Milyarlarca Dolarlık Siparişler, ABD’nin İsrail’e Yardımını Sona Erdirmeyi Zorlaştırıyor
Wall Street Journal
🔹 İsrail, ABD’nin ödeme taahhüdünde bulunduğu miktarın üzerinde milyarlarca dolarlık Amerikan askeri teçhizatı sipariş etti.
🔹 ABD, gelecek iki yıl için İsrail’e yıllık yaklaşık 7 milyar dolarlık askeri yardım taahhüt etti. 2028 sonrasında İsrail’in mevcut siparişleri karşılamak için yaklaşık 10 milyar dolara daha ihtiyaç duyacağı hesaplanıyor.
🔹 Başkan Donald Trump, İsrail’e yardımı sona erdirmeyi planladığını açıkladı. ABD ve İsrail yetkilileri, Amerikan askeri yardımının aşamalı olarak kaldırılmasını aylardır görüşüyor.
🔹 İsrail, ABD’nin en büyük askeri yardım alıcılarından biri olarak her yıl yaklaşık 3,3 milyar dolar alıyor. Bu kaynak bombalar, araçlar ve savaş uçakları dahil ABD üretimi askeri teçhizat alımında kullanılabiliyor.
🔹 Obama yönetimi döneminde imzalanan 10 yıllık anlaşma, 2028’e kadar her yıl 3,3 milyar dolarlık askeri finansman öngörüyor. ABD Kongresi ayrıca 2024’te İsrail’e yaklaşık 26 milyar dolarlık ek destek onayladı.
🔹 Dışişleri Bakanlığı, mevcut siparişler için gereken yaklaşık 10 milyar doların ABD askeri finansmanı, İsrail’in ulusal kaynakları veya her ikisiyle karşılanabileceğini bildirdi.
🔹 ABD, İsrail’e 1948’deki kuruluşundan Mayıs 2025’e kadar toplam yaklaşık 174 milyar dolarlık askeri yardım ve finansman sağladı.
🔹 ABD’li milletvekilleri, dış finansman modelinden savunma yatırımları ve ortak askeri teknoloji üretimine geçiş öngören bir yasa tasarısı hazırladı. Tasarının yıl sonuna kadar tamamlanması beklenen Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’na dahil edilmesi planlanıyor.

🔹 Tasarının destekçileri, Pentagon’un İsrail’le askeri teknoloji tedarikinde işbirliğini kolaylaştıracağını söyledi. Eleştirmenler ise düzenlemenin İsrail’i Pentagon’un tedarik zincirlerine daha fazla bağlayacağını ve gelecekte değiştirilmesini zorlaştıracağını belirtti.
🔹 Mevcut sistemin kaldırılması yıllar sürebilir ve gelecekte teslim edilmesi planlanan siparişlerin, aralarında İsrail’in 25 yeni F-35 savaş uçağı alma planının da bulunduğu alımların bedelini kimin ödeyeceği sorusunu gündeme getirebilir.
🔹 İsrail, ABD yapımı silahların düzenli akışına bağımlı olmaya devam ediyor. ABD son yıllarda savaşlar sırasında İsrail’e binlerce bomba teslim etti.
🔹 İsrail’in silahlarının daha büyük bölümünü kendisinin finanse etmesi, askeri harcamaları artırabilir. İsrail, ABD yardımı almasına rağmen gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 7’sini savunmaya ayırıyor.
🔹 ABD yasaları, askeri ihracatın İsrail’e potansiyel rakipleri karşısında niteliksel askeri üstünlük sağlamasını zorunlu kılıyor. Yardımın kesilmesi bu yükümlülüğün yerine getirilmesini zorlaştırabilir.
🔹 Mevcut ve eski ABD’li yetkililer, İsrail’e askeri yardımın aniden sona ermesinin düşük olasılık olduğunu söyledi. Eski Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Josh Paul, Kongre’nin daha önce tahsis ettiği fonlar nedeniyle yardımın yıl sonuna kadar durdurulmasının mümkün görünmediğini belirtti.






