Karadeniz’de çatışmalar sürerken Rusya tahılı Arktik üzerinden sevk etmeye zorlanıyor
Financial Times
🔹 Rusya, Ukrayna’nın insansız hava aracı saldırılarının Karadeniz üzerinden geleneksel tahıl ihracat güzergâhını büyük ölçüde kesmesinin ardından tarım ürünlerini binlerce kilometre uzaklıktaki Murmansk Arktik limanı üzerinden göndermeyi deniyor.
🔹 Murmansk’ta bir dökme yük gemisi, gübre taşımacılığında kullanılan tesisler tahıla uyarlanarak Kuzey Afrika’daki alıcılara yönelik deneme sevkiyatı için 29.500 ton buğday yüklemeye başladı.
🔹 Karadeniz’deki çatışmalar Rusya ve Ukrayna’nın tahıl ticaretini aksattı; denizaşırı alıcıların maliyetleri artarken iki ülkedeki çiftçilerin elde ettiği fiyatlar düştü.
🔹 Rusya’nın temmuz-eylül dönemindeki buğday ihracatı, hasadın daha iyi olmasına rağmen geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 38 azaldı. Bazı Karadeniz güzergâhlarındaki navlun ücretleri temmuz ortasından bu yana iki kattan fazla arttı.
🔹 Rus ihracatçıları Azak Denizi’nden Don Nehri ve Volga-Don Kanalı üzerinden Hazar Denizi’ne ulaşan rotaları ve geleneksel dökme yükleme tesisleri bulunmayan terminallerde tahılı konteynerlerle demiryolu vagonlarından gemilere aktarma yöntemini kullanıyor.
🔹 Rus Tahıl Birliği Başkanı Arkady Zlochevsky, alternatif lojistik güzergâhların Azak-Karadeniz havzasındaki sevkiyatlardan çok daha pahalı olduğunu ve aradaki farkın karşılanması gerektiğini söyledi.
🔹 Baltık terminallerinin yıl sonuna kadar kaybedilen Karadeniz ve Azak Denizi hacminin en fazla yarısını telafi edebileceği belirtildi. Kuzeye yönelen sevkiyatlar demiryollarını zorladı ve vagonlar terminallerde birikti.

🔹 Ukrayna’nın Tuna Nehri üzerinden ve komşu AB ülkeleri aracılığıyla karayolu veya demiryoluyla kullandığı alternatif güzergâhlar, normal tarım ihracatı hacminin yaklaşık yarısını taşıyabiliyor.
🔹 Ukrayna’daki iç depolarda mısır fiyatları, yeni hasadın piyasaya ulaşmasıyla üç haftada yaklaşık beşte bir düştü. Alternatif rotalar ton başına en az 50 dolar ek lojistik maliyeti oluşturdu ve bazı üreticilerin kârını ortadan kaldırdı.
🔹 Rusya’nın güneyindeki üreticiler, Karadeniz limanlarına yakınlıkları nedeniyle daha önce yüksek fiyat alırken artık Orta Rusya ve Volga bölgesindeki üreticilerden daha düşük gelir elde ediyor. Rusya’daki iç fiyatlar ağustos ve eylülde sert biçimde geriledi ve üretim maliyetlerinin yüzde onlarca altında kaldı.
🔹 Türkiye, Rus ve Ukrayna gemileri için ayrı güvenli koridorlar oluşturulmasını önerdi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin öneriyi “absürt” olarak nitelendirdi.
🔹 Küresel buğday fiyatları ağustos sonunda üç yılın en yüksek seviyesine çıktıktan sonra geriledi; ancak navlun maliyetleri yüksek kalmaya devam etti. Çiftçilerin artan maliyetleri üstlenmesi, kış ekimini ve gelecek yılın hasadını olumsuz etkileyebilir.



