Yapay zekâ, Çin’in sosyal kredi sistemini gözetim aracına dönüştürebilir: Hükümet destekli çalışma
South China Morning Post
🔹 Çin’de sosyal derecelendirme sisteminde yapay zekâ kullanılması, sistemi büyük ölçekli bir gözetim aracına dönüştürebilir.
🔹 Sichuan Üniversitesi Hukuk Fakültesi doktora öğrencisi Lin Jianxing, çevrim içi ve çevrim dışı faaliyetleri puanlara dönüştüren algoritmik yönetimin opaklık, geniş kapsamlı gözetim ve ayrımcılık sorunlarına yol açabileceğini söyledi.
🔹 Sistem, büyük veri ve tahmine dayalı algoritmalarla kişilerin olası eylemlerini ve risklerini öngörmeyi; sağlık hizmetleri, finansal kredi ve kamu hizmetlerindeki uygulamaları etkilemeyi amaçlıyor.
🔹 Araştırma, Çin’in sosyal kredi çerçevesinin tek bir birleşik ağdan değil, farklı kurumların yürüttüğü birden fazla uygulamadan oluştuğunu belirtiyor.
🔹 Bu uygulamalar arasında ciddi hukuk ihlalleri için kara listeler, finansal kredi raporlama sistemi ve belediyelerin davranış verilerini toplayarak ödül ve yaptırımları birleştirdiği sistemler bulunuyor.
🔹 Çin Devlet Konseyi’nin geçen yıl yayımladığı eylem planı, yapay zekânın kamu sektörlerinde güvenli, istikrarlı ve düzenli biçimde ilerletilmesini hedefliyor.

🔹 Anhui eyaletinde düşük gelirli nüfusa ilişkin bilgi veri tabanı oluşturan ve kamu kurumları arasında veri paylaşımını artıran dinamik bir sosyal yardım izleme platformu geliştirildi.
🔹 Lin, kişisel verilerin kalitesi ve model tasarımı algoritmaların güvenilirliğini etkileyebileceği için yapay zekânın kredi sistemine dâhil edilmesinin riskler taşıdığını söyledi.
🔹 Sıkı veri uyumu düzenlemeleri ve denetim mekanizmaları bulunmadığında, vatandaşların bıraktığı farklı veri izlerinden ayrıntılı profiller oluşturulması sistemin risk yönetimi aracından davranış gözetimi yöntemine dönüşmesine yol açabilir.
🔹 Sistemin etkili çalışması, verilerin ve puanlama algoritmalarının kalitesine ve idari kurumların davranışlarının standartlaştırılmasına bağlı.
🔹 Çin’deki sosyal kredi sistemleri yalnızca az sayıda şehirde bulunuyor; çerçeve, sıradan vatandaşlardan çok kamu çalışanlarını daha yoğun biçimde ödüllendiriyor ve gözetliyor.



