Trump’ın yaralı başkanlığı çözümsüz iki savaşa yöneliyor
Washington Post
🔹 Geçen hafta ABD’de yaşanan siyasi yenilginin ardından Trump yönetimi, Ukrayna ve İran’daki savaşları sona erdirmek için yeni yollar arıyor.
🔹 İran savaşıyla ilgili kamuoyu öfkesi nedeniyle Tahran’la çıkış yolu bulmak yönetimin en acil ve zor hedefi olarak öne çıkıyor. Başkan Donald Trump askeri operasyonları yeniden başlatmakla tehdit ederken Savunma Bakanı Pete Hegseth olası bir tırmanışa hazırlanıyor.
🔹 Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump’ın desteğiyle Çin’den İran üzerindeki nüfuzunu kullanarak savaşı sona erdirmesini istedi. Çin bu mesajı Tahran’a iletti.
🔹 Başkan Yardımcısı JD Vance, geçen ay İran’ın sertlik yanlısı güvenlik yetkilisi Mohsen Rezaei’ye uzlaşmacı bir mektup gönderdi ve savaşın Cumhuriyetçilerin ara seçimlerdeki yenilgisine katkıda bulunduğunu söyledi. Katar’ın Tahran’la arabuluculuk yapan yetkilisi Ali Al Thawadi, İran liderlerinin ABD’nin davranışını değiştirip değiştirmediğini görmek istediğini söyledi.
🔹 Ukrayna ve Rusya, iki tarafı da ağır etkileyebilecek yeni bir kış çatışmasına girerken, ABD, Ukrayna ve Rusya temsilcileri ateşkes için gerekli uzlaşmaları görüşmek üzere salı günü Abu Dabi’de üçlü toplantı yapacak.
🔹 Özel temsilci Jared Kushner, Ukrayna ateşkesi girişimini Rusya ile Avrupa arasında kıtanın savaş sonrası güvenliği konusunda daha geniş çok taraflı görüşmeler yapılması çağrısıyla ilişkilendirdi. Kushner, NATO-Rusya Konseyi modeline dayalı kalıcı güvenlik istişareleri, kriz iletişimi ve askeri şeffaflık hedeflerini sıraladı.
🔹 Avrupa ülkeleri Rusya’yla diyaloğa hazır olduklarını, ancak güvenlik çerçevesi görüşmelerine Ukrayna’da ateşkes sağlandıktan sonra katılacaklarını söyledi. Avrupa’da ateşkesin Rusya’yla güvenlik görüşmelerinden önce gelmesi gerektiği konusunda geniş bir birlik bulunuyor.
🔹 Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Avrupa çapında güvenlik planına ilgi gösterdiği belirtildi. Trump, Putin’in temsilcisi Kirill Dmitriev’le görüştükten sonra Ukrayna ve Avrupa’yı kapsayan kapsamlı bir anlaşmaya yaklaştığını söyledi.
🔹 Yeni Kongre’de Ukrayna’ya destek veren iki partili çoğunlukların oluşması bekleniyor. Kongre, Rusya’ya yönelik yaptırımları yeniden uygulayabilir, Rusya’dan dizel alımını durdurabilir ve Ukrayna’ya Rus hedeflerine saldırı ile füze savunması için yeni silah satışlarına izin verebilir.
🔹 Trump’ın Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’le 18 Kasım’da Shenzhen’de yapacağı görüşmede İran’ın nükleer silah edinmemesi konusu yeniden gündeme gelecek. Putin de toplantıya katılacak; Çin görüşmenin önceden ayrıntılı biçimde hazırlanmasını istiyor.
🔹 Seçim sonuçları Ukrayna ve Avrupa’ya daha fazla pazarlık gücü kazandırırken Rusya’nın konumunu zayıflattı. Trump’ın başkanlığının zayıflaması, en az iki yıl boyunca ABD’nin dünya sahnesindeki etkisinin azalması anlamına geliyor.


