İspanyol çiftçilere, rekor hasadın ardından zeytinyağını piyasadan çekmeleri söylendi
Financial Times
🔹 İspanya Tarım Bakanlığı, çiftçilere yıllık üretimlerinin yüzde 12’sini Eylül 2027 sonuna kadar piyasaya sunmama talimatı verdi. Çiftçilere bu uygulama için ödeme yapılmayacak.
🔹 Bakanlık, tedbirin çiftçilerin kârlılığını güvence altına almayı, zeytinyağı alıcılarının çıkarlarını korumayı ve üreticilerle tüketicilere fayda sağlayacak piyasa istikrarı oluşturmayı amaçladığını açıkladı.
🔹 Uygulama, İspanya’da modern dönemde bir ilk oldu ve hemen yürürlüğe girdi. Piyasadan çekilecek zeytinyağı miktarının 188 bin tona ulaşması bekleniyor.
🔹 Karar, Eylül ayında hasadın başlamasının ardından arzın toparlanmasıyla zeytinyağı fiyatlarının gerilemesi üzerine alındı. Endülüs’te değirmen fiyatları, 1 Kasım’da sona eren haftada kilogram başına ortalama 2,93 euroya düşerek eylül başından bu yana yaklaşık yüzde 15 geriledi.
🔹 İspanya’nın rekabet ve piyasa düzenleyicisi CNMC, tedbirin arzın miktarını, kalitesini ve çeşitliliğini sınırlayarak rekabet ve tüketiciler üzerinde çok olumsuz etkiler yaratabileceği uyarısında bulundu.
🔹 Gıda yağı üreticileri ve ambalajlayıcılarını temsil eden Anierac’ın genel müdürü Primitivo Fernández, fiyatların düşmesinden endişe eden çiftçilerin hükümetin yanlış çözümü seçtiğini düşündüğünü söyledi. Fernández, sektörün orta ve uzun vadeli çözümlere ve küresel talebi artıracak çalışmalara ihtiyaç duyduğunu açıkladı.
🔹 Expana kıdemli analisti Kyle Holland, zeytinyağının depolandıkça kalitesini kaybedebileceğini ve ekstra sızma zeytinyağının yedi ila dokuz ay bekletilmesi halinde bu niteliğini yitirebileceğini söyledi. Büyük alıcıların hâlihazırda yeterli stok bulundurması nedeniyle uygulamanın fiyatlar üzerinde kısa vadede sınırlı etkisi olabilir.

🔹 İspanya, bol yağış ve ılıman sıcaklıkların ağaçların çiçek açmasını ve meyve vermesini desteklemesiyle bu sezon zeytinyağı üretiminin yüzde 23 artarak 1,6 milyon tona ulaşmasını bekliyor. Bu miktar, ülkenin kayıtlardaki dördüncü en yüksek hasadı olacak; sezon başındaki stoklar da bir önceki yıla göre yüzde 20’den fazla arttı.
🔹 İtalya’da ekstra sızma zeytinyağının kilogramı ekim ayının son haftasında ortalama 5,18 eurodan satıldı; fiyat yıllık bazda yaklaşık yüzde 38 düşerken önceki haftaya göre yüzde 8’den fazla arttı.
🔹 İtalyan zeytin üreticilerini temsil eden Tommaso Loiodice, İtalya’nın da İspanya’yı izlemesi gerektiğini söyledi. İtalya’da fiyatların geçen yılki 8,50-9 euro seviyesinden 4,50-5 euroya gerilemesi ve üretim maliyetlerinin iki katına çıkması, 2 binden fazla çiftçinin Bari’de protesto düzenlemesine yol açtı.
🔹 Avrupa Birliği hukuku, zeytinyağının piyasadan çekilmesine tedbirin orantılı olması ve piyasayı gereğinden fazla bozmayacak şekilde uygulanması şartıyla izin veriyor. Avrupa Komisyonu, İspanya’nın kararı hakkında hemen açıklama yapmadı.
🔹 Fiyatlar düşmesine rağmen zeytinyağı, artan enerji ve temel gıda faturaları nedeniyle tüketiciler için temel üründen çok dikkatle değerlendirilen bir harcama olmaya devam ediyor.





