Netanyahu’nun mirası, İsrailliler 7 Ekim saldırısından bu yana ilk seçimlerde oy kullanırken tehlikede
Politico
🔹 7 Ekim 2023’teki Hamas saldırısının ardından İsrail’de yapılan ilk seçimlerde Başbakan Binyamin Netanyahu’nun siyasi geleceği ve mirası oylanıyor.
🔹 Netanyahu, saldırı sonrasında istifa baskısıyla karşılaşmasına rağmen üç yıllık iç krizler ve bölgesel savaşlar döneminde siyasi konumunu yeniden güçlendirdi ve seçime başa baş bir yarış içinde giriyor.
🔹 Eski başbakan Ehud Olmert, seçimin ulusal güvenlik, demokratik kurumların geleceği ve İsrail’in dünyadaki konumu açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
🔹 Eski genelkurmay başkanı Gadi Eisenkot’un liderlik ettiği Netanyahu karşıtı blok, 7 Ekim saldırısından Netanyahu’yu sorumlu tutuyor ve saldırının nasıl gerçekleştiğini inceleyecek resmi soruşturma başlatmayı planlıyor.
🔹 Netanyahu’nun destekçileri, İsrail savunma kurumlarının ülkeye ihanet ettiğini ve Netanyahu’nun Hamas, Hizbullah ve İran’a yönelik saldırılarla ülkeyi toparladığını savunuyor.
🔹 Netanyahu, kampanyasında İran’a odaklanarak savaşı yeniden başlatma, İran’ın nükleer programını yok etme ve hükümetini devirmeye yönelik tehditlerde bulundu.
🔹 7 Ekim saldırısında yaklaşık 1.200 kişi öldürüldü, 251 kişi rehin alındı; son rehineler geçen yılki ateşkes anlaşması kapsamında serbest bırakıldı.
🔹 İsrail’in Gazze’ye yönelik askeri operasyonunda yerel sağlık makamlarına göre 74 binden fazla Filistinli öldü, bölge büyük ölçüde yıkıldı ve Lübnan ile İran’da süregelen savaşlar başladı.
🔹 Netanyahu hakkında uluslararası tutuklama emri bulunuyor; uzmanlar İsrail’i soykırımla suçladı ve işgal altındaki Batı Şeria’da yerleşimci şiddeti arttı.
🔹 İsrail’de ultra-Ortodoks erkeklere askerlik hizmetinden tanınan muafiyetler, yüzlerce askerin öldüğü ve on binlerce yedek askerin görev yaptığı savaş döneminde toplumsal bölünmeyi derinleştirdi.
🔹 Netanyahu, ultra-Ortodoks partilerle yakın ilişkileri nedeniyle muafiyetleri kaldırma girişimlerine direndi.
🔹 Yolsuzluk suçlamalarıyla yargılanan Netanyahu’nun mahkemelerin yetkisini azaltmaya yönelik planı, hükümet karşıtı kitlesel protestolara yol açtı; plan büyük ölçüde dondurulsa da müttefikleri tarafından yeniden gündeme getirilmek isteniyor.
🔹 İsrailliler bireysel adaylara değil siyasi partilere oy veriyor; hiçbir parti daha önce tek başına 61 sandalyelik çoğunluk sağlayamadığı için hükümetlerin koalisyon kurması gerekiyor.
🔹 Anketler Netanyahu’nun bloğu ile Eisenkot’un liderlik ettiği blok arasında başa baş bir yarışa işaret ediyor; Arap partilerinin desteğiyle iki ana Yahudi bloğunun da çoğunluk elde edememesi mümkün.
🔹 Böyle bir sonuç, yaklaşık bir düzine partinin katılacağı haftalarca veya aylarca sürebilecek koalisyon görüşmelerine yol açabilir.
🔹 Netanyahu ile Eisenkot arasında birlik hükümeti veya Arap partilerinin dışarıdan desteklediği Eisenkot liderliğinde bir hükümet dahil çeşitli senaryolar gündeme gelebilir.
🔹 Eisenkot, Netanyahu hükümetinde görev almayacağını söyledi; anlaşma sağlanamaması halinde gelecek yılın başında erken seçim yapılabilir ve Netanyahu bu süreye kadar görevde kalabilir.
🔹 Gazze’deki ağır durum ve İsrail’in milyonlarca Filistinli üzerindeki süresiz askeri yönetimi İsrail kamuoyundaki seçim tartışmalarında sınırlı yer buluyor.
🔹 Filistinliler, Netanyahu’nun kazanması veya kaybetmesi halinde yaşam koşullarının iyileşeceğine dair düşük beklenti taşıyor.
🔹 Ehud Olmert, seçime giren adayların iki devletli çözümü seçmenler arasında popüler olmadığı için tartışmadığını söyledi.
🔹 Olmert, Gazze’deki durum ve yerleşimci saldırıları nedeniyle yeni hükümetin bu konuyu uzun süre görmezden gelemeyeceğini söyledi.