🔹 Türkiye, 2019'da Rusya'dan aldığı S-400 hava savunma sistemlerini üçüncü bir ülkeye devretmek için Rusya'nın onayını almaya çalışıyor.

🔹 Ankara, daha önce S-400 sistemlerini Rusya'ya geri verme önerisinde bulundu ancak bu girişim Moskova'dan destek görmedi.

🔹 ABD Senatosu üyeleri, S-400'lerin üçüncü bir ülkeye devredilmesinin de Washington'ın güvenlik kaygılarını tamamen gidermeyeceğini belirtti.

🔹 Türkiye ile Rusya arasındaki görüşmeler, Ankara'daki NATO Zirvesi öncesinde başladı. Zirvede Donald Trump, Türkiye'ye F-35 satış yasağını kaldırabileceğinin sinyalini verdi.

🔹 Türkiye daha önce S-400 sistemlerini envanterinde tutarken ABD'nin sistemi denetlemesine izin vermeyi önerdi. Bu teklif, F-35'in gizlilik teknolojisinin korunmasına yönelik kaygıları gidermeyi amaçladı ancak ABD tarafından kabul görmedi.

🔹 Türk yetkililer, S-400 sistemlerinin Türkiye'nin envanterinde bulunmasına rağmen aktif olarak kullanılmadığını belirtti.

🔹 ABD, Türkiye'nin 2019'da S-400 teslimatını almasının ardından F-35 programına katılımını durdurmuş ve yeniden programa dönebilmesi için S-400'lerden vazgeçmesini şart koşmuştu.

🔹 Rusya'nın onay vermesi halinde Türkiye'deki S-400 bataryalarının başka bir ülkeye gönderilmesi planlanıyor. Olası hedef ülke açıklanmadı.

🔹 Konu, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın haziran ayında Kazan'da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı görüşmede de gündeme geldi.

🔹 Donald Trump, Türkiye'ye F-35 satışına izin verip vermeyeceği konusunda henüz kesin karar vermediğini ancak Recep Tayyip Erdoğan'a olumlu yaklaştığını söyledi.

🔹 S-400 meselesinin çözülmesi, Türkiye ile ABD arasındaki savunma ilişkilerinin normalleşmesine ve Türkiye'nin savunma sanayisine uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasının önünü açabilir.

🔹 Türkiye, Barack Obama döneminde Patriot hava savunma sistemi alımında ilerleme sağlanamamasını ve 2016 darbe girişimi sonrasında müttefikleriyle yaşadığı gerilimleri gerekçe göstererek S-400 sistemlerini Rusya'dan satın almıştı.

🔹 ChangXin Memory Technologies (CXMT), 2026'nın en büyük Çin halka arzlarından biriyle 4,3 milyar doların üzerinde kaynak toplamayı hedefliyor.

🔹 Şirket, yılın ilk yarısında gelirini yedi kat artırdı ve Çin'in yabancı bellek çiplerine bağımlılığını azaltmayı amaçlayan en önemli üreticilerden biri haline geldi.

🔹 CXMT, üretim kapasitesini bu yıl iki katına çıkarmayı ve çip tasarımından paketlemeye kadar tüm üretim zincirini büyük ölçüde ülke içinde kurmayı planlıyor.

🔹 Şirket, çip tasarımı, üretimi, testi ve paketlemesinde görev alan Jixin Tuofang, TSFC Semiconductors ve Xyxtech gibi yerli şirketlerden oluşan bir tedarik ağı kurarak ABD yaptırımlarına karşı dayanıklılığını artırıyor.

🔹 CXMT'nin uzun vadeli hedefi, bellek çipi pazarında SK Hynix, Samsung Electronics ve Micron ile rekabet edecek küresel bir üretici haline gelmek.

🔹 Pentagon, şirketi Çin ordusuyla bağlantılı olduğu gerekçesiyle kara listeye aldı. Güney Kore'de ise bazı eski Samsung çalışanları CXMT'ye ticari sır sızdırmakla suçlanıyor.

🔹 ABD'nin ihracat kısıtlamaları nedeniyle şirket, gelişmiş ekipman yerine yenilenmiş ASML litografi makineleri ve yerli üretim yöntemlerini kullanarak üretimini sürdürüyor.

🔹 CXMT, yapay zekâ sunucularının yaygınlaşmasını yeni yüksek bant genişlikli bellek (HBM) ürünlerini geliştirmek için test ortamı olarak kullanıyor.

🔹 Şirket, 2025 sonunda yaklaşık 19 bin 300 çalışana ulaştı. Yıl sonuna kadar aylık silikon plaka üretimini 300 binin üzerine çıkarmayı hedefliyor.

🔹 Kanada merkezli TechInsights, CXMT'nin DDR5 bellek çiplerinde büyük ölçüde kendi geliştirdiği teknolojileri kullandığını ve üretim teknolojisinin ABD'nin hedef aldığı gelişmiş üretim sınırına yaklaştığını belirledi.

🔹 Şirket, yurt dışından yüzlerce mühendis işe alırken bazı üst düzey yabancı çalışanlara rakip Çinli üreticilerin iki katından fazla ücret teklif ediyor. Çalışanların bazı bölümlerde ayda 100 saatin üzerinde fazla mesai yaptığı belirtiliyor.

🔹 Kurucu Zhu Yiming, ABD'de girişimcilik yaptıktan sonra şirketini Çin'e taşıdı. Fujian Jinhua'ya uygulanan ABD yaptırımlarının ardından 2017'de CXMT'nin ilk fabrikasının temelini attı ve şirket, Çin'in devlet destekli yarı iletken stratejisinin önemli bir parçası haline geldi.

🔹 ABD ile İran arasında 18 Haziran'da yürürlüğe giren mutabakat, çatışmaları sona erdirmeyi, İran'a yaptırım kolaylığı sağlamayı ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmayı hedefliyordu.

🔹 Son iki gündeki karşılıklı hava saldırıları ve ABD'nin İran petrolüne yönelik yaptırım muafiyetini kaldırması, mutabakatın uygulanmasını zora soktu. Donald Trump anlaşmanın "sona erdiğini" söyledi.

🔹 ABD'li bir yetkili, taraflar arasında teknik görüşmelerin sürdüğünü ve Washington'ın İran'la diplomatik çözüm arayışını devam ettirdiğini açıkladı.

🔹 Taraflar tam kapsamlı savaşa dönmemiş olsa da ikinci aşamada ele alınması planlanan İran'ın nükleer programı gibi temel konularda ilerleme sağlanamadı.

🔹 İran ile ABD, bu hafta birbirlerini ateşkesi ihlal etmekle suçladı.

🔹 ABD Hazine Bakanlığı, Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere yönelik saldırıların ardından İran petrolü için geçen ay tanınan yaptırım muafiyetini iptal etti.

🔹 Donald Trump, NATO Zirvesi sırasında İranlı yetkilileri sert ifadelerle eleştirirken yeni görüşmelerin zaman kaybı olacağını söyledi. Buna rağmen temsilcilerinin isterlerse diplomatik girişimlerde bulunabileceğini belirtti.

🔹 Olası yeni müzakerelerde tarafların mevcut mutabakat metnini değiştirecek ve kendi yorumlarını netleştirecek yeni hükümler talep etmesi bekleniyor.

🔹 Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği büyük ölçüde durma noktasına geldi. İran boğaz üzerindeki kontrol iddiasını sürdürürken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı Hürmüz Boğazı'nın İran'ın kontrolünde olmadığını açıkladı.

🔹 ABD, mutabakat kapsamında kaldırdığı deniz ablukasını yeniden uygulamaya koymadı. Trump, böyle bir seçeneğin değerlendirilebileceğine işaret etti.

🔹 Kasım ayındaki ara seçimler öncesinde yükselen akaryakıt fiyatlarının iç siyasette baskı oluşturması nedeniyle Trump'ın askeri operasyonları uzun süre sürdürme isteğinin sınırlı olduğu değerlendiriliyor.

🔹 ABD'li girişimler ve yazılım geliştiricileri, yapay zekâ maliyetlerini düşürmek için DeepSeek, Alibaba ve Moonshot AI gibi Çinli şirketlerin daha ucuz modellerine yönelmeye başladı.

🔹 Yapay zekâ destekli yazılım geliştirme ve yüksek token kullanımı, birçok şirket için maliyetleri hızla artırırken daha düşük maliyetli modeller günlük görevlerde tercih edilmeye başladı.

🔹 OpenAI ve Anthropic'in ileri seviye modelleri için fiyatlarını artırabileceği beklentisi, maliyet hassasiyeti olan şirketleri alternatif modellere yönlendiriyor.

🔹 DeepSeek'in en yeni modeli, milyon çıktı tokenı başına yaklaşık 0,87 dolar ücret alırken, benzer kullanım OpenAI'da yaklaşık 30 dolar, Anthropic'te ise yaklaşık 25 dolar seviyesinde bulunuyor.

🔹 Bulut uygulama platformu Vercel'in verilerine göre DeepSeek'in geliştiriciler arasındaki yapay zekâ trafiği payı mayıs ayındaki %1'in altındaki seviyeden %17'ye yükseldi.

🔹 OpenRouter verilerine göre DeepSeek'in kullanım oranı 2026'nın ilk yarısında iki katına çıktı ve platformdaki en yaygın kullanılan model haline geldi. Xiaomi, MiniMax ve Tencent'in açık kaynak modellerinin kullanım payı da arttı.

🔹 San Francisco merkezli yapay zekâ girişimi Lindy, yapay zekâ maliyetleri personel giderlerini aşınca Anthropic yerine DeepSeek kullanmaya başladığını ve bu değişiklik sayesinde milyonlarca dolar tasarruf ettiğini açıkladı. Şirket, yazılım geliştirme süreçlerinde ise Anthropic'i kullanmayı sürdürüyor.

🔹 Airbnb ve Cursor'un geliştiricisi Anysphere gibi bazı şirketler, ABD modellerini tamamen bırakmak yerine Çinli modelleri mevcut yapay zekâ altyapılarına eklemeyi tercih ediyor.

🔹 Çinli şirketler, gelişmiş yapay zekâ teknolojilerini daha düşük maliyetli ve hafif modellere dönüştürerek küresel geliştiriciler arasında yaygınlaştırıyor.

🔹 En gelişmiş yapay zekâ modellerinde ABD şirketleri üstünlüğünü korurken, geliştiricilerin ve girişimlerin Çin modellerini daha fazla benimsemesi küresel yazılım ekosisteminde Çin'in etkisini artırıyor.

🔹 ABD ordusu, İran'ın Hürmüz Boğazı kıyısındaki bölgelerine yönelik son saldırı dalgasında yaklaşık 90 askeri hedefi vurduğunu açıkladı.

🔹 Hedefler arasında hava savunma sistemleri, kıyı gözetleme unsurları, füze ve İHA depoları, deniz unsurları ile askeri lojistik altyapısı yer aldı.

🔹 ABD, saldırıların amacının İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere yönelik saldırı kapasitesini zayıflatmak olduğunu bildirdi.

🔹 İran Sağlık Bakanlığı, son iki gündeki ABD saldırılarında en az 14 kişinin öldüğünü, 78 kişinin yaralandığını açıkladı.

🔹 İran, ABD saldırılarına karşılık Ürdün, Bahreyn, Kuveyt ve Katar'daki ABD askeri tesislerine füze ve İHA saldırıları düzenlediğini duyurdu.

🔹 Ürdün ordusu sekiz füzeyi önlediğini açıklarken, Kuveyt bir seyir füzesi ile 10 İHA'nın etkisiz hale getirildiğini bildirdi. Bahreyn de ülkeye yönelik çok sayıda füze ve İHA saldırısını engellediğini açıkladı.

🔹 İran Devrim Muhafızları, saldırıların ilk aşama olduğunu ve ABD hava harekâtının sürmesi halinde bölgedeki Amerikan hedeflerine yönelik yeni saldırılar düzenleneceği uyarısında bulundu.

🔹 Taraflar arasındaki temel anlaşmazlığın Hürmüz Boğazı'nın kontrolü olduğu belirtiliyor. İran, ön anlaşmanın boğaz üzerinde kendisine yönetim yetkisi verdiğini savunurken, ABD bu yorumu kabul etmiyor.

🔹 ABD Hazine Bakanlığı'nın İran petrol satışlarına tanıdığı geçici muafiyeti iptal etmesi, son günlerde gerilimi artıran önemli adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.

🔹 Bölge uzmanları, çatışmaların tam kapsamlı bir savaşa dönüşebileceği ya da tarafların yeniden müzakere masasına dönebileceği değerlendirmesinde bulunurken, İran'ın diplomatik sürece olan güveninin ciddi biçimde zayıfladığına dikkat çekiyor.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 60'tan fazla ülkenin üst düzey bakanlarını gelecek hafta "uluslararası aşırı sol terörizmin yeniden yükselişi" konulu toplantıya davet etti.

🔹 Trump yönetimi, antifa ile bağlantılı yapıların uluslararası terör örgütü kapsamına alınmasına yönelik seçenekleri değerlendiriyor. Böyle bir adımın daha geniş soruşturma ve gözetim yetkileri sağlayabileceği belirtiliyor.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, aşırı sol terörizmin uluslararası bağlantılar kazandığını ve ülkeler arasında daha güçlü istihbarat ile güvenlik iş birliği gerektiğini açıkladı.

🔹 Bazı Trump yönetimi yetkilileri, bu yaklaşımın ileride başka yönetimler tarafından muhafazakâr gruplara karşı da kullanılabilecek bir emsal oluşturabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Adalet Bakanlığı ve Beyaz Saray Hukuk Müşavirliği içindeki bazı yetkililerin bu politika konusunda çekinceleri bulunduğu ve bazı ABD yetkililerinin toplantıya katılmama kararı aldığı belirtildi.

🔹 Beyaz Saray, terörle mücadele yetkilerinin siyasi amaçlarla kullanılmayacağını ve yalnızca görüş ayrılığı yaşayan ABD vatandaşlarının hedef alınmayacağını açıkladı.

🔹 Avrupa'daki bazı hükümetler, antifa tehdidini ABD ile aynı düzeyde değerlendirmediklerini ve toplantıya üst düzey katılım göstermeyi planlamadıklarını ifade etti.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı daha önce Almanya, Yunanistan ve İtalya'daki dört aşırı sol grubu yabancı terör örgütü olarak tanımlamıştı. Avrupa ülkelerinin büyük bölümü ise antifa hareketini resmî olarak terör örgütü kabul etmiyor.

🔹 Bazı güvenlik uzmanları, aşırı sol şiddetin mevcut terör tehdidinin yalnızca sınırlı bir bölümünü oluşturduğunu ve önceliğin farklı tehdit alanlarında olması gerektiğini savunuyor.

🔹 Houston'da Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi (ICE) operasyonunda öldürülen Lorenzo Salgado Araujo ile aynı araçta bulunan üç göçmen, sürücünün hiçbir aşamada aracı memurların üzerine sürmediğini ve federal görevlilerin araçtan iner inmez ateş açtığını söyledi.

🔹 ABD İç Güvenlik Bakanlığı, olayın ardından Salgado Araujo'nun ICE aracına çarptığını ve minibüsünü bir memuru ezmeye çalışmak için kullandığını açıklamıştı.

🔹 Araçta bulunan Jose Trinidad Rojas, Daniel Tirado Pantoja ve Victor Salgado, memurların aracın önünde veya arkasında bulunmadığını, ateşin aracın yan tarafından açıldığını belirtti.

🔹 Üç göçmen, olay sırasında iş yerine gitmekte olduklarını, sivil bir aracın kendilerini takip ettiğini, daha sonra ICE araçlarının minibüsü çevrelediğini ve araçlarının saatte yaklaşık 5 mil hızla ilerlediğini ifade etti.

🔹 Tanıklara göre bir memur aracın yolcu tarafına yaklaşarak "Dur" diye bağırdı ve ardından ateş açtı. Açılan ateş sonucu sürücü Lorenzo Salgado Araujo karın bölgesinden vuruldu.

🔹 Araçtakiler, Salgado Araujo'nun aracı durdurup park konumuna aldıktan sonra da ateş açılmaya devam edildiğini ve daha sonra araçtan çıkarılarak kelepçelendiğini söyledi.

🔹 Lorenzo Salgado Araujo olay yerinden hastaneye kaldırıldı ancak yaşamını yitirdi.

🔹 Ailesi, Salgado Araujo'nun üç çocuk babası olduğunu, 30 yılı aşkın süredir ABD'de yaşadığını ve sabıka kaydının bulunmadığını açıkladı.

🔹 Temsilciler Meclisi üyesi Sylvia Garcia, ICE yetkililerinin kendisine Salgado Araujo'nun operasyonun asıl hedefi olmadığını söylediğini belirtti.

🔹 Trump yönetiminden bir yetkili, operasyona katılan ICE görevlilerinin olay sırasında vücut kamerası taşımadığını söyledi.

🔹 Olayın ardından gözaltına alınan üç Meksika vatandaşı hakkında sınır dışı işlemleri başlatıldı. Avukatları, bağımsız soruşturma talebinde bulundu.

🔹 Çin, dünya bisiklet üretiminin yaklaşık %60'ını gerçekleştirirken, uzun yıllar Batılı markalara parça tedarik etmesine rağmen kendi markaları düşük kaliteli olarak görülüyordu.

🔹 Son yıllarda Çinli üreticiler, benzer teknik özelliklere sahip Batılı modellere göre yaklaşık %40 daha düşük fiyatlı yüksek performanslı bisikletler geliştirmeye başladı.

🔹 Çin yapımı bisikletler ilk kez 2025 Tour de France'ta Kazakistan takımının kullandığı X-Lab markasıyla yarışta yer aldı.

🔹 X-Lab yetkilileri, Çin'in daha önce de birçok Tour de France zaferinde kullanılan bisikletlerin üretiminde yer aldığını, ancak bunların Çin markası taşımadığını belirtiyor.

🔹 Çinli Quick Pro markası bu yıl Dünya Turu organizasyonlarında yarışmaya başlarken, Pardus da Avrupa pazarına açılacağını duyurdu.

🔹 Çinli üreticiler uluslararası tüketici pazarında büyümek için bayi ağlarını genişletiyor ve doğrudan tüketiciye satış kanallarına yatırım yapıyor.

🔹 X-Lab, nisan ayındaki ABD lansmanının ardından yaklaşık 300 bayiyle anlaşma yaptı. Çin yapımı bisiklet ve parça satan çevrim içi platformlar da uluslararası satışları destekliyor.

🔹 Çinli markaların Tour de France gibi üst düzey organizasyonlarda daha sık yer almasının, ürünlerin küresel pazardaki güvenilirliğini ve marka bilinirliğini artırması bekleniyor.

🔹 Çin yönetimi, yapay zekâ, insansı robotlar, füzyon enerjisi ve beyin implantları gibi ileri teknolojilerde küresel lider olmayı hedefliyor ve bu alanlarda büyük sermaye ihtiyacı bulunuyor.

🔹 Önümüzdeki beş yılda yalnızca yapay zekâ veri merkezleri için yaklaşık 2 trilyon yuan yatırım gerekirken, robotik ve ileri üretim teknolojilerinin de benzer büyüklükte finansmana ihtiyaç duyabileceği öngörülüyor.

🔹 Çin yönetimi, teknoloji sektörüne yönelik önceki kısıtlamaları gevşeterek sermayeyi öncelikli teknoloji alanlarına yönlendirmeye başladı.

🔹 2026'nın ilk beş ayında 9.500'den fazla yeni hisse yatırım fonu kuruldu. Devlet destekli teknoloji fonlarının topladığı yeni sermaye ise bir yılda 11 milyar yuandan 230 milyar yuana yükseldi.

🔹 DeepSeek'in yaklaşık 60 milyar dolar değerleme üzerinden yatırım görüşmeleri yürüttüğü, Unitree'nin ise halka arz onayı aldığı belirtildi. Yılın ilk yarısında değeri 1 milyar doları aşan girişim sayısı 80'e ulaştı.

🔹 Çin şirketleri bu yıl yaklaşık 32 milyar dolar halka arz geliri elde etti. Bellek çipi üreticisi CXMT'nin 4,3 milyar dolarlık halka arz hazırlığında olduğu, birçok teknoloji şirketinin de milyarlarca yuanlık halka arz planladığı ifade edildi.

🔹 Devlet destekli fonlar ve kamu şirketleri teknoloji girişimlerine yoğun yatırım yaparken, yatırımların büyük bölümü hükümetin sanayi ve teknoloji önceliklerine uygun şirketlere yönlendiriliyor.

🔹 Devlet desteği almayan şirketler daha düşük değerlemelerle karşılaşabiliyor ve halka arz onayı almakta daha fazla zorlanabiliyor.

🔹 Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu, sermaye piyasalarının istikrarını korumanın yanı sıra yatırımların hükümetin teknoloji politikalarına uygun alanlara yönlendirilmesini de amaçlıyor.

🔹 Analistler, devletin sermaye tahsisindeki ağırlığının özel yatırımcıların iştahını azaltabileceğini ve kaynakların piyasa verimliliği yerine politika önceliklerine göre dağıtılmasının uzun vadede Çin'in teknoloji hedeflerini zorlaştırabileceğini belirtiyor.

🔹 Rus gübre üreticisi ve sanayici Andrey Melnichenko, Ukrayna savaşının uzaması ve ekonomik maliyetlerinin artmasının Rusya'yı çıkmaza sürüklediğini söyledi.

🔹 Melnichenko, Rusya'nın mevcut yönetim anlayışıyla devam etmesi halinde ülkenin uzun vadede ağır siyasi ve ekonomik sorunlarla karşılaşacağını savundu.

🔹 Savaşın Rusya içinde etkileri belirginleşirken, enerji altyapısına yönelik saldırılar yakıt kuyruklarına, zorunlu askerlik uygulamaları ise toplumsal hoşnutsuzluğa yol açtı.

🔹 Sosyal medyada savaş karşıtı paylaşımlar ve eleştiriler daha görünür hale gelirken, Ukrayna'nın Kırım'a yönelik İHA saldırıları bölgedeki baskıyı artırdı.

🔹 Melnichenko, Rusya'nın savaş nedeniyle üç olumsuz senaryoyla karşı karşıya kalabileceğini söyledi: devlet otoritesinin zayıflaması ve kaos, Çin'e bağımlılığın artması veya Kuzey Kore benzeri kapalı ve sürekli çatışma halinde bir ülkeye dönüşmesi.

🔹 Melnichenko, Rusya'nın dış dünyayla öngörülebilir ilişkiler kurması ve iç yönetimde zorlayıcı yöntemler yerine daha geniş yetki paylaşımına yönelmesi gerektiğini savundu.

🔹 Melnichenko, Batılı ülkelerin de çatışmayı daha fazla tırmandırmaktan kaçınması ve Rusya ile uzun vadeli barışa imkan verecek bir düzen kurulmasına katkı sağlaması gerektiğini söyledi.

🔹 Rusya'da güvenlik bürokrasisinin mevcut düzenin sürmesinden yana olduğu, buna karşılık teknokratlar ile bazı büyük iş insanlarının reform ihtiyacını daha güçlü biçimde dile getirmeye başladığı değerlendiriliyor.

🔹 Tarihsel olarak 1905 Rus-Japon Savaşı sonrasında yaşanan reform sürecine atıfta bulunularak, kalıcı siyasi reformların Rusya'nın geleceği açısından kritik önem taşıdığı vurgulanıyor.