🔹 Birleşmiş Milletler iklim görüşmeleri Antalya’da başlarken dünya, iklim değişikliğinin artan etkileriyle uluslararası çatışmaların geçim kaynakları ve ekonomiler üzerindeki baskısıyla karşı karşıya.
🔹 Bilim insanları küresel ısınmanın hızlandığı konusunda uyarıyor. Avrupa’daki ölümcül yaz sıcakları ve Nepal’deki yıkıcı seller, yükselen sıcaklıkların etkileri arasında yer alıyor.
🔹 Birleşmiş Milletler iki ay önce, küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlama hedefini yeniden düzenledi; dünya bu eşiği aşmış durumda.
🔹 Dünya bir yandan kömür, petrol ve doğal gaza dayalı enerji sistemlerini sürdürürken diğer yandan daha ucuz ve temiz yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanıyor. Yapay zekâ ve ekonomik büyümeden kaynaklanan enerji talebi, fosil yakıtlar ile yenilenebilir kaynakların birlikte kullanılmasına yol açıyor.
🔹 Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgali Avrupa’da enerji şokuna neden oldu. ABD ile İsrail’in bu yıl İran’ı bombalamasının ardından Hürmüz Boğazı’nın kapanması fosil yakıt fiyatlarını yükseltti ve ülkeleri enerji sistemlerini yeniden düşünmeye zorladı.
🔹 COP31, dünya liderlerinin konuşmalarıyla başlayacak ve geçmiş iklim taahhütlerinin nasıl uygulanacağı ele alınacak. Fosil yakıtlardan uzaklaşma sözlerinin uygulanması, yoksul ülkelere yenilenebilir enerjiye geçiş ve iklim kaynaklı hasarlardan kurtulmaları için finansman sağlanması temel gündemler arasında bulunuyor.
🔹 ABD, dünyanın tarihsel olarak en büyük karbon kirleticisi olmasına rağmen geçen yılki COP’a katılmadı ve bu yılki toplantıya da katılması beklenmiyor. ABD’nin yokluğu, emisyon sorumluluğu ve iklim finansmanını kimin sağlayacağı konularındaki görüşmeleri zorlaştırıyor.
🔹 Dünya şu anda sanayi öncesi döneme göre 1,4 derece daha sıcak ve Birleşmiş Milletler, sıcaklık artışının 2,6 dereceye doğru ilerlediğini belirtiyor. Daha sık ve daha şiddetli seller, kuraklıklar ve fırtınalar yaşanabilir; okyanus akıntılarının değişmesi ve Amazon yağmur ormanlarının çökmesi gibi eşik noktalarına ulaşılabilir.
🔹 Fosil yakıtların yakılması ısınmanın temel nedeni olmasına rağmen, konferanslarda oybirliği gerekliliği nedeniyle fosil yakıtlar nihai kararlarda nadiren doğrudan hedef alınıyor. Brezilya, ülkelerin fosil yakıtlardan uzaklaşmasına yönelik gönüllü bir yol haritası yayımladı.
🔹 Birleşmiş Milletler, fosil yakıt sübvansiyonlarının bu yıl dünya genelinde 1,1 trilyon dolara ulaştığını tahmin ediyor. Fosil yakıt kullanımını azaltmanın önündeki başlıca engeller arasında hükümetler ve mevcut enerji şirketlerinin etkisi bulunuyor.
🔹 Güneş ve rüzgâr enerjisinin ucuzlaması ile elektrikli otomobillerin yaygınlaşması, fosil yakıtlardan uzaklaşmanın ekonomik gerekçesini güçlendiriyor. Yenilenebilir enerji, emisyonları azaltmayı geçmişe kıyasla kolaylaştırıyor.
🔹 Türkiye, küresel enerji kullanımında elektriğin payını 2035’e kadar yüzde 21’den yüzde 35’e çıkarmayı ve bu artışı ağırlıklı olarak yenilenebilir enerjiyle sağlamayı hedefliyor.
🔹 Hürmüz Boğazı’nın kapanması ekonomik ve enerji güvenliği baskılarını artırdı. Nepal gibi ülkeler iklim kaynaklı yıkımlarla karşı karşıya kalırken ABD’nin toplantıya katılmaması iklim görüşmelerini olumsuz etkiliyor.