← Ana sayfaya dön

İspanya’da en az 68 kişinin öldüğü iki tren kazası hakkında bilinenler

Le Monde
29.10.2026
Haber görseli

🔹 İspanya’da iki tren, 28 Ekim Çarşamba günü saat 09.00’dan kısa süre önce Madrid’in 150 kilometre güneyinde, Toledo’nun güneyindeki Urda yakınlarında çarpıştı.

🔹 Kazada en az 68 kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı. Bilançonun geçici olduğu ve vagonların en derin bölümlerine hâlâ ulaşılamadığı için ölü sayısının artabileceği açıklandı.

🔹 Trenlerden biri İspanya demiryolu şirketi Renfe tarafından işletilen AVE, diğeri ise çoğunluk hissesi Trenitalia’ya ait özel işletmeci Iryo treniydi. Iryo’nun birkaç vagonu raydan çıktı.

🔹 Iryo’da 147, AVE’de 397 kişi bulunuyordu. Madrid-Sevilla seferini yapan trenler, Mora ve Orgaz kentleri arasında çarpıştı; Madrid ile Endülüs arasındaki tren seferleri durduruldu.

🔹 Kaza, 2013’te Santiago de Compostela yakınlarında 80 kişinin öldüğü kazadan bu yana İspanya’nın en büyük demiryolu felaketi oldu. Aynı hat üzerinde bu yıl 18 Ocak’ta Adamuz yakınlarında meydana gelen ve 46 kişinin öldüğü kazanın ardından ikinci büyük kaza yaşandı.

🔹 İspanya Sağlık Bakanı Monica Garcia, kurtarma ekiplerinin hayatta kalanlara ve en ağır hasar gören iki vagonda sıkışan kişilere ulaşmaya odaklandığını açıkladı.

🔹 Ulaştırma Bakanı Oscar Puente, iki trenin aynı hatta bulunmasına rağmen AVE’nin yeniden hareket etmesine izin verilmesini hatalı bir emir olarak nitelendirdi.

🔹 Saat 08.30’da Urda yakınındaki 63 kilometrelik kesimde LZB güvenlik sistemini durduran bir bilgisayar arızası meydana geldi ve çevredeki altı tren otomatik olarak durdu. Trafiğin yönetimi ADIF kontrol merkezine geçti.

🔹 ADIF kontrol merkezi saat 08.36’da, aynı hatta Iryo treni bulunmasına rağmen AVE’nin normal seyrine devam etmesine izin verdi. AVE, saat 08.53’te Iryo’ya çarpmadan önce yaklaşık 25 kilometre ilerledi.

🔹 Başbakan Pedro Sanchez kazayla ilgili dehşete düştüğünü söyledi; Kral Felipe VI olayı korkunç bir trajedi olarak nitelendirdi.

🔹 29 Kasım’daki genel seçim kampanyası sırasında meydana gelen kaza nedeniyle İspanyol Sosyalist İşçi Partisi (PSOE) ve Halk Partisi (PP) kampanya faaliyetlerini askıya aldı.

🔹 Vox lideri Santiago Abascal, partisinin Santander’deki mitingini iptal etmedi. Abascal, hükümetin açıklamalarına inanmayacaklarını söyledi ve hükümeti acıyı ve yası protestoları susturmak için kullanmakla suçladı.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Trump, Alaska Demokrat Senato adayının yargılanmasını istedi

Wall Street Journal
29.10.2026
Mary Peltola yakın zamanda Anchorage’da.
ASH ADAMS FOR WSJ
Mary Peltola yakın zamanda Anchorage’da. ASH ADAMS FOR WSJ

🔹 Başkan Donald Trump, Demokratların eski Temsilciler Meclisi üyesi Mary Peltola’nın Alaska Senatosu seçiminde cezai kovuşturmaya uğraması ve oy pusulasından çıkarılması çağrısı yaptı.

🔹 Trump, Peltola ile Cumhuriyetçi Senatör Dan S. Sullivan’la aynı ad ve soyadı taşıyan bağımsız aday Dan J. Sullivan Jr.’ın oy pusulasından çıkarılmasını istedi.

🔹 Trump, Peltola ve Dan J. Sullivan Jr. için “Yargılanmaları gerektiğini düşünüyorum. Bana göre bu, en üst düzeyde seçmen sahtekârlığı” dedi.

🔹 Peltola’nın kampanyası, iki Sullivan kampanyasıyla hiçbir ilgilerinin olmadığını açıkladı. Adalet Bakanlığı yorum yapmayı reddetti.

🔹 Senatör Sullivan’ın kampanyası, hukuki sürecin tamamlanmasını bekleyeceğini açıkladı.

🔹 Başsavcı Todd Blanche, Demokratları seçimlere müdahale etmekle suçladı ve aynı isme sahip bir adayın seçmenlerin kafasını karıştırmak amacıyla yarışa sokulduğunu söyledi.

🔹 Adalet Bakanlığı, Alaska oy pusulasıyla ilgili açılan davada Peltola kampanyasından iddialara ilişkin bilgi talep etmeyi planlıyor.

🔹 Dava, Cumhuriyetçi Senatör Sullivan’ın kaybetmesinin muhtemel olması ve diğer Sullivan’a verilen oyların sonucu değiştirebilmesi halinde mahkemeden seçim sonucunun onaylanmasını ertelemesini istiyor.

🔹 Alaska Yüksek Mahkemesi, Dan S. Sullivan ile Dan J. Sullivan Jr.’ın seçimde yarışmasına izin verdi. Oy pusulasında iki adayın ikinci ad baş harfleri yer alıyor; mevcut senatörün parti ve görevdeki senatör bilgileri de isminin yanında bulunuyor.

🔹 Adalet Bakanlığı, Dan J. Sullivan Jr.’ın seçmenlerin kafasını karıştırmak ve Senatör Sullivan’dan oy almak amacıyla yarışa girip girmediğini incelemek için ağustosta büyük jüri celpleri gönderdi.

🔹 Alaska Senatosu yarışı, Demokratların Cumhuriyetçilerin elindeki sandalye çoğunluğunu geri almaya çalıştığı ve anketlerin başa baş bir yarış gösterdiği seçimlerden biri olarak sürüyor.

🔹 Cumhuriyetçi Senatör Lisa Murkowski, Peltola kampanyasını eleştirdi ve Alaska seçmenlerinin Peltola ile kampanyasından gerçeği duymayı hak ettiğini söyledi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Orta Doğu İran savaşının yeniden başlamasına hazırlanırken Vance Tahran’la temasa geçti

Washington Post
29.10.2026
Haber görseli

🔹 Başkan Donald Trump, Başkan Yardımcısı JD Vance’ın İranlı yetkililerle insani yardım teklif etmek için temasa geçtiğini açıkladı.

🔹 Trump, Vance’a bu girişim için izin verdiğini ancak İran’la barış görüşmelerini yeniden başlatması talimatını vermediğini söyledi. İran’ın tıbbi malzeme ve diğer yardımlara ihtiyaç duyduğunu belirtti.

🔹 Vance’ın İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi sekreteri ve eski Devrim Muhafızları komutanı Mohsen Rezaei’ye mektup gönderdiği bildirildi.

🔹 Trump, bu yıl Vance’ı İranlı yetkililerle savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakereleri yürütmekle görevlendirmişti. Nisan ayında Pakistan’da yapılan yüz yüze görüşmelerin ardından geçici ateşkes mutabakatı sonuçsuz kaldı.

🔹 ABD’li askeri yetkililer, İran savaşının ekim ortasına kadar 47 milyar dolardan fazlaya mal olduğunu hesapladı. Bu tutarın 29 milyar doları ABD güçlerinin kullandığı mühimmat, 6 milyar doları ise savaş uçakları gibi silah platformlarının imhası için harcandı.

🔹 Hesaplamaya, İran’ın insansız hava araçları ve balistik füzelerle vurduğu Basra Körfezi’ndeki ABD üslerinde oluşan hasar dahil edilmedi. Pentagon, çatışmanın bütçe açıklarını kapatmak için mevcut bütçesinden milyarlarca dolar aktardı.

🔹 ABD’nin bölgede USS George Washington ve USS George H.W. Bush adlı iki uçak gemisi bulunuyor; USS Theodore Roosevelt adlı üçüncü uçak gemisi bölgeye ilerliyor. Orta Doğu’da 2.500’den fazla asker THAAD ve Patriot hava savunma sistemlerini işletiyor.

🔹 Katar öncülüğündeki arabuluculuk görüşmelerinde İran’ın Hürmüz Boğazı’nı ticari gemilere yeniden açması, ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırması karşılığında gündeme geliyor.

🔹 Washington, İran’ın nükleer programına kısıtlamalar getirmesi gibi tavizleri görüşmelerin başında vermesini isterken Tahran bu sıraya karşı çıkıyor.

🔹 CIA’nın gizli değerlendirmelerine göre İran’ın, tehdit edilen yeni ABD operasyonunun etkilerini hafifletmesine yardımcı olabilecek birkaç aylık gıda ve yakıt stoku bulunuyor. İran, yeni saldırılara Hürmüz Boğazı’ndaki trafiği daha fazla kısıtlayarak, dünya genelindeki ABD hedeflerine terör saldırıları düzenleyerek veya ABD’deki varlıklara yönelik siber operasyonlar gerçekleştirerek karşılık verebilir.

🔹 Umman Dışişleri Bakanı Badr Albusaidi, İran’ı da kapsayan ve yabancı güçlere dayanmayan yeni bir Körfez güvenlik yapısı kurulmasını istedi.

🔹 İran’ın misilleme saldırılarında ABD deniz üssünün ağır hasar gördüğü Bahreyn’de yeni saldırı ihtimali konusunda endişe yaşanıyor. Üsteki donanma personelinin büyük çoğunluğu tahliye edildi ve üssün geleceği belirsizliğini koruyor.

🔹 Bahreynli bir muhalefet lideri, Trump’ın ülkesini savaşa sokup ardından terk ettiğini söyledi. ABD’nin ek Patriot sistemini Bahreyn veya Körfez ülkeleri yerine İsrail’e gönderdiğini belirterek ABD yardımından yararlanmadıklarını ifade etti.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Göçmenlik kuralları Asya-Pasifik hava yolcularının neredeyse yarısını caydırıyor

South China Morning Post
29.10.2026
Haber görseli

🔹 Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği’nin (IATA) 200’den fazla ülkeden 10 binden fazla yanıtla hazırladığı 2026 Küresel Yolcu Anketi, göçmenlik şartlarının belirli destinasyonlara seyahati engellediğini ortaya koydu.

🔹 Küresel katılımcıların yüzde 43’ü göçmenlik şartları nedeniyle bazı destinasyonları ziyaret etmekten vazgeçti; bu oran geçen yıl yüzde 33’tü.

🔹 Asya-Pasifik katılımcılarının yüzde 49’u göçmenlik gereklilikleri nedeniyle seyahat planlarını değiştirdi. Bu oran küresel ortalamanın üzerinde kaldı.

🔹 Jeopolitik çatışmalar nedeniyle seyahatten caydırılanların yüzde 72’si temel neden olarak güvenlik endişelerini gösterdi. Asya-Pasifik’teki yolcular, jeopolitik kaygılar nedeniyle seyahat planlarını değiştirmeye en yatkın grup oldu.

🔹 Göçmenlik şartlarından caydırılan küresel katılımcıların yüzde 53’ü karmaşık işlemleri, yüzde 17’si mahremiyet endişelerini, yüzde 17’si ise maliyetleri temel neden olarak belirtti.

🔹 IATA Operasyon, Güvenlik ve Emniyetten Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Nick Careen, karmaşık göçmenlik ve vize süreçlerinin yolcular için engel oluşturduğunu söyledi.

IATA, dijital seyahat belgeleri için ortak standartlar çağrısında bulundu. Fotoğraf: Edmond So
IATA, dijital seyahat belgeleri için ortak standartlar çağrısında bulundu. Fotoğraf: Edmond So

🔹 IATA, hükümetlere vize işlemlerini basitleştirme ve dijital seyahat belgeleri için ortak standartlar benimseme çağrısı yaptı.

🔹 Küresel katılımcıların yüzde 86’sı işlemleri hızlandırmak için göçmenlik bilgilerini kalkıştan önce dijital olarak paylaşmaya hazır olduğunu söyledi; bu oran geçen yıl yüzde 83’tü.

🔹 Katılımcıların yüzde 60’ı vize başvurularını çevrim içi yapmayı, yüzde 25’i ise elçilik veya konsoloslukta yüz yüze başvurmayı tercih etti.

🔹 Küresel katılımcıların yüzde 49’u seyahat planlamasında yapay zekâ kullandı. Bu oran Asya-Pasifik’te yüzde 57’ye, Orta Doğu’da yüzde 72’ye çıktı.

🔹 Asya-Pasifik katılımcılarının yüzde 90’ı hava yolculuğundan memnun olduğunu belirtti. Bölgedeki katılımcıların yüzde 81’i, havalimanı işlemlerini kolaylaştırmak için biyometrik bilgilerini paylaşmaya hazır olduğunu söyledi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Zor Durumdaki Çip Satıcıları Apple’dan İntikam Alıyor

Wall Street Journal
29.10.2026
Haber görseli

🔹 Yapay zekâ hiper ölçekleyicilerinin talebi son bir yılda flaş bellek fiyatlarını beş katına çıkardı ve Kioxia ile diğer tedarikçilerin Apple karşısındaki pazarlık gücünü artırdı.

🔹 İki yıl önce Apple, Microsoft, Amazon, Meta ve Google’ın toplamından yaklaşık iki kat fazla flaş depolama alıyordu; hiper ölçekleyiciler artık Apple’ın payının iki katı kadar alım yapıyor.

🔹 Meta, Microsoft ve Amazon, bu yıl Kioxia ile daha yüksek fiyatları kabul ederek uzun vadeli tedarik sözleşmeleri imzaladı. Sözleşmeler, piyasa koşulları değişse bile Kioxia’nın kârını koruyor.

🔹 Apple’ın bu yıl, 2025’te 6 milyar dolara aldığı miktara yakın flaş depolama için 25 milyar dolar harcaması bekleniyor. Tim Cook, yükselen bellek çipi fiyatlarını “100 yıllık sel” olarak nitelendirdi.

🔹 Flaş belleğin gigabayt başına fiyatı 2023’te 5 sente kadar geriledikten sonra yapay zekâ talebiyle 30 sentin üzerine çıktı; bu artış Apple’ın ek depolama satışlarındaki yüksek kâr marjlarını baskılıyor.

🔹 iPhone 17 Pro’da 256 GB’tan 512 GB’a yükseltme tüketiciye 200 dolara mal olurken Apple’ın maliyeti 15 dolardı. Aynı yükseltmenin Apple’a maliyeti daha sonra 66 dolara çıktı.

🔹 Apple, iPhone ve iPad modellerinde ek depolama satışlarından 2025’e kadar her 1 dolarlık gelir için ortalama 80 sentten fazla brüt kâr elde etti; Mac bilgisayarlarda ortalama marj yaklaşık 80 sent oldu.

🔹 Apple son aylarda ürünlerinin neredeyse tamamında fiyat artışına gitti. iPhone fiyatları, normalde indirim görmesi beklenen eski modeller de dahil olmak üzere ortalama yüzde 13 yükseldi.

Geçen ay New York’taki Fifth Avenue Apple mağazasında bir alıcı.
VANESSA CARVALHO/ZUMA PRESS
Geçen ay New York’taki Fifth Avenue Apple mağazasında bir alıcı. VANESSA CARVALHO/ZUMA PRESS

🔹 Apple, 2001’de Toshiba adıyla faaliyet gösteren Kioxia’nın geliştirdiği küçük sabit diskin özel haklarını satın aldı; ürün daha sonra iPod’un temel bileşeni oldu.

🔹 Apple, iPod Nano’nun piyasaya çıktığı 2005’te 2010’a kadar flaş bellek tedariki için beş şirketle 1,25 milyar dolarlık ön ödeme anlaşması yaptı.

🔹 iPhone’un yükselişiyle Apple, dünya flaş bellek arzının beşte birinden fazlası üzerinde hak sahibi oldu ve yıllık 3 ila 4 milyar dolarlık alımla dünyanın en büyük alıcısına dönüştü.

🔹 Apple’ın tedarik stratejisi, düşük fiyat talep etmeyi, teslimatları gerektiğinde reddetmeyi ve tedarikçilerin defterlerini denetlemeyi içeriyordu. Sözleşmelerde Apple’ın başka hiçbir müşteriden daha yüksek fiyat ödememesini sağlayan “en ayrıcalıklı müşteri” şartı bulunuyordu.

🔹 Apple’ın eski satın alma yöneticisi Tony Blevins, tedarikçilerin satış ekiplerini birbirleriyle rekabet ettirmek için art arda görüşmeler düzenledi ve sözleşme koşullarında baskı oluşturdu.

🔹 Yaklaşık 100 milyon iPhone alıcısı geçen yıl depolama yükseltmesi için ödeme yaptı. Apple, yüzde 85’lik marjla bu satışlardan 10 milyar dolardan fazla brüt kâr elde etti; Mac ve iPad yükseltmeleri de milyarlarca dolar ekledi.

🔹 Flaş bellek sektörü 2023’te 19 milyar dolarlık faaliyet zararı yaşarken Apple, ek flaş depolama satışlarından 14 milyar dolar brüt kâr elde etti.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

İran, seçimler sonrası büyük saldırılar yaklaşırken nükleer taviz vermeye zorlanıyor

Axios
29.10.2026
Haber görseli

🔹 Katar öncülüğündeki bölgesel arabulucular, ABD ile İran arasındaki müzakereleri yeniden başlatmak ve ara seçimlerin ardından savaşın yeniden başlamasını önlemek için diplomatik bir anlaşmaya ulaşmaya çalışıyor.

🔹 Katar, İran’ı, ABD’den bazı yaptırım muafiyetleri karşılığında Birleşmiş Milletler müfettişlerinin bombalanan nükleer tesisleri ziyaret etmesine izin vermeye ikna etmeye çalışıyor.

🔹 Anlaşma sağlanamaması halinde, ara seçimlerin hemen ardından İran yönetimi, enerji, nükleer ve altyapı hedeflerine yönelik bir hafta sürecek büyük saldırılar düzenlenmesi bekleniyor.

🔹 Başkan Donald Trump, İran’la görüşmelerin arabulucular aracılığıyla sürdüğünü söyledi; müzakerelerin sonuç verip vermeyeceğini bilmediğini ekledi.

🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran’ın diplomasiye başarı şansı tanımayı sürdürdüğünü açıkladı.

🔹 Katar’ın yürüttüğü arabuluculuk çabalarına Pakistan, Suudi Arabistan, Mısır ve Türkiye destek veriyor. Katar müzakerecisi Ali el-Thawadi, olası bir anlaşmayı görüşmek üzere bu hafta Tahran’ı ziyaret etti.

🔹 ABD, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokundan vazgeçmesini talep ediyor; İran ise önce ABD’nin deniz ablukasını kaldırmasını ve dondurulmuş fonlarını serbest bırakmasını istiyor.

🔹 Arabulucular, önerileri kabul etmenin İran’ın ara seçimlerin ardından büyük saldırılardan kaçınmasının tek yolu olabileceğini iletiyor. İranlı yetkililer, önerileri dini lider Mojtaba Hamaney’in onayına sunacaklarını bildirdi.

🔹 Görüşülen seçeneklerden biri, İran’ın geçen yıl Kahire’de Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile vardığı anlaşmaya dönülmesi. Eylül 2025 tarihli anlaşma, BM müfettişlerinin İran’ın nükleer tesislerini yeniden ziyaret etmesine izin veriyordu.

🔹 İran, nükleer tesislerine BM müfettişlerinin erişimine izin verirse petrol satışı için muafiyetler alabilir ve gıda ile diğer insani ürünleri satın almak üzere dondurulmuş fonlarının bir bölümü serbest bırakılabilir.

🔹 IAEA Genel Direktörü Rafael Grossi, Kahire anlaşmasının yeniden yürürlüğe girmesinin ABD ve İsrail saldırılarında hasar gören İran nükleer tesislerindeki denetimlerin yeniden başlatılması için çerçeve oluşturabileceğini söyledi.

🔹 Beyaz Saray, önerilen anlaşma hakkında İran’ın kabul kararını öğrendikten sonra görüş bildirecek. Trump, İran konusunu Dışişleri Bakanı Marco Rubio, özel temsilci Steve Witkoff ve ulusal güvenlik ekibiyle görüştü.

🔹 Bir Beyaz Saray yetkilisi, İran’ın askeri ve mali açıdan sistematik biçimde yok edildiğini, tutumunu hızla değiştirmemesi halinde ABD’nin savaşı yakında bitireceğini söyledi.

🔹 Yetkili, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nın kontrolü ve İran ekonomisinin çöküşü nedeniyle güçlü bir konumda olduğunu; İran’daki çatışmanın çok yakında sona ereceğini açıkladı.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

BM, ABD’nin Küba ambargosunu kınadı ancak Trump baskısı altında destek azalıyor

South China Morning Post
29.10.2026
Haber görseli

🔹 BM Genel Kurulu, ABD’nin Küba’ya yönelik ekonomik ambargosunu 34. kez kınayan kararı 130’a karşı 17 oyla kabul etti; 25 ülke çekimser kaldı.

🔹 Geçen yıl 160’tan fazla ülke kararı desteklerken 12 ülke çekimser kalmıştı. Genel Kurul kararları hukuken bağlayıcı değil ancak dünya görüşünü yansıtıyor.

🔹 Almanya, İtalya ve Letonya, 34 yıl içinde ilk kez oylamada çekimser kaldı. Bosna-Hersek, Kolombiya, Kosta Rika, Ekvador, Litvanya, Fas, Kuzey Makedonya, Paraguay ve Slovenya ise çoğunlukla ilk kez ret oyu verdi.

🔹 Küba, elektrik kesintileri, kıtlıklar ve derinleşen mali sorunlarla karşı karşıya bulunurken Trump yönetimi, ekonomik baskıyı artırarak ülkenin siyasi sisteminde değişiklik yapmaya çalışıyor.

🔹 Donald Trump, ABD savaş gemilerinin İran savaşından dönüş yolunda Küba’ya uğrayabileceğini söyledi ve askeri müdahale ihtimalini yeniden gündeme getirdi.

🔹 Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodriguez, ekonomik savaş yoluyla bir BM üyesi ülkeye saldırıldığını söyleyerek “Küba tehdit değil, abluka tehdit” dedi.

Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodriguez Parrilla, BM ABD Büyükelçisi Mike Waltz’a bağırıyor. Fotoğraf: EPA
Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodriguez Parrilla, BM ABD Büyükelçisi Mike Waltz’a bağırıyor. Fotoğraf: EPA

🔹 ABD’nin BM Büyükelçisi Mike Waltz, üye ülkelere oylarının Küba hükümetinin BM’yi propaganda zaferi için kullanmasının önündeki tek engel olduğunu söyledi.

🔹 Waltz ve Rodriguez, ambargo kararının görüşüldüğü Genel Kurul oturumunda sözlü tartışma yaşadı. Rodriguez, Waltz’ın kürsüsüne yürüyerek onu yalancılıkla suçladı; BM güvenlik görevlileri müdahale etmeye çalıştı.

🔹 Waltz, Küba heyetinden bir kişinin görüntüsünü çeken ABD’li diplomata saldırdığını söyledi. ABD Dışişleri Bakanlığı, suçlanan kişinin ABD’den ayrıldığını doğruladı.

🔹 ABD’nin Küba ambargosu, Fidel Castro’nun 1959 devrimiyle Fulgencio Batista’yı devirmesi ve ABD vatandaşlarıyla şirketlerine ait mülkleri kamulaştırmasının ardından 1960’ta uygulamaya konuldu.

🔹 Trump’ın Küba’ya petrol satan veya sağlayan ülkelere gümrük vergisi uygulama tehdidi, adaya yakıt akışını büyük ölçüde kesti. Yaygın elektrik kesintileri su temini, internet ve telefon hizmetleri gibi temel hizmetleri etkiliyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Palantir Savunma Başkanı, Çin’in Yapay Zekâ Nedeniyle Tayvan’a Tehdit Oluşturduğunu Görüyor

Bloomberg
29.10.2026
Haber görseli

🔹 Palantir Technologies’in savunma bölümü başkanı Mike Gallagher, yapay zekâ alanındaki ilerlemelerin Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in Tayvan’ı ele geçirme motivasyonunu artırabileceğini söyledi.

🔹 Gallagher, ABD ile Çin arasındaki yapay zekâ rekabeti nedeniyle Tayvan’ın stratejik öneminin arttığını ve Çin’in ABD’nin teknoloji alanında öne geçmesini engellemek için harekete geçebileceğini söyledi.

🔹 Çin’in Washington Büyükelçiliği sözcüsü Liu Chang, Pekin’in dış müdahaleye izin vermediğini söyledi ve ABD’yi Tayvan konusunda ihtiyatlı davranmaya çağırdı.

🔹 Liu Chang, Tayvan meselesinin Çin’in iç işi olduğunu ve Tayvan Boğazı’nın iki yakasındaki şirketler arasında yarı iletkenler ile diğer alanlarda daha güçlü işbirliğinin karşılıklı fayda sağlayacağını söyledi.

🔹 Tayvan, gelişmiş yapay zekâ çiplerinin dünyanın en büyük üreticisi Taiwan Semiconductor Manufacturing Co.’ya ev sahipliği yapıyor. Gallagher, Çin’in Tayvan’ı ele geçirmesi veya TSMC’yi devre dışı bırakması halinde küresel ekonomiyi baskı altına alabileceğini söyledi.

🔹 Çin, Tayvan’ı kendi toprağı olarak görüyor; Şi Cinping barışçıl birleşmeyi savunurken askeri müdahale seçeneğini dışlamıyor. Tayvanlı yetkililer Pekin’in bu iddialarını reddediyor.

🔹 Şi Cinping, eylül ayında ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı zirvede ABD’yi Tayvan politikasını değiştirmeye ve Tayvan’ın bağımsızlığına karşı çıkmaya çağırdı.

Palantir Technologies Inc.’in savunma bölümü başkanı Mike Gallagher
Photographer: Graeme Sloan/Bloomberg
Palantir Technologies Inc.’in savunma bölümü başkanı Mike Gallagher Photographer: Graeme Sloan/Bloomberg

🔹 ABD, Çin’in 2027’ye kadar Tayvan’ı işgal etme kapasitesi geliştirebileceğine ilişkin önceki öngörülerinden geri adım attı. Mart ayındaki istihbarat değerlendirmesi, işgalin son derece zor olacağını ve yüksek başarısızlık riski taşıyacağını belirledi.

🔹 Çin, Tayvan’ın doğu kıyısı açıklarında sahil güvenlik devriyelerini artırdı. Bu devriyeler, bölgedeki düzenli Çin askeri tatbikatlarına eklenirken olası bir ablukanın küresel tedarik zincirleri üzerindeki riskini artırıyor.

🔹 Palantir, Pentagon’a yapay zekâ destekli gözetleme ve hedefleme sistemi Maven Smart System de dahil olmak üzere teknoloji sağlıyor. ABD güçleri Maven’ı İran’a yönelik operasyonda kullandı.

🔹 Gallagher, kendi kendini geliştirmeye başlayan yapay zekâ modellerinin nükleer silahların geliştirilmesi kadar önemli bir dönüm noktası oluşturabileceğini söyledi.

🔹 Anthropic ve OpenAI, kamuya açık olmayan en yeni teknolojilerinin internet üzerindeki bazı kapsamlı biçimde test edilmiş yazılımlara sızabilecek kapasitede olduğunu açıkladı. Çin hükümeti destekli bir teknik komite de yapay zekânın kendi gelişimini hızlandırabileceği uyarısını içeren güvenlik yönetişimi çerçevesi yayımladı.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Federal yargıç, Trump yönetiminin 20 bin Kaliforniya posta yoluyla kullanılan oy pusulasını ayırma girişiminin “kaosa yol açacağı” uyarısında bulundu

CNN
29.10.2026
Haber görseli

🔹 Federal Yargıç David O. Carter, Adalet Bakanlığı’nın Kaliforniya’daki posta yoluyla kullanılan oy pusulalarının sayımına müdahale etmesine izin vermedi.

🔹 Carter, seçmenlerin vatandaşlığını incelemek amacıyla 20 bine kadar oy pusulasının ayrılmasının sürmekte olan seçimi aksatacağını ve “kaosa yol açacağını” söyledi.

🔹 Yargıç, binlerce seçmenin vatandaşlığını sorgulama girişiminin Kaliforniya’nın kendi seçimlerini yürütme hakkını ihlal edeceğini ve onlarca yıllık oy kullanma ile medeni haklar güvencelerini tehlikeye atacağını açıkladı.

🔹 Adalet Bakanlığı, acil başvurusunu Kaliforniya seçmenlerinin başka hükümet verileriyle eşleştirildiği satın alınmış bir listeye dayandırdı.

🔹 Carter, Kaliforniya’nın seçmen kayıtları için yasal şartları karşılayan kişilerin belirsizlik ve hatalar içeren bir yöntemden kaynaklanan temelsiz suçlamalar nedeniyle temel bir haktan mahrum bırakılamayacağını söyledi.

🔹 Yargıç, yönetimin talebinin seçim görevlileri ve seçmenler üzerinde caydırıcı etki oluşturabileceğini ve ABD vatandaşlarının oylarını değersizleştirebileceğini belirtti.

Seçim görevlisi, 28 Ekim 2026'da Santa Ana, Kaliforniya'daki Orange County Seçmen Kayıtları Tesisinde oy pusulalarını işliyor.
Apu Gomes/Getty Images
Seçim görevlisi, 28 Ekim 2026'da Santa Ana, Kaliforniya'daki Orange County Seçmen Kayıtları Tesisinde oy pusulalarını işliyor. Apu Gomes/Getty Images

🔹 Adalet Bakanlığı, Carter’ın kararına karşı temyiz başvurusunda bulundu. ABD 9. Temyiz Mahkemesi, geçen hafta davayı Carter’a geri göndermiş ve başvuruyu erken bulmuştu; çoğunluktaki iki yargıç, oy pusulalarının ayrılması yönündeki Adalet Bakanlığı argümanlarının esas bakımından da başarısız olmasının muhtemel olduğunu söyledi.

🔹 Carter, Adalet Bakanlığı’nın seçmen sahtekârlığıyla mücadele etmek için vatandaş olmayanların yasa dışı oy kullanması halinde federal kovuşturma yoluna başvurabileceğini açıkladı.

🔹 Yönetim, aylardır tartışmalı federal veri eşleştirme programlarını kullanarak yasa dışı kayıtlı olabileceğini düşündüğü seçmenlerin listelerini hazırlamayı planlıyor. Bu listeler, yeterli işlem yapmayan seçim yetkililerine kovuşturma veya başka hukuki işlem tehditleriyle sunuluyor.

🔹 İç Güvenlik Bakanlığı, temmuz ayında Kaliforniya’da kayıtlı 190 bin seçmenin uygun olmayan yabancılar olabileceğini söyledi. Adalet Bakanlığı daha sonra “yüksek güvenilirlikli” olduğu öne sürülen 20 bin eşleşmenin listesini eyalet yetkililerine şifreli bir USB bellekle iletti ve işlem yapmaları için 48 saat verdi.

🔹 Yerel seçim yetkilileri, listedeki isimlerin önemli bir bölümünün seçmen kayıtlarında bulunmadığını veya posta yoluyla oy pusulası alamayacakları askıya alınmış statüde olduğunu belirledi. Yetkililer ayrıca Adalet Bakanlığı’nın vatandaş olmayan kişiler olarak tanımladığı bazı kişilerin ABD doğumlu olduğuna dair göstergeler gördü; İç Güvenlik Bakanlığı bu değerlendirmeye mahkeme beyanlarında itiraz etti.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Trump yönetiminin 40’tan fazla şirkete yayılan hisse portföyünü görün

Wall Street Journal
29.10.2026
Uncredited
Uncredited

🔹 Başkan Donald Trump’ın ikinci döneminin başlamasından bu yana ABD hükümeti, hisse sahipliği veya daha sonra hisseye dönüştürülebilecek varantlar içeren 43 anlaşma açıkladı.

🔹 Anlaşmaların toplam harcama tutarı yaklaşık 30 milyar dolara ulaştı. Portföyde çip şirketleri, madencilik firmaları ve diğer sektörlerden şirketler bulunuyor.

🔹 Hükümetin Intel’e yaptığı 8,9 milyar dolarlık hisse yatırımı, 14 yarı iletken anlaşması arasındaki en büyük işlem oldu. Intel hisselerindeki yükseliş, hükümetin payının piyasa değerini 61 milyar dolara kadar çıkardı; son haftalardaki satışlarla değer yaklaşık 41 milyar dolara geriledi.

🔹 Ticaret Bakanlığı, çip üretimini destekleyen lazer üreticisi xLight’a 150 milyon dolarlık yatırım anlaşmasını haziranda tamamladı. Bakanlık geçen hafta Helion, Commonwealth Fusion Systems, Vertical Semiconductor ve Sibelco için toplam 389 milyon dolarlık hisse anlaşmaları açıkladı.

🔹 ABD, metaller, kritik mineraller ve doğal kaynaklar alanında en az 16 anlaşma yaptı. Bu anlaşmaların sekizinde kredi yer aldı; Vulcan Elements 620 milyon dolar, ReElement Technologies ise 80 milyon dolar Savunma Bakanlığı kredisi aldı.

🔹 Savunma Bakanlığı ve özel yatırımcılar, Güney Koreli Korea Zinc’e toplam 2,15 milyar dolarlık yatırım yaptı. Anlaşma, ABD ve Güney Kore’nin Çin’in kritik malzemelere erişimi kısıtlayabileceği yönündeki endişeleriyle bağlantılı olarak yapıldı.

Habere ait ek görsel

🔹 Hükümet, kuantum bilişim alanında dokuz şirkette hisse açıkladı. Bu anlaşmaların sekizi, her biri en az 100 milyon dolarlık yatırım içeriyor; işlemlerin çoğu henüz tamamlanmadı.

🔹 Trump haziranda kuantum bilgisayar geliştirilmesi ve federal hükümetin kuantuma dayanıklı güvenlik önlemlerine geçmesi için iki başkanlık kararnamesi imzaladı.

🔹 Hükümetin kuantum bilişim alanındaki en büyük işlemi IBM’e yönelik 1 milyar dolarlık taahhüt oldu. IBM, ülkedeki ilk kuantum çipi üretim tesisini kurmak için kendi kaynaklarından 1 milyar dolar daha harcamayı planlıyor.

🔹 Finansal anlaşmaların bir bölümü kredi ve tedarik sözleşmelerini de içeriyor. Bu işlemler, serbest piyasa savunucularının kamu müdahalesinin aşırıya kaçtığı yönündeki eleştirilerine yol açtı.

← Ana sayfaya dön