Hürmüz’deki gemi saldırıları her iki tarafı da ekonomik zararla karşı karşıya bırakıyor
Bloomberg
🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik yeni saldırılar düzenleme tehdidinde bulunurken, Tahran’ın ticari gemilere yönelik aralıklı saldırıları iki tarafı ekonomik açmaza sürüklüyor.
🔹 ABD’nin İran petrol ihracatına uyguladığı abluka, İran’ın askeri finansmanının önemli bir bölümünü kesti ve 300 milyar dolarlık ekonomiyi ciddi biçimde zayıflattı. Savaş öncesinde günlük 2 milyon varil olan petrol ihracatının yalnızca küçük bir bölümü kara yollarıyla ülke dışına çıkıyor.
🔹 Hürmüz Boğazı üzerinden petrol taşımacılığının artan maliyeti ABD’de yakıt fiyatlarını yüksek tutuyor ve 3 Kasım’daki ara seçimler yaklaşırken siyasi tepkiyi artırıyor.
🔹 Boğazdan geçen sevkiyatlar savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 80’ine ulaşsa da saldırı riski sigorta maliyetlerini yükseltti. Ekim ayının başında bazı bölgelerde bir süper tankeri kiralamak, uzaya roket göndermekten daha pahalı hale geldi.
🔹 İran’ın füze parçaları stokları, ABD hava saldırıları geniş ölçekli üretim kapasitesini ciddi biçimde zayıflatmış olsa da Tahran’ın gemisavar silahlar üretmeye devam etmesini sağlayabilir.
🔹 İran, ekim ayında gemilere verilen zararın artmasına rağmen saldırıların sayısını artırmadı. Ekim ayının ilk iki haftasındaki raporların dörtte birinde gemilerin makine dairelerine yönelik saldırılar yer aldı; bu saldırılar gemileri hizmet dışı bırakabiliyor.
🔹 Trump, ara seçimlerin ardından İran’a yönelik hava saldırılarını yeniden başlatabilir. Hava saldırılarının İran’ın boğaza füze fırlatma kapasitesini tamamen ortadan kaldırması beklenmiyor.

🔹 Tanker sektörü, tehlikeli seyrüsefer karşılığında yüksek kazanç sağlandığı için Orta Doğu’dan petrol taşımayı savaş öncesine yakın seviyelerde sürdürüyor. Süper tanker sahipleri boğaz geçişlerinden on milyonlarca dolar, mürettebat ise birkaç günlük seyrüsefer karşılığında birkaç aylık ücret kazanıyor.
🔹 Uluslararası Denizcilik Örgütü, savaşın başlamasından bu yana Hürmüz ve çevresinde 121 olay yaşandığını ve 24 denizcinin hayatını kaybettiğini tahmin ediyor.
🔹 İran, gemilere saldırmak için seyir füzeleri ve insansız hava araçları kullanıyor. ABD güçleri gemi geçişlerini düzenliyor ve çoğunlukla havadan koruma sağlıyor; ABD Merkez Komutanlığı gemilerin yaklaşık yüzde 95’inin boğazdan olaysız geçtiğini belirtiyor.
🔹 ABD, boğazdan geçmek isteyen gemilerin güzergâh, zamanlama ve sayıları konusunda denizcilik sektörüyle doğrudan koordinasyon kuruyor. ABD güçleri, geçişleri izlemek ve gerektiğinde tehditleri vurmak için kullanılacak unsurları içeren güvenlik planları hazırlıyor.
🔹 İran’ın kıyılarının görsel menzili ötesindeki hedefleri takip etme kapasitesi son sekiz ayda büyük ölçüde yok edildi. Bu nedenle İran silahları çoğu zaman hedefin bulunduğu tahmin edilen genel bölgeye ateşleniyor ve füze üzerindeki radar veya kızılötesi arayıcılar yakındaki hedeflere yöneliyor.
🔹 Çatışmaların yoğunlaşması petrol fiyatlarını 120-130 dolar aralığına çıkarabilir. Her iki taraf da müzakere gücünü artırmak için kısa süreli bir çatışmayı tercih edebilir.





