🔹 Fransa hükümetinin 2027 bütçe tasarısının 1 Ekim’de muhalefet gruplarının reddiyle karşılaşması ve parçalı Meclis’te kabul edilmesine yönelik piyasa kuşkuları, ülkenin mali kırılganlığını artırdı.
🔹 Fransa’nın borçlanma faizleri ertesi gün yaklaşık yüzde 5’e çıkarak 2002’den beri en yüksek seviyeye ulaştı. Almanya ile faiz farkı 150 baz puanı aştı; bu, 15 yılın en yüksek seviyesi oldu.
🔹 Kamu borcu gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 119’unu aşarken ekonomik büyüme durgunlaştı, işsizlik yükseldi ve satın alma gücüne ilişkin endişeler arttı.
🔹 2027 cumhurbaşkanlığı adayları ülkenin ekonomik ve bütçesel durumunun ciddiyeti konusunda büyük ölçüde birleşiyor. Bruno Retailleau kriz mekanizmalarının devreye girdiğini, Gabriel Attal felaketin uzak olmadığını, Marine Le Pen ise devletin tahvil krizinin eşiğinde bulunduğunu söyledi.
🔹 Ekonomi Bakanı Roland Lescure, bütçe açığı hedefinin yüzde 5’te tutulması gerektiğini söyledi. Matignon, yeni bir bütçe sapmasının gelecek cumhurbaşkanının programını uygulamasını engelleyebileceği uyarısını yapıyor.
🔹 Ipsos BVA-CESI araştırmasına göre seçmenlerin yüzde 84’ü kamu borcunun azaltılmasını destekliyor. Sol, merkez ve sağ partiler borç konusunda hemfikir olsa da çözüm olarak vergi artışı, kamu harcamalarının azaltılması ve çalışma süresinin uzatılması arasında ayrışıyor.
🔹 Sosyal demokrat solun cumhurbaşkanı adayları büyük şirketler, yüksek servetler ve büyük miraslar üzerindeki vergilerin artırılmasını; kamu hizmetleri ve ekolojik dönüşüm yatırımlarının finanse edilmesini savunuyor.
🔹 Sosyalist Parti milletvekili Jérôme Guedj, satın alma gücünü, sağlık hizmetlerine erişimi ve sosyal yardımların düzeyini olumsuz etkilememesi şartıyla tasarruf önlemlerini üstlenmeye hazır olduğunu söyledi.
🔹 Boyun Eğmeyen Fransa, Jean-Luc Mélenchon’un kamu harcamalarını büyük ölçüde artırmayı öngören programını koruyor. Parti, büyük servetlerden kaynak yaratılmasını ve şirketlere verilen desteklerin azaltılmasını istiyor.
🔹 Marine Le Pen, piyasalara bütçe ciddiyeti güvencesi vermeye çalışırken sosyal politikalarından ve elit karşıtı söyleminden vazgeçmiyor. Seçilmesi halinde bütçe disiplinine ilişkin bir “altın kuralı” referanduma sunmayı ve bütçe açığını 2032’ye kadar yüzde 3’ün altına indirmeyi vaat ediyor.
🔹 Edouard Philippe, Bruno Retailleau ve Gabriel Attal, kamu maliyesini 2032’ye kadar yeniden yüzde 3’ün altına çekme sözü veriyor. Bu adaylar kamu harcamalarında kesinti, çalışma süresinin uzatılması ve şirket vergilerinde indirim yoluyla büyümeyi desteklemeyi planlıyor.
🔹 Edouard Philippe, emeklilik yaşının 65’e çıkarılmasını savundu. Gabriel Attal’ın ekibi üç ila beş yıl içinde 150 milyar avroluk tasarruf planı üzerinde çalışıyor.
🔹 Bruno Retailleau, Emmanuel Macron’un iki cumhurbaşkanlığı döneminde oluşan 1 trilyon 400 milyar avroluk borçtan Gabriel Attal ve Edouard Philippe’i sorumlu tuttu. Hükümet partileriyle bağlantılı adayların bütçe politikalarındaki sorumluluğu, popülist adayların sistem karşıtı söylemlerini güçlendiriyor.