Yapay zeka talebiyle dünya genelinde inşa edilen nükleer reaktör sayısı 79’a yükseldi
Nikkei Asia
🔹 Dünya genelinde inşa halindeki nükleer reaktör sayısı, fosil yakıt fiyatlarındaki artış ve enerji yoğun yapay zekanın yayılmasıyla 40 yılın en yüksek seviyesine çıkarak 79’a ulaştı.
🔹 2026’da 11 yeni nükleer reaktörün inşasına başlandı. İnşa halindeki reaktör sayısı, 1986’da 91 reaktörün yapımda olmasının ardından en yüksek seviyeyi temsil ediyor.
🔹 İnşa edilmesi planlanan ve 15 yıl içinde faaliyete geçmesi beklenen reaktörler de dahil edildiğinde toplam sayı 201’e çıkıyor. Hâlihazırda dünya genelinde 443 nükleer reaktör çalışıyor; yaşlanan santrallerin devreden çıkarılması hesaba katılsa bile 2040 civarında faaliyetteki reaktör sayısının 600’ü aşması mümkün.
🔹 Yapay zeka veri merkezlerinin enerji ihtiyacı, daha kısa inşa süresi ve daha düşük maliyet sunan küçük modüler reaktörlere olan ilgiyi artırıyor.
🔹 Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ile ABD ve İran arasındaki askeri çatışma enerji fiyatlarını yükseltti. Fosil yakıt ithalatına bağımlı olmadan elektrik arzını güvence altına alma ve karbondan arındırma politikaları, ülkeleri karbon salımı neredeyse olmayan nükleer enerjiye yöneltiyor.
🔹 Çin, inşa halindeki 79 reaktörün 38’ine sahip bulunuyor; Çin’i sekiz reaktörle Hindistan ve yedi reaktörle Rusya izliyor. Planlama aşamasındaki reaktörlerde de Çin 42, Rusya 23 ve Hindistan 14 reaktörle öne çıkıyor.
🔹 İtalya, İsveç, Belçika ve diğer Avrupa ülkeleri nükleer enerjiden çıkış politikalarını tersine çevirdi. Fransa 14’e kadar yeni reaktör inşa etmeyi değerlendiriyor; Avrupa Birliği ise nükleer enerjiyi karbondan arındırma ve enerji güvenliği politikalarının parçası olarak aktif biçimde kullanma kararı aldı.
🔹 İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, ülkenin ihtiyaç duyduğu enerjinin mümkün olduğunca İtalya’da üretilmesini istediğini söyledi. İtalyan parlamentosu, yeni nükleer santrallerin inşası için ön koşul niteliğindeki yasayı kabul etti.
🔹 ABD’de yapay zeka veri merkezleri kuran teknoloji şirketleri küçük modüler reaktör geliştiren şirketlere finansman sağlıyor. Washington, veri merkezlerine elektrik sağlamak amacıyla 80 milyar dolarlık nükleer enerji santrali genişletme projesini sürdürüyor.
🔹 Japonya, nükleer enerjiye dönüş planı kapsamında 2040’lı yıllarda iki ila beş reaktörü yenilemeyi, 2050’li yıllarda dokuz reaktör daha eklemeyi ve toplam 11 ila 14 yeni reaktöre ulaşmayı planlıyor.
🔹 Nükleer enerji yatırımlarındaki artış uranyum fiyatını yükseltti. Uzun vadeli uranyum sözleşme fiyatı eylül sonunda libre başına 97 dolara çıkarak 2007 ve 2008’deki 95 dolarlık zirveyi aştı.
🔹 Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, dünya genelinde yaklaşık 70 küçük modüler reaktör tasarımının geliştirildiğini bildirdi. Güvenlik standartlarının ve düzenleyici kurumların kapasitesinin güçlendirilmesi gerekiyor.
🔹 Nükleer yakıt tedarik zincirinde uranyumun çıkarılmasının ardından dönüştürme, zenginleştirme ve işleme aşamaları bulunuyor. Zenginleştirme sürecini Rusya devlet şirketi Rosatom ve Birleşik Krallık merkezli Urenco gibi sınırlı sayıdaki kuruluş yürütebiliyor.
🔹 Rusya, yeni nesil reaktörler için zenginleştirme seviyesini artıran ekipmanları kontrol ediyor. Urenco, ABD, Hollanda ve diğer ülkelerdeki tesislerinin kapasitesini artırmayı planlıyor.


