Trump, Netanyahu ve İran’a karşı tırmanma siyaseti
Financial Times
🔹 ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, İran’a yönelik askeri kampanyanın hedeflerine ulaşamamasına rağmen savaşı yeniden başlatma motivasyonunu koruyor.
🔹 ABD ve İsrail’in şubatta İran’a düzenlediği ortak saldırı, İslam Cumhuriyeti yönetimini devirmeyi başaramadı. Daha geniş hedef listesi ve daha yıkıcı silahlar kullanılması halinde bile rejim değişikliği veya İran’dan büyük tavizler alınması olası görünmüyor.
🔹 İran’ın karşılık olarak Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerindeki altyapıyı, bölgedeki ABD askeri üslerini ve Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemileri hedef alabilecek kapasitesi bulunuyor. Saldırıların yoğunlaşması enerji fiyatlarını ve dünya ekonomisini etkileyebilir.
🔹 İran, su arıtma tesislerine ve deniz altı iletişim kablolarına saldırmak gibi henüz kullanmadığı tırmandırma seçeneklerine sahip. Bahreyn veya Kuveyt’teki ABD üslerine kara saldırısı düzenlenmesi ihtimali de gündeme geliyor.
🔹 İran’a yönelik savaş ABD’de artan fiyatlar, Amerikan askerlerinin ölümü ve prestij kaybıyla ilişkilendirildiği için geniş ölçüde desteklenmiyor. İsrail’de ise İran’a saldırı kararı popülerliğini koruyor; muhalefet Netanyahu’yu savaşı sonuçlandırmamakla eleştiriyor.
🔹 Netanyahu, İsrail’deki seçim öncesinde İran’a yönelik yeni bir saldırı için baskı yaptı. Hükümetini destekleyen partilerden oluşan blokun seçimi az farkla kaybetmesinin beklendiği ortamda, savaşın yenilenmesinin kendisine seçim desteği sağlayabileceğini düşünmüş olabilir.
🔹 Trump, yeni bir İran saldırısını ABD seçimlerinden sonraya bırakmaya sıcak bakıyor ve Netanyahu ile ilişkide kıdemli ortak konumunda olduğu için bu yaklaşım uygulanıyor.
🔹 İsrail’de yeni koalisyon hükümetinin kurulması haftalar veya aylar sürebilir. Bu süreçte Netanyahu’nun başbakanlık görevinde kalması ve ulusal güvenlik gerekçesiyle askeri harekât emri verme yetkisini koruması bekleniyor.
🔹 Cumhuriyetçiler Kongre’nin iki kanadındaki kontrolü kaybetse bile Trump, ABD silahlı kuvvetlerinin başkomutanı olarak görevini sürdürecek. Seçim yenilgisinin, misilleme ve güç gösterisi arzusunu artırabileceği belirtiliyor.
🔹 İran’a karşı savaşın yoğunlaşması olası görünüyor ancak Trump daha önce de askeri tırmanma sözü verip geri adım attı. Bölgedeki ABD güçleri ve müttefikleri misillemeye açık durumda; mevcut kampanya özellikle füze önleyicileri olmak üzere kritik mühimmat stoklarını tüketti.
🔹 Yenilenen savaş ekonomiye ve piyasalara zarar verebilir ve zafer için ikna edici bir yol bulunmuyor. Buna rağmen seçim yenilgisi, Trump ile Netanyahu’yu savaş alanında yeniden zafer aramaya yöneltebilir.


