Trump Amerika’nın bilimsel araştırma makinesini nasıl dağıtıyor
New York Times
🔹 ABD Savunma Bakanlığı’nın araştırma laboratuvarları, geçen yıl personelinin önemli bir bölümünü kaybetti. Yeni işe alımlarda Başkan Donald Trump’ın hedeflerine bağlılık taraması yapılması, kritik kadroların doldurulmasını zorlaştırdı.
🔹 Enerji Bakanlığı 1.000’den fazla bilim insanı ve teknik personeli kaybetti. Ulusal Bilim Vakfı 1 milyar dolardan fazla fonu kullandırmadı; Ulusal Sağlık Enstitüleri ise biyomedikal araştırmacılara verilen 2.000’den fazla hibeyi erteledi veya iptal etti.
🔹 Federal hükümet bu yıl araştırmaya yaklaşık 200 milyar dolar ayırmaya devam ediyor. Ancak personel kesintileri, hibe iptalleri, üniversitelere yönelik baskılar ve araştırma bütçeleri üzerindeki siyasi kontrol, federal bilim sisteminde ciddi bir baskı oluşturdu.
🔹 Hükümet Verimliliği Departmanı’nın geçen yıl gerçekleştirdiği kapsamlı işten çıkarmalar ve hibe iptalleri, araştırma kurumlarını etkiledi. Beyaz Saray ayrıca araştırma üniversitelerini fon kesintileriyle politika değişikliklerine uymaya zorladı.
🔹 Bütçe Direktörü Russell T. Vought, Kongre’nin tahsis ettiği paranın kullanımında daha fazla siyasi kontrol kurulması için kampanya yürüttü. Bu yaklaşım, bilimsel araştırma kararlarına siyasetin daha fazla dahil olmasına yol açtı.
🔹 Mahkemeler üniversitelere yönelik bazı girişimleri sınırladı ve iki partiden Kongre üyeleri araştırma fonu kesintilerini reddetti. Buna rağmen doktora programlarındaki kontenjanlar azaldı; önde gelen üniversitelerde yabancı öğrencilerin doktora başvuruları bu yıl yüzde 21 düştü.
🔹 Savunma, yapay zekâ, kuantum bilişim ve nükleer enerji gibi yönetimin öncelik verdiği alanlarda çalışan kurumlar da personel ve kaynak kaybetti.

🔹 Çin, küresel araştırma liderliği açısından ABD ile arasındaki farkı kapatıyor. Bazı üniversite sıralamalarında Çin’in önde gelen okulları ABD üniversitelerini geride bırakırken, Çin’de yayımlanan araştırmaların diğer bilim insanlarından aldığı atıflar ABD ile aynı düzeye geldi.
🔹 Federal destekli temel araştırmaların teknoloji, tıbbi tedavi ve tüketici ürünlerine dönüşmesi onlarca yıl sürebiliyor. Atom saatleri araştırmaları GPS teknolojisine, kanser genleri araştırmaları hayat kurtaran ilaçlara ve 1980’lerdeki sinir ağları çalışmaları yapay zekânın erken gelişimine katkı sağladı.
🔹 Beyaz Saray Sözcüsü Liz Huston, yönetimin Amerikan bilimini gerilemediğini, araştırma kurumlarını modernleştirerek yeni bir altın çağ başlattığını söyledi. Beyaz Saray ayrıca genç araştırmacıları destekleyen programların genişletildiğini ve doktora kontenjanı kararlarının üniversiteler tarafından alındığını açıkladı.
🔹 Avustralya, ABD’den ayrılan bilim insanlarını çekmek için küresel yetenek programı başlattı. Kanada, 1.000 uluslararası araştırmacıyı ülkeye getirmek için 1 milyar dolardan fazla kaynak ayırdı; Çin de araştırmacıları ülkesine çekmeye başladı.
🔹 ABD’nin federal bilim sistemi, 1945’te yayımlanan “Science: The Endless Frontier” raporunun ardından kuruldu. Ulusal Bilim Vakfı, Enerji Bakanlığı, NASA ve Ulusal Sağlık Enstitüleri gibi kurumlar, 80 yılı aşkın süredir başkanlar ve Kongre üyeleri tarafından geliştirilen ağın parçalarını oluşturuyor.



