Çinli bilim insanları derin sularda denizaltı savaşını değiştirebilecek dev ‘bacalar’ keşfetti
South China Morning Post
🔹 Çinli araştırmacılar, yüzey rüzgârlarından gelen enerjinin binlerce metre derinlikte deniz tabanına nasıl ulaştığını haritaladı ve bu enerji yollarını “eylemsizlik bacaları” olarak adlandırdı.
🔹 Keşif, Japonya’nın doğu kıyısı açıklarında bulunan ve ABD tarafından finanse edilen okyanus sensör dizisinden toplanan verilere dayanıyor. Uzun vadeli su altı izlemeyle birlikte çalışma, deniz tespiti ve iletişimi için su altı akustik çevre desteği sağlayabilir.
🔹 Çin Bilimler Akademisi Oşinoloji Enstitüsü araştırmacıları, bulgularını ekim ayında hakemli Deep Sea Research Part I: Oceanographic Research Papers dergisinde yayımladı.
🔹 Çalışmada, Kuroshio Uzantısı bölgesinde 600’e 600 kilometrelik alana yayılan 46 deniz tabanı izleme istasyonundan elde edilen iki yıllık veriler incelendi. İstasyonlar, deniz tabanıyla yüzey arasındaki akustik seyahat süresini, taban basıncını ve deniz tabanına yakın akıntıları ölçtü.
🔹 Yüzey rüzgârlarının oluşturduğu yakın eylemsizlik iç dalgaları, Dünya’nın dönüşü nedeniyle üst su katmanlarını sarkaç benzeri bir harekete sokuyor ve rüzgâr enerjisini tabana taşıyor.

🔹 Bu dalgalar, kuzey yarımkürede saat yönünde dönen büyük okyanus girdaplarından geçtiğinde, girdapların dönüşü Dünya’nın dalgalar üzerindeki dönme kısıtlamasını azaltıyor. Dalga enerjisi içe çekilerek derin denize yöneliyor ve yoğunlaşmış bir huni, yani “eylemsizlik bacası” oluşturuyor.
🔹 Deniz tabanındaki yakın eylemsizlik dalgası enerjisinin yüzde 68’i üst okyanustan aşağı yayılan dalgalardan, yüzde 32’si ise yerel deniz tabanına yakın akıntılardan kaynaklanıyor.
🔹 Uzun süreli gözlemlerle elde edilen sıcaklık, tuzluluk ve ses hızı profilleri deniz çevresi tahminlerinde ve derin deniz mühendisliğinde kullanılabilir. Deniz yüzeyindeki fırtınaların etkisi deniz tabanına ulaşabildiği için derin okyanusun sıcaklık ve tuzluluk yapıları saatlerden mevsimlere uzanan sürelerde sürekli değişiyor.
🔹 Sıcaklık ve tuzluluk yapısındaki değişimler su altındaki ses yayılım yollarını ve iletim kaybını doğrudan etkiliyor. Bu verilerin akustik yayılım modelleriyle birleştirilmesi, su altı tespiti ve iletişimi için akustik çevre tahminlerine katkı sağlayabilir.






