Mevcut yapay zekâ anımızın tarihte daha karanlık yankıları var
Financial Times
🔹 Yapay zekâ yatırımlarının ölçeği, Manhattan Projesi, 1990’ların dot.com balonu ve 19. yüzyıl demiryolu yatırımları gibi tarihsel karşılaştırmaları yetersiz bırakıyor.
🔹 ABD hükümeti yapay zekâ sektörünü desteklerken özel şirketler yatırımların merkezinde yer alıyor. Bu yapı, devlet destekli modernleşme programlarından ve klasik liberalizmle ilişkilendirilen Sanayi Devrimi’nden ayrışıyor.
🔹 Atlantik köle ticareti, 12 milyondan fazla Afrikalının yerinden edilip köleleştirilmesini mümkün kılan finansal yenilikleri, lojistik sistemleri ve devlet gücünün yeniden düzenlenmesini beraberinde getirdi.
🔹 Güney Denizi Şirketi, İspanyol Kraliyetiyle yaptığı tekel sözleşmesi kapsamında on binlerce köleleştirilmiş Afrikalıyı İspanyol plantasyonlarına taşıdı. Şirketin 1720’deki çöküşü, kendi hisselerini satın almak için yatırımcılara kredi vermesiyle oluşan finansal döngünün sona ermesiyle gerçekleşti.
🔹 Yapay zekâ altyapısına yönelik harcamaların 2026’da 646 milyar ila 730 milyar dolar arasında olması ve 2027’de ABD gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 3’üne ulaşması bekleniyor.
🔹 OpenAI’ın bilgi işlem taahhütleri yaklaşık 1,4 trilyon dolara ulaşırken şirketin geliri yaklaşık 20 milyar dolar düzeyinde bulunuyor. Beş büyük hiper ölçekleyicide bilanço dışı yükümlülükler yaklaşık 1,65 trilyon dolara çıkıyor.
🔹 Yapay zekâ bağlantılı tahvillerin hacmi 2026’da yaklaşık 850 milyar dolara ulaştı. 2030’a kadar yapılması planlanan 5,5 trilyon dolarlık sermaye harcamasının dörtte üçünün borçla finanse edilmesi bekleniyor.
🔹 Teknoloji şirketi yöneticileri 2025’te 16 milyar dolardan fazla hisse sattı. Nvidia son 12 ayda içeriden bir hisse alımı kaydetmedi.
🔹 Yapay zekâ yatırımları 2026’nın ilk çeyreğinde ABD ekonomik büyümesinin yaklaşık yüzde 42’sini oluşturdu. Bu yatırımlar çıkarıldığında ekonominin yaklaşık yüzde 1 büyüdüğü hesaplandı.
🔹 Chicago’dan Washington’a kadar 67 milyon kişiye hizmet veren PJM elektrik şebekesinde kapasite fiyatı, 2024-2025 dönemindeki megavat-gün başına 28,92 dolardan 2027-2028 dönemi için 333,44 dolara yükseldi.
🔹 Şebeke izleme kuruluşu, fiyat artışının yüzde 63’ünü veri merkezleriyle ilişkilendirdi. Hanelerin elektrik faturalarının ayda yaklaşık 31 dolar daha yüksek olması ve bu farkın 2028’de 70 dolara çıkması bekleniyor.
🔹 Nvidia çipleri ve ASML ekipmanlarına yönelik ihracat kontrolleri uygulanıyor. ABD Başkanı ve 13 vali, veri merkezlerinin enerji ihtiyacını karşılamak için nisan ayında 15 gigavatlık acil ihale çağrısı yaptı.


