Trump’ın ablukası altında Tahran’da yaşam
Financial Times
🔹 Tahran’da savaşın ilk yaklaşık 40 gününde kapalı kalan işletmeler yeniden açıldı; ithal ürünlerle dolu mağazaların çevresindeki sokaklar eski hareketliliğine kavuştu.
🔹 Mağaza sahipleri, müşterilerin fiyatları sorduktan sonra alışveriş yapmadan ayrıldığını ve tüketicilerin ev aletleri yerine temel ihtiyaçlara yöneldiğini söyledi.
🔹 ABD ile İran arasındaki çatışmalar sürerken Tahran doğrudan bombalanmadı; trafik savaş öncesi seviyelere döndü ve savaşın ilk aylarında kurulan güvenlik kontrol noktalarının çoğu ortadan kalktı.
🔹 Hürmüz Boğazı’nın kontrolü konusunda ABD ile İran arasındaki çatışma sürüyor. Donald Trump ve İsrail’in ABD’deki ara seçimlerin ardından Tahran’a yönelik saldırıları artırabileceği endişesi bulunuyor.
🔹 Trump’ın limanlara uyguladığı deniz ablukası ve İran’la ticaret yapan kuruluşlara yönelik yaptırım tehditleri ülke ekonomisini baskılıyor; daralan ekonomi, yükselen fiyatlar ve riyalin değer kaybı tüketicilerin reel gelirlerini düşürüyor.
🔹 Tahran’daki bir mağazanın fiyatları savaş ve para birimindeki değer kaybı nedeniyle ortalama yüzde 150 arttı. Çin’den gelen elektrikli aletlerin Pakistan üzerinden taşınması konteyner başına nakliye maliyetini 1.200 dolardan 7.800 dolara çıkardı.
🔹 İran yönetimi ablukanın yarattığı baskıyı kabul ediyor ancak ekonomik savaşa veya yeni saldırılara boyun eğmeyeceğini söylüyor. Kentte onarım çalışmaları sürerken istihbarat bakanlığı kompleksi ve bazı askeri üslerdeki hasarlı alanlar yeniden düzenleniyor.

🔹 İran Merkez Bankası Başkanı Abdolnaser Hemmati, petrol ihracatının sıfıra düştüğünü ancak ülkenin Trump’ın görev süresinin sonuna kadar ithalatı finanse edecek döviz rezervlerine sahip olduğunu söyledi.
🔹 İran’ın petrol dışı ihracatı, İran yılının martta başlamasından sonraki ilk beş ayda önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 28 düşerek 15 milyar dolara geriledi; ithalat yüzde 26 azalarak 17 milyar dolar oldu.
🔹 Rusya Hazar Denizi üzerinden tahıl ve yemeklik yağ gönderiyor; Çin ticareti Pakistan üzerinden kara ve deniz yollarına yönlendiriliyor. İran, iç ihtiyaçlarının önemli bölümünü sanayi ve tarım üretimiyle karşılamayı sürdürüyor.
🔹 Tahran’daki cep telefonu mağazalarında müşteriler yeni modeller yerine tamir ve ikinci el telefonları tercih ediyor; bazı mağazalar iki veya üç gün boyunca satış yapamıyor.
🔹 Tarihi çarşıda daha ucuz ürün arayanların sayısı artarken, bazı tüketiciler olası yeni bir savaş için paralarını harcamaktan kaçınıyor. İç giyim mağazası işleten Leyla, insanların gelecekte temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için para biriktirdiğini söyledi.



