Hürmüz’ün üçlü paradoksu: Daha fazla gemi geçiyor, daha fazla saldırı düzenleniyor ve petrol fiyatları yükseliyor
El País
🔹 Hürmüz Boğazı’ndan Basra Körfezi dışına çıkan ham petrol, doğal gaz ve türev ürünlerin hacmi savaş öncesi seviyelere yaklaşırken, petrol tankerlerine ve gaz taşıyıcılarına yönelik saldırılar artıyor.
🔹 Ham petrol fiyatı cuma günkü seansı varil başına yaklaşık 118 dolardan kapattı. Fiyatların 2026’nın kalanında, en iyi senaryoda, 110-125 dolar aralığında kalması bekleniyor.
🔹 Fiyatların yüksek seyretmesinde Batı ülkelerinin stratejik petrol rezervlerinin azalması, Çin’in yeniden alımlara başlaması ve İran’a yönelik ABD ile İsrail saldırılarının tekrarlanma riski etkili oluyor.
🔹 Ekim ayında Hürmüz Boğazı’nda veya Basra Körfezi genelinde 33 ticari gemi vuruldu ya da saldırıya uğradı. 1 Mart’tan bu yana saldırıya uğrayan gemi sayısı 133’e ulaştı; bunların 12’si İran limanlarına uygulanan abluka sırasında ABD güçleri tarafından kullanılamaz hale getirildi.
🔹 2026’da üç denizde en az 224 ticari gemi askeri güçlerin saldırısına uğradı. Saldırılar Basra Körfezi’nin yanı sıra Karadeniz ve Kızıldeniz’de de yoğunlaştı.
🔹 İran’ın Hürmüz’deki saldırılarının yüzde 87’si temmuz-eylül döneminde enerji gemilerini hedef aldı. Ekim ayında saldırılar boğazın çıkışından Basra Körfezi’nin iç kesimlerine, Katar’ın yaklaşık 95 kilometre açığına ve Suudi Arabistan’daki El Cübeyl Limanı’nın kuzeydoğusuna yayıldı.
🔹 İran, gemilerin geçişini engellemek ve diğer gemileri caydırmak amacıyla neredeyse her gün veya günde birden fazla saldırı düzenliyor. 16 Ekim’de ABD, bir günde 40’tan fazla geminin boğazdan geçtiğini açıkladı; beş gün sonra Windward 14 gemi saydı.
🔹 Geçen hafta yaklaşık 500 gemi Hürmüz Boğazı’ndan geçmek için sıra bekledi. Savaş öncesinde günlük 23 milyon varil düzeyinde olan Orta Doğu petrol akışları yeniden bu seviyeye yaklaşsa da gemi trafiği düzensiz seyrediyor.
🔹 Hürmüz’den geçişte savaş riski sigortası savaş öncesindeki gemi değerinin yüzde 0,25’i düzeyinden ağustos sonunda yüzde 3-8 aralığına yükseldi. 135 milyon avro değerindeki bir tanker için sigorta maliyeti sefer başına yaklaşık 4-11 milyon avroya çıktı.
🔹 Basra Körfezi’nden Çin’e süper tankerle ham petrol taşımanın maliyeti varil başına yaklaşık 24 dolara yükseldi; taşıma giderleri ham petrol fiyatının dörtte birine ulaştı. Savaş öncesinde bu oran yüzde 5’ti.
🔹 Yüksek tehdit bölgelerinde çalışmayı kabul eden armatör ve mürettebat sayısının azalması, gemi kapasitesi talebinin ise sürmesi navlun ücretlerini artırıyor. Armatörler gemilerini gönderip göndermemeye ve üstlenecekleri risk düzeyine ayrı ayrı karar veriyor.



