ABD-Çin ticaret savaşı yatışmış görünüyor; ancak sakinlik yanıltıcı
Guardian
🔹 ABD Başkanı Donald Trump’ın ticaret savaşları gündemden büyük ölçüde düşerken yeni gümrük vergileri tehdidi zaman zaman yeniden ortaya çıkıyor.
🔹 Washington ile Pekin arasındaki ateşkes, karşılıklı gümrük vergilerindeki tırmanışı durdurdu ve gelecekteki bir ticaret anlaşması için zemin oluşturdu. Ateşkes gelecek ocak ayına kadar uzatıldı.
🔹 ABD ve Çin, yeni çatışmaları önleyebilecek karşılıklı güvenceler oluşturmadı; iki ülke ekonomik, teknolojik ve askeri üstünlük için bir sonraki aşamada avantaj sağlamaya odaklanıyor.
🔹 Rekabet, geçmişteki silahlanma yarışlarından farklı olarak uluslararası tedarik zincirlerinin dayanıklılığına ve rakibin ekonomik ve teknolojik ilerlemesi için gerekli tedarik hatlarının kısıtlanmasına yöneliyor.
🔹 Biden yönetimi döneminde ABD, Çin’in askeri uygulamalara sahip ileri teknolojilere erişimini sınırlamayı hedefledi. Jake Sullivan bu yaklaşımı, yasaklı teknolojilerden oluşan küçük bir alanın ticaret ve yatırım kontrollerinden oluşan yüksek bir çitle çevrilmesi olarak tanımladı.
🔹 ABD’nin Çin’e yönelik teknoloji ihracatı, yatırım ve teknoloji transferi kısıtlamaları son beş yılda genişledi; bu önlemler Çin’in askeri kapasitesinin yanı sıra genel teknolojik ilerlemesini de yavaşlatıyor.
🔹 Çin, yüksek teknoloji sektörleri için kritik minerallerin tedarikindeki üstünlüğünü kullanıyor. Geçen yıl Çin, ABD’nin gümrük vergilerine ve ileri düzey yarı iletkenlere erişimi sınırlama girişimlerine karşı nadir toprak elementleri ile bunlardan üretilen mıknatısların ihracatını kısıtladı.

🔹 Uluslararası Enerji Ajansı, Çin’in ABD ve Avrupa’nın nadir toprak mıknatıslarına erişimini engellemesinin bu ekonomilere yılda yaklaşık 1,5 trilyon dolara mal olabileceğini tahmin ediyor.
🔹 Trump yönetimi, Çin’in üstünlüğünü azaltmak amacıyla nadir toprak elementleri ve diğer kritik minerallerin çıkarılması ve işlenmesine yüz milyonlarca dolar aktarıyor. Yönetim ayrıca Çin’in gelişmiş yarı iletkenlere ve bunların üretiminde kullanılan makinelere erişimini sınırlıyor.
🔹 Çin, yapay zekâ çipleri ve güneş enerjisi teknolojisi dahil çeşitli yüksek teknoloji ürünlerine ihracat kısıtlamaları getirdi; maden girdilerine bağımlılığını azaltmaya çalışan ülkeleri cezalandırmakla tehdit etti.
🔹 Çin’in yenilenebilir enerji teknolojilerinde, özellikle güneş enerjisi sektöründe, öngörülebilir gelecekte lider konumunu koruması bekleniyor. Çin elektrikli araç sektöründe de üstünlük sağlayabilir.
🔹 Ticaret, ülkeler arasında karşılıklı bağımlılık oluşturan bir barış aracı olmaktan çıkarak Çin ile ABD’nin gelecek nesil teknolojileri kontrol etme mücadelesinde bir çatışma alanına dönüştü.






