nin de gelecekte 1 trilyon dolar piyasa değerine ulaşabilecek şirketler arasında yer aldığını ifade etti.

Finansman ihtiyacı

🔹 Huang, yapay zekâ altyapısının büyümesi için arazi, enerji ve finansmana ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

🔹 Emeklilik fonları ve bireysel yatırımcıların yanı sıra milyarder ailelerin de yapay zekâ finansmanında önemli rol oynayabileceğini belirtti.

🔹 Tayvan’daki teknoloji şirketleri, Nvidia, Microsoft ve OpenAI gibi şirketlerin tedarikçisi olabilmek için rekor seviyelerde borçlanmaya yöneliyor.

Piyasa tartışmaları

🔹 Huang’ın açıklamaları, küresel piyasalarda yapay zekâ kaynaklı bir balon oluşup oluşmadığı yönündeki tartışmaların sürdüğü dönemde geldi.

🔹 Bazı yatırımcılar ve analistler, yapay zekâ veri merkezlerine yapılan dev yatırımların uzun vadeli getirilerini sorgulamaya devam ediyor.

🔹 Huang ise yapay zekâ sektörünün yarattığı ekonomik değerin bu endişeleri geçersiz kıldığını savundu.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Nvidia CEO’su milyarder ailelere “çılgın” yapay zekâ getirileri vaat etti

Bloomberg
04.06.2026

🔹 Nvidia CEO’su Jensen Huang, yapay zekâ yatırımlarının yatırımcılara “çılgın” seviyede getiri sağladığını söyledi.

🔹 Huang, yapay zekâya yapılan harcamaların kârlılığına yönelik endişeleri reddederek son altı ayda yatırım getirisi algısının tamamen değiştiğini ifade etti.

🔹 Taipei’de düzenlenen ve 300’den fazla yatırımcı ile aile ofisinin katıldığı kapalı toplantıda konuşan Huang, yapay zekânın trilyonlarca dolarlık değer yarattığını belirtti.

🔹 Huang, yapay zekâ yatırımlarının geri dönüşünü sorgulayan yatırımcıların artık “çılgın” göründüğünü söyledi.

Yapay zekâ yatırımları

🔹 Huang, yapay zekâ veri merkezlerine yönelik trilyonlarca dolarlık yatırımın ardından sektörün yüksek kârlılık dönemine girdiğini savundu.

🔹 Nvidia’nın yanı sıra Micron Technology, SK Hynix ve Taiwan Semiconductor Manufacturing Company gibi şirketlerin de yapay zekâ ekosisteminde önemli kazançlar elde ettiğini söyledi.

🔹 Huang, Marvell Technology’nin de gelecekte 1 trilyon dolar piyasa değerine ulaşabilecek şirketler arasında yer aldığını ifade etti.

Finansman ihtiyacı

🔹 Huang, yapay zekâ altyapısının büyümesi için arazi, enerji ve finansmana ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

🔹 Emeklilik fonları ve bireysel yatırımcıların yanı sıra milyarder ailelerin de yapay zekâ finansmanında önemli rol oynayabileceğini belirtti.

🔹 Tayvan’daki teknoloji şirketleri, Nvidia, Microsoft ve OpenAI gibi şirketlerin tedarikçisi olabilmek için rekor seviyelerde borçlanmaya yöneliyor.

Piyasa tartışmaları

🔹 Huang’ın açıklamaları, küresel piyasalarda yapay zekâ kaynaklı bir balon oluşup oluşmadığı yönündeki tartışmaların sürdüğü dönemde geldi.

🔹 Bazı yatırımcılar ve analistler, yapay zekâ veri merkezlerine yapılan dev yatırımların uzun vadeli getirilerini sorgulamaya devam ediyor.

🔹 Huang ise yapay zekâ sektörünün yarattığı ekonomik değerin bu endişeleri geçersiz kıldığını savundu.

← Ana sayfaya dön