Çin’in Afrika’daki çatışmaları ele almak için sunduğu 4 barış ilkesi işe yarayacak mı?
South China Morning Post
🔹 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Togo lideri Faure Gnassingbe ile yaptığı görüşmede Afrika’daki çatışmalar için barışı kalkınmayla ilişkilendiren dört ilke açıkladı.
🔹 İlkeler; dış müdahaleden uzak, Afrika öncülüğündeki güvenliğe odaklanmayı, egemenlik ve BM Şartı ilkelerine bağlı kalmayı, güç ve yaptırımları reddederek diyalog yoluyla ateşkesi desteklemeyi ve acil güvenlik sorunlarıyla uzun vadeli kalkınmayı birlikte ele almayı öngörüyor.
🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, ilkelerin kuzey Etiyopya ve Eritre ile artan gerilim için Afrika Boynuzu’na pratik rehberlik sunduğunu söyledi.
🔹 Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile Cibuti Dışişleri Bakanı Abdoulkader Houssein Omar’ın görüşmesinin ardından yayımlanan ortak açıklamada Çin, ilgili ülkelerin isteği doğrultusunda Afrika Boynuzu barış ve kalkınma girişimi üzerinden bölgesel anlaşmazlıklarda yapıcı arabuluculuk rolünü sürdüreceğini açıkladı.
🔹 Çin, Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında Addis Ababa-Cibuti Standart Hat Demiryolu başta olmak üzere Sudan, Güney Sudan, Somali ve Cibuti’de petrol, balıkçılık ve denizcilik alanlarına yatırım yaptı.
🔹 Pekin, devletlerin iç işlerine müdahale etmeme ilkesini korumak için doğrudan müdahale etmek yerine Afrika öncülüğündeki diplomatik girişimleri destekliyor.
🔹 Etiyopya’nın Tigray bölgesindeki çatışmalar, Afrika Boynuzu’nda istikrarsızlık riski yaratırken Çin, Şi’nin çatışma çözümü ilkeleriyle uyumlu barışçıl ve Afrika öncülüğündeki çözümleri desteklemeye çalışıyor.
🔹 Etiyopya federal güçleri ile Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) savaşçıları kuzey Etiyopya’da yeniden çatışıyor. Çatışmalar, 2022 Pretoria Barış Anlaşması üzerinde ciddi baskı oluşturuyor.

🔹 Etiyopya federal güçleri ekim ayının başında Tigray’ın başkenti Mekele’ye girdi ve TPLF güçleri kentten çekildi. Başbakan Abiy Ahmed hükümeti, hizmetleri yeniden kurmak, yerinden edilenleri geri döndürmek ve seçimlere hazırlanmak amacıyla Tigray’da altı aylık geçici yönetim ilan etti.
🔹 Addis Ababa, Eritre’yi TPLF’yi desteklemek ve Etiyopya topraklarını işgal etmekle suçladı. Eritre suçlamayı reddederek Etiyopya’nın, Cibuti limanına bağımlı olan ülkenin Kızıldeniz’e erişimini tehdit ettiğini söyledi.
🔹 Uzmanlar kalıcı barışın bölgesel aktörlerin iç hizipçiliği ele almasına, devlet egemenliğine saygı göstermesine ve daha geniş uluslararası barış çabalarıyla birlikte kapsayıcı diyaloğu geliştirmesine bağlı olduğunu belirtti.
🔹 Çin’in Afrika Boynuzu’ndaki altyapı yatırımları arasında Etiyopya’daki yollar, elektrik üretim ve iletim projeleri ile sanayi bölgeleri bulunuyor. Bu yatırımların amaçlanan ekonomik faydayı barış olmadan sağlayamayacağı ifade edildi.
🔹 Çin, 2022’de Afrika Boynuzu için ilk özel temsilcisi olarak Xue Bing’i atadı ve aynı yıl Addis Ababa’da barış, yönetişim ve kalkınma konferansı düzenledi. Hu Changchun, geçen yıl kasım ayında Xue Bing’in yerine geçti ve Pekin’in bölgesel girişimini sürdürdü.
🔹 Afrika Boynuzu hükümetlerinin gerilimleri azaltmak, ticaret yollarını korumak ve yerel ateşkesler sağlamak için Şi’nin ilkelerini diplomasi yoluyla uygulaması istendi.
🔹 Çin’in Afrika Birliği, BM, ABD ve Avrupa Birliği’nin mevcut barış çabalarıyla birlikte çalışması gerektiği belirtildi.





