Hindistan gıda güvenliğini nasıl düzenliyor? Maharashtra’nın başvurusu Merkez-eyalet ayrımını ortaya koyuyor
Indian Express
🔹 Maharashtra hükümeti, Gıda Güvenliği Komiseri Tukaram Mundhe aracılığıyla Hindistan Gıda Güvenliği ve Standartları Kurumu’na (FSSAI) karşı Bombay Yüksek Mahkemesi’ne başvurdu.
🔹 Başvuruda FSSAI’nin paralel bir düzenleme mekanizması oluşturduğu ve eyaletin yetkilerine müdahale ettiği öne sürüldü.
🔹 Hindistan’ın 2006 tarihli Gıda Güvenliği ve Standartları Yasası, belirli bölgelerde gıda güvenliği yönetimini eyaletin atadığı Yetkili Memurlara, eyalet genelindeki sorumluluğu ise Gıda Güvenliği Komiserine veriyor.
🔹 Gıda Güvenliği Görevlileri, şikâyet veya ihlal durumlarında denetim ve el koyma işlemleri yapıyor; bu görevliler ilçe düzeyindeki Yetkili Memura bağlı çalışıyor.
🔹 FSSAI’nin 13 Mart 2026 tarihli kararına göre yıllık cirosu 1,5 crore rupiye kadar olan işletmeler kayıt yaptırabiliyor, 50 crore rupiye kadar olan işletmeler eyalet lisansı, 50 crore rupi üzerindekiler ise Merkez lisansı alıyor.
🔹 FSSAI’nin Mayıs 2023 tarihli kararına göre Merkez lisanslı işletmeleri esas olarak Merkezi Gıda Güvenliği Görevlileri denetliyor. Eyalet görevlileri yalnızca acil durumlarda, önceden izin alınan özel denetimlerde veya VIP görevlerinde denetim yapabiliyor.
🔹 Maharashtra hükümeti, Merkezi Gıda Güvenliği Görevlileri için yasal dayanak bulunmadığını ve FSSAI’nin eyalet görevlilerinin yetkilerini kısıtladığını savundu.
🔹 Başvuruda, Gıda Güvenliği Uyum Sistemi’nin daha fazla işletmeyi FSSAI’nin merkezi lisans yetkisi altına aldığı ve yerel görevlilerin denetim alanını daralttığı öne sürüldü.
🔹 Eyalet makamı, beş yıldızlı otellerin ve restoranların, e-ticaret platformlarının, nutrasötik işletmelerin ve “özel gıdaların” merkezi yetki kapsamına alındığını açıkladı.
🔹 Maharashtra hükümeti, 13 Mart 2026 tarihli ciro eşiği değişikliklerinin kamu istişaresi yapılmadan kesinleştirildiğini ve bunun Genel Hükümler Yasası’na aykırı olduğunu savundu.
🔹 Eyalet yetkilileri, merkezi ve eyalet kurumları arasındaki görev paylaşımının denetimlerin tekrarlanmasına, numune ve dava süreçlerinde belirsizliğe ve mahkûmiyetlerin başarısız olmasına yol açabildiğini söyledi.
🔹 Merkezi makamdan üst düzey bir yetkili, eyaletler ve eyaletlerin kendi içindeki uygulama farklılıklarının merkezi mekanizmayla azaltılabileceğini ve büyük işletmelerin sürekli denetim altında tutulabileceğini söyledi.

