Çin’in Güney Pasifik’teki nüfuz artırma çabası direnişle karşılaşıyor
Wall Street Journal
🔹 Çin, 2022’de Solomon Adaları’nı gizli bir güvenlik anlaşması imzalamaya ikna ederek bölgede Batı’nın etkisini zayıflatma olanağı elde etti.
🔹 Avustralya’nın yoğun diplomatik girişimleri, Batı yanlısı liderlerin seçilmesi ve Pekin’in aşırı müdahaleci görülen adımları Çin’in Güney Pasifik’teki ilerlemesini sınırladı.
🔹 Bölgedeki değişim, Çin’in deniz gücü olarak yükselişine karşı ABD’nin Pasifik’teki konumunu destekliyor. Tayvan çevresindeki olası bir çatışmada Pasifik adaları, ABD ve Çin kuvvetlerinin hareketlerini etkileyebilir.
🔹 Avustralya, geçen yıl Vanuatu, Fiji ve Papua Yeni Gine ile anlaşmalar yaptı. Bu anlaşmalarda, ülkelerin başka devletlerle anlaşma imzalamadan önce Canberra’ya danışmasını gerektiren ve Pekin’i dışarıda bırakabilecek hükümler bulunuyor.
🔹 Çin’in Solomon Adaları ile 2022’de imzaladığı güvenlik anlaşması, Pekin’in Pasifik’te bir deniz üssü kurabileceği endişesine yol açtı ve Batılı ülkelerin diplomatik girişimlerini artırdı.
🔹 Solomon Adaları anlaşmayı feshetmedi; ülkede sınırlı bir Çin polisi varlığı sürüyor. Kiribati gibi bazı ülkeler de Pekin’le yakın ilişkilerini koruyor.
🔹 Çin donanması geçen yıl Avustralya çevresinde seyretti ve gerçek mühimmat kullanılan tatbikatlar yaptı. Çin’in Fiji ile Avustralya arasında savunma anlaşmasının imzalandığı gün Güney Pasifik sularına nükleer denizaltıdan uzun menzilli balistik füze fırlatması Avustralya, Japonya ve Yeni Zelanda’nın tepkisine yol açtı.
🔹 ABD, Marshall Adaları, Mikronezya Federal Devletleri ve Palau ile uzun vadeli anlaşmalar kapsamında savunma hizmeti sağlıyor ve münhasır askeri kullanım hakları elde ediyor. ABD ayrıca 2023’te Papua Yeni Gine ile savunma işbirliği anlaşması imzaladı ve bölgedeki sınır aşan suç örgütleriyle mücadele için 44 milyon doların üzerinde program açıkladı.

🔹 ABD’nin Pasifik adalarındaki büyükelçilik kadrolarının çoğu boş durumda. Trump yönetiminin USAID’i kapatmasının ardından Fiji’de yeni açılan USAID ofisi geçen yıl kapatıldı.
🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, bölgedeki diplomasinin gerilediği görüşünü reddetti. Bakanlık sözcüsü Tommy Pigott, dünya genelindeki muhataplarla iletişim kurma ve ulusal çıkarları ilerletme kapasitesine güvendiklerini söyledi.
🔹 Avustralya, Papua Yeni Gine’den bir ragbi takımının 2028’de Avustralya Ulusal Ragbi Ligi’ne katılması ve sporun taban düzeyde geliştirilmesi için 10 yılda yaklaşık 420 milyon dolar harcamayı kabul etti.
🔹 Anlaşma, Papua Yeni Gine’nin bölge dışındaki bir ülkeyle güvenlik anlaşması yapması halinde Avustralya’nın takımı ligden çekmesine izin veriyor. Tuvalu, Vanuatu ve Nauru ile yapılan yakın tarihli anlaşmalarda da benzer hükümler bulunuyor.
🔹 Papua Yeni Gine ile Avustralya, geçen yıl güvenlik ilişkilerini karşılıklı savunma anlaşmasına yükseltti. Bu, Avustralya’nın 1951’de ABD ve Yeni Zelanda ile imzaladığı ANZUS anlaşmasından bu yana yaptığı ilk yeni askeri ittifak oldu.
🔹 Fiji’de 2022’de Başbakan Frank Bainimarama’nın yenilmesinin ardından göreve gelen Sitiveni Rabuka, Çin’le ilişkileri sınırlamaya yöneldi ve 2023’te Çin’le karşılıklı polislik anlaşmasını sona erdirdi.



