🔹 Apple’ın katlanabilir iPhone Duo modeli 1.999 sterlinden başlayan fiyatla satışa sunuldu.
🔹 Duo, kapalıyken ve açıldığında 1,4:1 ekran oranını koruyor; cihaz yaklaşık pasaport boyutunda.
🔹 iOS’taki düzenlemeler, uygulama kontrolleri ve sekme çubukları için ekranın yanında ayrı alan sağlıyor.
🔹 Cihaz açıldığında iki uygulama aynı anda yan yana çalışabiliyor; bu özellik Split View olarak adlandırılıyor.
🔹 iPhone Duo 254 gram ağırlığında; diğer modern akıllı telefonlara göre daha kısa, daha geniş ve katlandığında daha kalın.
🔹 Katlanabilir telefonun ekranındaki kırışıklık neredeyse görünmüyor ve menteşesi açık kitap veya ters V biçiminde kullanılabiliyor.
Apple’ın yeni iPhone Duo modeli, 1.999 sterlinden başlayan fiyatlarla
🔹 Duo’nun arka kamerasında telefoto lens bulunmuyor; cihazda ana kamera ve ultra geniş açı kamera yer alıyor. Ön kamera 12 megapiksel çözünürlük sunuyor.
🔹 Face ID desteği bulunmayan cihazda biyometrik kimlik doğrulama yalnızca parmak iziyle yapılıyor.
🔹 Hasarlı ekran ve sorunlu menteşeye sahip bazı Duo cihazları için Apple değişim işlemini kabul etti.
🔹 iPhone Duo, Apple’ın önceki iPhone modellerinden farklı bir tasarım sunuyor ve Samsung Galaxy Z Fold 8 ile birlikte katlanabilir telefon tasarımında yeni bir yaklaşım oluşturuyor.
🔹 Ohio eyaletinin Jackson County bölgesinde Kasey Hoover Hall ve ailesi, dört nesildir sahip oldukları yaklaşık 273 dönümlük arazi için dönüm başına 50 bin dolarlık teklifi reddetti.
🔹 Ailenin komşularla başlattığı yerel hareketin ardından, 2 bin dönümlük veri merkezi kampüsü projesi askıya alındı.
🔹 Cumhuriyetçi Hall ailesi, veri merkezi sektörünü destekleyen siyasetçileri cezalandırmak için 3 Kasım'daki ara seçimlerde Demokratlara oy vermeyi değerlendiriyor.
🔹 Economist ve YouGov anketine göre Amerikalıların yüzde 60'ından fazlası bölgelerinde veri merkezi kurulmasına karşı çıkıyor. Bu oran Demokratlarda yüzde 71, Cumhuriyetçilerde yüzde 52 olarak ölçüldü.
🔹 ABD'de yapımı süren veri merkezlerinin yüzde 60'ı, 2024 başkanlık seçimlerinde Donald Trump'ın kazandığı eyaletlerde bulunuyor.
🔹 Ohio'da seçmenler, 25 megavattan büyük veya 18 bin haneye yetecek kadar elektrik kullanan veri merkezlerini yasaklama teklifini oylayacak.
🔹 ABD genelinde 3 Kasım'da veri merkezi gelişimiyle ilgili yaklaşık 40 yerel referandum yapılacak. Tekliflerin çoğu moratoryum, kapasite sınırı veya doğrudan yasaklama içeriyor.
🔹 Elektrik fiyatları temmuz ayında yıllık bazda ABD genelinde yüzde 4,4, Ohio'da yüzde 15,2 arttı. Büyük teknoloji şirketlerinin elektrik maliyetlerini paylaşmasını öngören federal düzenleme hazırlıkları bulunuyor.
🔹 Data Center Watch verilerine göre, 2026'nın ikinci çeyreğinde ABD'deki 89 büyük ölçekli yeni veri merkezi projesinin en az 45'i engellendi veya ertelendi; yılın ilk yarısında etkilenen proje sayısı 120'ye ulaştı.
🔹 Donald Trump veri merkezlerini desteklemeyi sürdürürken, Teksas Valisi Greg Abbott ağustosta yeni projeler için eyalet çapında moratoryum ilan etti. Kaliforniya'daki Monterey Park ise ABD'de kalıcı veri merkezi yasağı getiren ilk şehir oldu.
🔹 Veri merkezlerine yönelik tepki, Tayvanlı sunucu üreticileri ve Güney Koreli çip üreticileri gibi Asyalı tedarikçileri etkileyebilir. Tayvan'ın ABD'ye ihracatı yılın ilk sekiz ayında yıllık bazda yüzde 56'dan fazla arttı; Güney Kore'nin ABD ile aylık ticaret fazlası ağustosta iki katına çıktı.
🔹 Yarı iletken sektörü yöneticileri, çiplerin yapay zekâ veri merkezlerinin kurulumu ve işletilmesi için gereken sermaye harcamalarının yüzde 50'sinden fazlasını oluşturduğunu belirterek seçimlerin çip politikalarında büyük bir değişikliğe yol açmasını beklemiyor.
🔹 Veri merkezi inşaatçıları ile yerel muhalifler arasındaki iletişim ve tartışmaların seçimlerden sonra da sürmesi bekleniyor. Jackson County'de veri merkezlerine ilişkin yeni imar kuralları Kasım 2027'de oylanacak.
🔹 Uttar Pradesh’te BJP ve Samajwadi Party, Lucknow ve Varanasi öğretmen seçim bölgelerinde birer sandalye kazandı. Agra öğretmen seçim bölgesinde SP adayı önde giderken, sayım süreciyle ilgili iki parti karşılıklı suçlamalarda bulundu.
🔹 BJP adayları Dinesh Kumar Goyal ve Shri Chand Sharma, Meerut Mezunlar ve Öğretmen seçim bölgelerini kazandı. Umesh Dwivedi, Lucknow Mezunlar seçim bölgesinde 13.179 oyla seçildi; Sushil Kumar 8.371 oy aldı.
🔹 BJP adayı Hari Singh Dhillon, Bareilly-Moradabad Öğretmen seçim bölgesinde SP adayı Hacı Danish Akhtar’ı 17.676 oy farkla yendi.
🔹 Bihar’da sekiz Yasama Konseyi sandalyesinin dördünde sonuç açıklandı. BJP, RJD, Jan Suraaj Party ve bağımsız aday birer sandalye kazandı.
🔹 RJD, Patna Öğretmen seçim bölgesinde beş dönem görev yapan BJP üyesi Nawal Kishore Yadav’ı yendi. Jan Suraaj Party adayı Suresh Rai, Darbhanga Öğretmen seçim bölgesinde Kongre lideri ve eski Bihar birim başkanı Madan Mohan Jha’yı mağlup etti.
🔹 BJP adayı Narendra Prasad Singh, Tirhut Öğretmen seçim bölgesinde CPI üyesi Sanjay Singh’i yendi. Bağımsız aday Bhushan Kumar Jha ikinci oldu.
🔹 Karnataka’da BJP-JD(S) ittifakı dört Yasama Konseyi sandalyesinin tamamını kazandı. JD(S) adayı AP Ranganath, Bengaluru Öğretmen seçim bölgesinde görevdeki Kongre üyesi Puttanna’yı 10.810’a 9.902 oyla mağlup etti.
🔹 BJP adayı Shashil G Namoshi, Kuzeydoğu Öğretmen seçim bölgesinde Kongre adayı Sharanappa Mattur’u yendi. BJP, Güneydoğu Mezunlar ve Batı Mezunlar seçim bölgelerini de korudu.
🔹 Uttar Pradesh’te Agra Öğretmen seçim bölgesindeki usulsüzlük iddiaları üzerine Hindistan Seçim Komisyonu iki sektör yöneticisi ve dört polis memuru dahil altı görevliyi görevden uzaklaştırdı. Beş sandık görevlisi ve 16 polis hakkında da disiplin işlemi başlatıldı.
🔹 Samajwadi Party Başkanı Akhilesh Yadav, seçimlerin manipüle edilmesine yönelik komplo bulunduğunu söyledi ve Aadhaar bağlantılı seçmen listeleri ile biyometrik doğrulama talep etti.
🔹 Maharashtra’da iktidardaki Mahayuti ile muhalefet ittifakı Maha Vikas Aghadi beş Yasama Konseyi sandalyesi için yarıştı. Seçimlerde 182 aday ve 10,68 milyondan fazla kayıtlı seçmen yer aldı.
🔹 Çin, gelecekteki teknoloji düzenlemelerinin temel unsurları olarak açık kaynaklı yapay zekâ iş birliğini ve Küresel Güney’in daha güçlü temsilini öne çıkarıyor.
🔹 Öneriler, Pekin’in batısındaki Xiong’an Yeni Bölgesi’nde düzenlenen üç günlük forumun sonunda yayımlanan “Küresel Yönetişim: Xiong’an Vizyonu” başlıklı uzlaşı belgesinde yer aldı.
🔹 Çinli yetkililere göre foruma 90’dan fazla ülke ve uluslararası kuruluşun temsilcileri katıldı.
🔹 Belge, araştırma sonuçlarının ve teknik uzmanlığın paylaşılmasını; böylece öncü teknolojilere erişimin genişletilmesini çağırıyor.
🔹 Belge, yapay zekânın teknolojik ve etik risklerinin ele alınmasını, kötüye kullanımın önlenmesini ve sistemlerin insan denetiminde tutulmasını istiyor.
🔹 Birleşmiş Milletler’in yapay zekâ yönetişiminde merkezi rol üstlenmesi ve çok taraflı denetimle tüm ülkelerin eşit söz hakkına sahip olması talep ediliyor.
🔹 Dünya Ekonomik Forumu’nun kurucusu Klaus Schwab, yapay zekâ ve diğer gelişmekte olan teknolojilerin hızlı ilerlemesinin yeni uluslararası yönetişim çerçevelerine acil ihtiyaç doğurduğunu söyledi.
🔹 Schwab, Çin’in katılımı olmadan hiçbir küresel yönetişim sisteminin gerçek anlamda kurulamayacağını söyledi.
🔹 Pekin ve Washington, yalnızca en yetenekli yapay zekâ modellerini geliştirmek için değil, bu modellerin sınır ötesinde kullanımını belirleyecek standartları oluşturmak için de rekabet ediyor.
🔹 ABD’li teknoloji şirketleri özel ve kapalı kaynaklı modellerde avantajını korurken DeepSeek ve Alibaba gibi Çinli şirketler açık ağırlıklı mimarilere yöneliyor.
🔹 Çinli şirketler, geliştiricilerin ve işletmelerin modelleri serbestçe indirmesine, uyarlamasına ve üzerine yeni uygulamalar kurmasına izin veriyor.
🔹 Açık ağırlıklı modellerin uluslararası kullanımının artması, Pekin’in küresel yapay zekâ alanındaki etkisini artırmasına yardımcı olabilir.
FEC, pazartesi gecesi çevrim içi sistemlerindeki bir sorunu incelemeye başladı. (Chip Somodevilla/Getty Images)
🔹 Cumhuriyetçiler, 2024’te Arap Amerikalılara yönelik yoğun bir erişim çalışması yürüttü; ancak seçim döneminde grup hakkında uzaklaştırıcı söylemler kullandı.
🔹 Michigan’daki çekişmeli Senato yarışında Donald Trump, Demokrat aday Abdul El-Sayed’i “cihatçı” olmakla ve “teröristlerin tarafında” bulunmakla suçladı. Trump ayrıca El-Sayed’in Senato’ya girmeden önce metal detektöründen geçmesi gerektiğini söyledi.
🔹 Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr., Cumhuriyetçi aday Mike Rogers için düzenlenen kampanya etkinliğinde Araplara yönelik hakaret içeren ifadeler kullandı ve Arapların bilim ile edebiyat üretemediğini öne sürdü.
🔹 2024 başkanlık seçiminde ikiye bölünen Arap Amerikalılar, Demokratlara yönelmeye başladı.
🔹 Arap Amerikalıların çoğunlukta olduğu Dearborn’da, 2024’te Trump’a oy veren birçok seçmen El-Sayed’i İsrail’e koşulsuz askeri yardıma karşı çıkması ve iç ekonomiye odaklanması nedeniyle “Önce Amerika” adayı olarak tanımlıyor.
🔹 El-Sayed, muhafazakâr Fox News ve Newsmax kanallarındaki kampanya reklamında “Önce Amerika” etiketini benimsedi.
🔹 Michigan seçmeni Mustapha El-Jaroudi, “Mike Rogers İsrail’i önceleyecek” dedi. Trump’a iki kez oy veren El-Jaroudi, başkanı “kampanya sırasında yeni savaş olmayacağı sözünü bozan bir dolandırıcı” olarak nitelendirdi.
🔹 El-Sayed, Mısırlı göçmenlerin oğlu olarak tanımlanıyor.
🔹 ABD ile en uyumlu ülke ve bölgeler, 2026'nın ilk sekiz ayında kısa vadeli bonolar hariç net 174,3 milyar dolarlık Hazine tahvili aldı. Bu tutar, 2021'den bu yana aynı dönem için en düşük seviye oldu ve bir önceki yıla göre yüzde 60'tan fazla geriledi.
🔹 Asya'da yüksek cari fazla veren ekonomiler, gelirlerinin daha küçük bölümünü ABD borçlarına yöneltti. Japonya yalnızca 389 milyon dolarlık alım yaptı; bu, bir önceki yıla göre yüzde 99 düşüş anlamına geldi.
🔹 Güney Kore, 1977'ye kadar uzanan kayıtlarda aynı dönem için en yüksek satış olan 23,8 milyar dolarlık Hazine tahvili satışı gerçekleştirdi. Tayvan da net satıcı oldu.
🔹 Hareketin nedenleri arasında yerel para birimlerindeki zayıflık, ülkelerde yükselen tahvil getirileri, hisse senetlerine artan talep ve ABD politikalarına yönelik belirsizlik bulunuyor. Veriler, kamu alımları ile özel yatırımları ülke bazında birbirinden ayırmıyor.
🔹 Japon yeni dört yılın en düşük seviyesine geriledi. Tokyo, para birimini desteklemek amacıyla yaz aylarında Hazine tahvillerinin ve diğer menkul kıymetlerin bir bölümünü sattı; Güney Kore wonu da 2009'dan bu yana en düşük seviyesine indikten sonra toparlandı.
🔹 Güney Kore Merkez Bankası, yurt içindeki varlık yöneticileri tarafından yönetilen rezervlerin bir bölümü için yatırımları ABD tahvillerinin ötesine genişletmeyi planlıyor.
🔹 Ülkeler, Birleşmiş Milletler kararlarındaki oylarının ABD oylarıyla örtüşme sıklığına göre sınıflandırıldı. Analiz 57 ülke ve bölgeyi kapsıyor; bir yıldan uzun vadeli Hazine tahvillerindeki net alımlara hem resmi hem de özel yatırımcılar dahil ediliyor.
🔹 ABD hükümetinin borcu 40 trilyon doları aştı. Donald Trump'ın tarifeleri ve ABD politikasına ilişkin belirsizlik doların uzun vadeli görünümüne yönelik endişeleri artırırken, Japonya ve Avrupa'da yükselen getiriler yatırımcılara Hazine tahvillerine alternatifler sundu.
Kaynak: Bloomberg, ABD hükümeti verileri
🔹 Yabancı yatırımcılar Hazine tahvillerinde 7,85 trilyon dolar tuttu. Yabancıların piyasadaki payı 2012'deki yüzde 52'lik zirveden yüzde 33'ün altına geriledi.
🔹 Özel yatırımcılar, federal borçtaki paylarını yaklaşık yüzde 70'e çıkararak Hazine tahvili alımlarındaki boşluğun bir bölümünü doldurdu. Özel yatırımcıların fiyatlara daha duyarlı olması, para politikası, ekonomi, ABD bütçe açıkları veya Beyaz Saray'dan gelen sinyaller konusunda endişe oluştuğunda piyasalardaki tepkinin sertleşmesine yol açabilir.
🔹 Gösterge 10 yıllık Hazine tahvili getirileri bu yıl yüzde 5'in üzerine çıktı ve Asya'da çarşamba günü yaklaşık yüzde 5,01 seviyesinde kaldı.
🔹 Washington'la en az uyumlu ülkeler, ocak-ağustos döneminde 17,1 milyar dolarlık Hazine tahvili aldı. Çin en büyük satıcı olurken Birleşik Krallık, Hong Kong ve Hindistan en büyük alıcılar arasında yer aldı.
🔹 Yabancı yatırımcıların bir bölümü ABD devlet tahvilleri yerine Amerikan hisse senetlerine ve şirket borçlarına yöneldi. Hazine tahvillerindeki talep azalmasına rağmen ABD şirketlerine yönelik ilgi sürdü.
🔹 Hazine tahvillerindeki boşluğu dolduran yatırımcıların, Washington'ı daha önce düşük maliyetle finanse eden müttefik ülkelere kıyasla daha yüksek getiri talep etmesi bekleniyor.
Sırbistan’ın başkenti Belgrad’da Student List muhalefet bloğu destekçileri, pazartesi günü ulusal seçimlerdeki zaferlerini kutluyor. Kredi: Marko Djurica/Reuters
🔹 Sırbistan’da Aleksandar Vucic’in yenildiği genel seçimlerin ardından, öğrenci protestocuların desteklediği Student List bloğu en az 140 sandalye kazandı. 250 sandalyeli parlamentoda çoğunluğu elde eden blok, yeni hükümeti kurabilecek ancak başbakan adayını henüz belirlemedi.
🔹 Student List’in tek bir lideri bulunmuyor. Blokta Avrupa Birliği yanlısı ve Rusya’ya yaptırım isteyen liberallerin yanı sıra Kremlin’e yakın milliyetçiler de yer alıyor.
🔹 Student List’in aday listesinin başındaki kardiyolog Ilija Srdanovic, destekçilerine şiddete başvurmama ve seçim sonuçları kesinleşene kadar itidalli davranma çağrısı yaptı.
🔹 Öğrenci hareketi, yaklaşık iki yıl boyunca liderlik yapısını bilinçli olarak belirsiz tuttu. Öğrenciler, seçilen adaylardan hükümet yanlısı tabloid ve televizyon kanallarına açıklama yapmamalarını istedi.
🔹 Çoğunluğu genç erkeklerden oluşan bir grup, Belgrad’daki hükümet yanlısı Informer gazetesinin ve televizyon kanalının ofislerine girdi. Genel yayın yönetmeni Dragan Vucicevic özür dilemeyi reddetti ve polisi aradı.
🔹 Olayda yaralanan olmadı; birkaç bilgisayar monitörü devrildi ve bir pencere kırıldı. Polis olay yerine geldi ancak müdahale etmedi.
🔹 Aleksandar Vucic, saldırının ardından farklı düşünen kişilere yönelik şiddetin sürmesi ve devlet makamlarının müdahale etmemesi halinde kendi gruplarını örgütlemek zorunda kalacaklarını söyledi. Vucic, saldırıyı “ifade özgürlüğüne yönelik bir saldırı” olarak niteledi.
Pazar günü Sırbistan’ın Novi Sad kentinde oy kullandıktan sonra Student List aday listesinin başındaki Ilija Srdanovic. Kredi: Armin Durgut/Associated Press
🔹 Informer’a yönelik eylem, geçen yıl tren istasyonundaki beton sundurmanın çökmesi sonucu oğlu da dahil 16 kişinin ölümü için adalet talep eden Dijana Hrka’nın çağrısının ardından gerçekleşti. Novi Sad’daki kaza, ülke çapındaki hükümet karşıtı protestoları başlattı.
🔹 Ayrı bir protestocu grubu, hükümet yanlısı Pink televizyonunun Belgrad ofisi önünde toplandı; binaya yumurta ve şişe atıldı ancak binaya girilmeye çalışılmadı.
🔹 Sırp öğrenciler, ülkenin ana devlet yayın kuruluşu Radio Television Serbia’nın genel müdürünün ve haberlerden sorumlu editörlerin derhal istifa etmesini talep etti.
🔹 Radio Television Vojvodina, Vucic’in yenilgisini kutlayan kalabalıkların görüntülerini seçimden bir gün sonra yayımladı. Haber spikeri Goran Eror, yayın kuruluşunun yıllarca tek taraflı bilgi sunduğunu ve izleyicilerden özür dilediğini söyledi.
🔹 Sırbistan Bağımsız Gazeteciler Derneği, yıllarca süren sistematik yasa ve yayın yükümlülüğü ihlallerini gerekçe göstererek Informer’ın televizyon lisansının iptal edilmesini isteyeceğini açıkladı.
🔹 Brezilya Yüksek Mahkemesi yargıcı Flávio Dino, başkan adayı Flávio Bolsonaro’nun seçim kampanyası ile Başkan Yardımcısı JD Vance’in kurucu ortakları arasında yer aldığı Rockbridge Network arasındaki olası bağlantıların soruşturulmasını emretti.
🔹 Federal polisin Rockbridge Network ile Bolsonaro’nun kampanyasına yardım veya finansman sağladığı öne sürülen Brezilyalı şirketler ya da siyasi aktörler arasındaki temasların niteliğini araştırması istendi.
🔹 Brezilya’da siyasi adayların yabancı kaynaklardan finansman veya başka seçim yardımı kabul etmesi suç sayılıyor.
🔹 Soruşturma, kampanyada insan kaynağı, hizmet veya ölçülebilir ekonomik avantajlar dahil kaynakların sağlanıp sağlanmadığını; bunların kaynağını, hedefini ve kullanımını belirlemeyi amaçlıyor.
🔹 Rockbridge Network, Bolsonaro kampanyasıyla herhangi bir temas kurduğunu reddetti. Ağ, kendisini temsil ettiğini söyleyen Brezilyalıların Rockbridge ile ilişkileri hakkında yanlış beyanda bulunduğunu ve ağın bilgisi ya da onayı olmadan belgeler hazırladığını açıkladı.
🔹 JD Vance, yaklaşık bir yıl önce Rockbridge bağışçı toplantılarında konuştu. Vance’in ofisi soruşturma hakkında yorum yapmadı.
🔹 Başkanlık seçimini Luiz Inácio Lula da Silva’ya kaybeden Flávio Bolsonaro, ayrı bir Yüksek Mahkeme emrine karşı çıkarak salı günü Brezilya’dan ABD’ye gitti. ABD Dışişleri Bakanlığından üst düzey bir yetkili, Bolsonaro ve ailesine ABD’de kalmaları için vize verileceğini söyledi.
🔹 Lula’nın İşçi Partisi Yüksek Mahkeme’ye, ilk turda elenen başkan adayı Renan Santos ise Yüksek Seçim Mahkemesi’ne Rockbridge’in Brezilya’daki faaliyetleri hakkında başvuruda bulundu.
🔹 Santos, Rockbridge’i temsil ettiğini söyleyen Brezilyalıların Bolsonaro kampanya yetkilileriyle ABD desteği sağlama konusunu görüştüğünü öne sürdü. Aynı temsilciler Santos’a da kampanya yardımı teklif etti.
🔹 Flávio Bolsonaro, babası Jair Bolsonaro’yu serbest bırakma, Brasília’daki 6 Ocak benzeri saldırı nedeniyle hüküm giyen destekçileri affetme ve davaya dahil olan Yüksek Mahkeme yargıçlarını görevden alma vaatleriyle seçim kampanyası yürüttü.
🔹 Soruşturma emri, Brezilya hükümeti ile Trump yönetimi arasındaki ilişkileri daha da gerebilir. Donald Trump geçen yıl Brezilya mallarına yüzde 50 gümrük vergisi koydu ve bazı yetkililere yaptırım uyguladı; Jair Bolsonaro ise demokratik hukuk düzenini şiddet yoluyla devirmeye teşebbüsten 27 yıldan fazla hapis cezasına çarptırıldı.
🔹 Hindistan, Çin’in hak iddia ettiği ve Hindistan’ın Arunaçal Pradeş eyaletinde bulunan sınır bölgelerindeki varlığını güçlendirmek için yol, tünel, baraj ve yerleşim projelerine yatırım yapıyor.
🔹 Çin sınırına yaklaşık 10 kilometre uzaklıktaki Zemithang köyünde Hindistan’a ait günlük yaşam sürerken, Hint mobil şebekesinin kaybolduğu anlarda telefonlar Çin şebekesine bağlanabiliyor.
🔹 Arunaçal Pradeş, Çin’in Zangnan veya güney Tibet adını verdiği, nüfusu 2 milyondan az olan ve iki ülke arasındaki 1962 savaşının ana sahnesini oluşturan bölgeyi kapsıyor.
🔹 Hindistan ve Çin orduları, dağlar ve vadiler boyunca uzanan ihtilaflı Fiilî Kontrol Hattı’nda karşı karşıya bulunuyor. Arunaçal Pradeş’te 1975’ten bu yana birkaç küçük çatışma dışında çatışma yaşanmadı.
🔹 Bölgede yaklaşık 90.000-120.000 Hint askeri konuşlanıyor. Yerel siyasi gruplar ağustosta Taksing yakınlarında Çin birliklerinin sınır ihlali yaptığını ileri sürdü; Hindistan hükümeti bu haberleri söylenti olarak niteledi.
🔹 Hindistan geçmişte yolların Çin ordusunun güneye ilerlemesini kolaylaştıracağından endişe ederek bölgedeki yol yapımını sınırladı. Zayıf ulaşım, askerlerin ikmalini zorlaştırdı ve bölge halkını izole etti; Çin ise kendi tarafında yollar ve sivil yerleşimlerle askerî altyapıyı birleştiren yüzlerce çift kullanımlı köy inşa etti.
🔹 Hindistan Savunma Bakanlığının yol yapım birimi bölgede yüzlerce kilometrelik yol inşa etti. Tawang’a kış aylarında da ulaşımı sağlayan Sela Tüneli bu projeler arasında yer alıyor.
The Economist
🔹 Hindistan, Arunaçal Pradeş’in hidroelektrik potansiyelinden yararlanmak için Yukarı Siang Nehri üzerinde ülkenin şimdiye kadarki en büyük barajı da dahil olmak üzere çeşitli barajlar planlıyor.
🔹 Hindistan hükümeti 2023’te, sınır yerleşimlerini canlandırmayı amaçlayan Canlı Köyler Programı’nı başlattı. Eyaletteki projeler için yaklaşık 27 milyar rupi, yani eyalet gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 6’sı ayrıldı.
🔹 Program, bölgeden göçü azaltmayı, yeni nüfus çekmeyi ve yönetimi geliştirmeyi hedefliyor. Hint ordusu ayrıca yalnızca Hint vatandaşlarına açık sınır turizmini destekliyor ve ziyaretçileri sınır karakollarına götürerek 1962 savaşı hakkında bilgilendiriyor.
🔹 Arunaçal Pradeş ekonomisi 2024-25’te yüzde 10 büyüdü ve ülkenin en hızlı büyüyen üçüncü eyaleti oldu. Bölge sakinleri daha fazla ve daha nitelikli kalkınma isterken, kaynakların ulaşmasının uzun sürmesinden ve bürokrasiye takılmasından şikâyet ediyor.
🔹 Çin daha büyük ekonomik ve askerî kaynaklara sahip bulunuyor; Hindistan ise baraj projelerine yönelik yerel muhalefet gibi sorunlarla karşılaşıyor.
🔹 Likud, sandık çıkış anketlerine göre 120 sandalyeli Knesset’te 24-25 sandalye kazanarak seçimlerin birinci partisi oldu.
🔹 Gadi Eisenkot’un liderliğindeki Yashar partisinin 21-23 sandalye kazanması bekleniyor. Seçime katılım oranı yüzde 77 oldu; bu, 25 yılı aşkın sürenin en yüksek oranı olarak kayda geçti.
🔹 Netanyahu’nun mevcut koalisyonunun yaklaşık 51 sandalyede kalması ve hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamaması bekleniyor. Netanyahu karşıtı blok da yaklaşık 51-52 sandalye kazanabilir.
🔹 Likud, 2022 seçimlerinde kazandığı 32 sandalyenin gerisinde kaldı. Şas’ın sandalye sayısının 11’den 6-8’e, Itamar Ben Gvir’in Yahudi Gücü partisinin 6-7’ye ve Bezalel Smotrich’in Dini Siyonizm partisinin 6’ya gerilemesi bekleniyor.
🔹 Netanyahu’nun 7 Ekim 2023 saldırısındaki güvenlik ihmallerini araştıracak bağımsız bir komisyon kurulmasına karşı çıkması, hayat pahalılığının artması ve ultra-Ortodoks Yahudilerin zorunlu askerlikten muaf tutulması seçim kampanyasının başlıca tartışma konuları oldu.
🔹 Eisenkot, tüm İsrail vatandaşları için “Siyonist, istikrarlı ve iyi” bir hükümet kurmak için çalışacağını söyledi. Netanyahu’yu, hükümet kurma görüşmeleri sırasında İsrail’in güvenliğini siyasi çıkarları için kullanmaması konusunda uyardı.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, salı günü Kudüs’te oy kullandıktan sonra basın mensuplarıyla konuşuyor. Fotoğraf: JEWEL SAMAD (EFE) | Video: EPV
🔹 Netanyahu karşıtı blokta yer alan Demokratlar 10 sandalye kazanırken, İsrail Evimiz partisinin sandalye sayısının 6’dan 8’e yükselmesi bekleniyor. Naftali Bennett ve Yair Lapid’in liderliğindeki merkez sağ Beyahad ittifakı yaklaşık 14 sandalyeyle Knesset’in üçüncü büyük siyasi gücü olabilir.
🔹 Arap partileri tarihi bir sonuç elde etti. Ortak Liste ile ılımlı İslamcı Ra’am’ın toplamda yaklaşık 18 sandalye kazanması ve hükümet kurma görüşmelerinde belirleyici rol oynaması bekleniyor.
🔹 Ra’am lideri Mansur Abbas, Knesset’te 61 sandalyeli çoğunluk oluşturulmasını umduğunu söyledi. Ra’am, 2021’de İsrail hükümetine katılan ilk Arap partisi oldu.
🔹 Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, resmi sonuçların açıklanmasının ardından hükümeti kurmayı denemesi için genellikle en çok oy alan partinin lideri olan bir milletvekilini görevlendirecek. Adayın 28 gün müzakere süresi ve 14 günlük ek süre hakkı bulunuyor; tüm girişimler başarısız olursa yeni seçim yapılacak.
🔹 Başbakan Netanyahu, Arap partilerinin seçimleri “çaldığını” söyledi. Bezalel Smotrich ise Arap partilerinin Batı Şeria’daki yerleşim politikasını değiştiremeyeceğini açıkladı.