Neden Bu Kadar Çok Tüketici Perakendecilerin Fiyatları Artırmak İçin Yapay Zekâ Kullandığını Düşünüyor
Wall Street Journal
🔹 Walmart uygulamasında aynı sabit disk, Nick Nadeau’nun telefonunda 369 dolara, eşinin telefonunda ise 110 dolar daha düşük fiyata listelendi.
🔹 ABD’li tüketiciler perakendecilerin, restoranların, araç çağırma hizmetlerinin ve marketlerin yapay zekâ ile müşteri ihtiyaçlarını veya profillerini değerlendirerek fiyatları hızla değiştirdiğinden endişe ediyor.
🔹 Walmart, Kroger ve McDonald’s kişiye, satın alma geçmişine veya ani ihtiyaca göre fiyat belirlemediklerini açıkladı. Walmart, fiyat farkının düzeltilen bir hatadan kaynaklandığını söyledi.
🔹 Tüketici savunucuları, dijital raf etiketlerinin yapay zekâyla birlikte müşteri ilgisini izlemek ve ani ya da kişiselleştirilmiş fiyat değişiklikleri yapmak için kullanılabileceğini savunuyor.
🔹 Talebe veya satın alma zamanına göre fiyat ayarlama, havayolları, oteller ve Uber gibi araç çağırma şirketlerinde uzun süredir uygulanıyor. Perakendeciler de sadakat programları ve öğrenci ya da yaşlı indirimleriyle farklı müşterilere farklı indirimler sunuyor.
🔹 Tüketici fiyat endeksiyle ölçülen genel fiyatlar son altı yılda yüzde 29’dan fazla arttı; enflasyon ve yapay zekâya ilişkin endişeler tüketicilerin fiyat artışlarına duyarlılığını artırdı.
🔹 ABD ve Avrupa’daki dijital raf etiketleri üzerine yapılan araştırmalar, bu etiketlerin genellikle ani fiyatlandırmaya yol açmadığını gösterdi. Marketler bu etiketleri daha çok son kullanma tarihi yaklaşan ürünlerde indirim yapmak ve kâğıt etiket değişiminde zaman kazanmak için kullanıyor.
🔹 Walmart, dijital fiyat etiketlerini genellikle mağazalar kapalıyken değiştirdiğini açıkladı. Bazı Avrupa marketlerinde etiketler haftada yüzlerce kez indirim yapmak için kullanılırken, mağazalar çoğunlukla fiyatları gece veya düzenli aralıklarla değiştiriyor.

🔹 Tüketici savunucuları ve bazı siyasetçiler, şirketlerin dinamik veya kişiselleştirilmiş fiyatlandırmayı ileride kullanmasını sağlayabilecek teknoloji patentleri almasına ve daha fazla kişisel veri toplamasına tepki gösteriyor.
🔹 Instacart dâhil bazı şirketler, incelemelerin ardından değişken fiyatlandırma deneylerinden geri adım attı. McDonald’s, franchise işletmelerinin menü fiyatlarını belirlemek veya fiyatları gerçek zamanlı koşullara ya da talebe göre değiştirmek için yapay zekâ kullanmadığını açıkladı.
🔹 Walmart Üst Yöneticisi John Furner, şirketin müşterilerin gelirini, alışveriş geçmişini veya acil ihtiyacını kullanarak daha yüksek ücret talep etmeyeceğini söyledi: “Kişiyi değil, ürünü fiyatlandırıyoruz.”
🔹 New York, şirketlerin bir üründe algoritmik fiyatlandırma kullandığını açıklamasını zorunlu kılan bir yasa çıkardı. Maryland, Connecticut ve New Jersey ise kişiselleştirilmiş veya veriye dayalı fiyatlandırmanın bazı türlerini sınırlayan yasalar kabul etti.
🔹 ABD Federal Ticaret Komisyonu, özellikle tüketicilerin fiyatların kişisel verilerine göre değişmeyeceğini makul biçimde beklediği durumlarda aldatıcı veya adaletsiz kişiselleştirilmiş fiyatlandırmayı cezalandırmayı amaçlayan bir politika taslağı yayımladı.
🔹 Colorado Valisi Jared Polis, kişisel verilerle bireyselleştirilmiş ücret veya fiyat belirlemeyi yasaklayacak tasarıyı veto etti; tasarının yalnızca yüksek fiyatları değil, farklı tüketicilere sunulan daha düşük fiyatları da cezalandırabileceğini söyledi.





