🔹 İran ile yaşanan savaşın Çin'in Orta Doğu'daki stratejik hedeflerini hızlandırdığı değerlendiriliyor.

🔹 Körfez ülkeleri, ABD ile ilişkilerini sürdürürken aynı zamanda İran ve Çin ile daha dengeli ilişkiler geliştirmeye yöneliyor.

🔹 Suudi Arabistan, Katar, Umman ve bazı bölge ülkelerinin uzun vadeli güvenlik politikalarında daha çok yönlü bir yaklaşım benimsemesi bekleniyor.

🔹 Çin, 2023 yılında Suudi Arabistan ile İran arasındaki diplomatik ilişkilerin yeniden kurulmasına aracılık etmişti.

🔹 Körfez ülkeleri, son yıllarda Çin'den füze ve insansız hava aracı tedarikini artırırken Çin ile askeri iş birliğini de genişletti.

🔹 Çin, petrol tedarik kaynaklarını çeşitlendirmesi, büyük stratejik petrol rezervleri oluşturması, kömür ve nükleer enerji yatırımlarını sürdürmesi sayesinde savaşın enerji piyasalarındaki etkisini sınırladı.

🔹 Elektrik, Çin'in toplam enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 30'unu oluşturuyor.

🔹 Çin, 2024 yılında dünyada kurulan yeni rüzgâr ve güneş enerjisi kapasitesinin yarısından fazlasını tek başına devreye aldı.

🔹 Çin, küresel güneş paneli üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 91'ini ve lityum iyon batarya üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 89'unu kontrol ediyor.

🔹 Temiz enerji teknolojilerinin büyük bölümünde Çinli şirketler küresel üretimde baskın konumda bulunuyor.

🔹 İran'ın, Hürmüz Boğazı'ndan geçen bazı petrol sevkiyatlarında ödemelerin Çin yuanı veya kripto varlıklarla yapılmasına izin verdiği belirtiliyor.

🔹 Çin ve ticaret ortakları, uluslararası ticarette ABD yaptırımlarına bağımlılığı azaltmak amacıyla yuan kullanımını genişletmeye devam ediyor.

🔹 ABD'nin savaş sürecinde önemli askeri ve mali kaynak harcadığı, buna karşılık Çin'in doğrudan askeri müdahalede bulunmadan bölgedeki diplomatik ve ekonomik etkisini artırdığı değerlendiriliyor.

🔹 Çin, İran'dan petrol alımını sürdürürken Körfez ülkeleriyle ilişkilerini korudu ve bölgedeki nüfuzunu artırmaya devam etti.

🔹 Çin, devlet destekli yatırımlar, ölçek ve hızlı geliştirme süreçleriyle biyoteknoloji ve biyofarmasötik alanında ABD'yi geride bırakmayı hedefliyor.

🔹 Çin, bazı ölçütlere göre klinik araştırma sayısında ABD'yi geçti ve geliştirme aşamasında 7 binden fazla ilaca sahip bulunuyor.

🔹 Çin'de geliştirilen ilaçlar küresel pazarda ABD üretimi ilaçlara göre daha düşük maliyetle sunuluyor.

🔹 ABD'li ilaç şirketleri, yeni ilaçları ABD pazarına getirebilmek için giderek daha fazla Çinli biyoteknoloji şirketleriyle lisans anlaşmaları yapıyor.

🔹 ABD'nin ilaç üretiminde kullanılan birçok temel ham madde için Çin'e bağımlı olması, tedarik zinciri açısından stratejik risk oluşturuyor.

🔹 Dış İlişkiler Konseyi (CFR), Çin'in ilaç üretiminde kullanılan kritik girdileri ekonomik veya siyasi baskı aracı olarak kullanma riskinin arttığı uyarısında bulundu.

🔹 Çin yönetimi, biyofarmasötik sektörünü 2009 yılında stratejik öncelik ilan ederek kamu kurumları, üniversiteler ve sanayiyi ortak bir program kapsamında desteklemeye başladı.

🔹 ABD'de yeni bir ilacın keşiften onaya kadar geçen süresi 10 ila 12 yılı bulurken, Çin devlet destekli hastane ağı sayesinde büyük ölçekli klinik araştırmaları daha hızlı yürütebiliyor.

🔹 ABD'de biyoteknoloji sektörünün istikrarlı finansman ve daha hızlı klinik araştırma süreçlerine ihtiyaç duyduğu belirtiliyor.

🔹 Pentagon, Çinli ilaç üreticisi WuXi AppTec'i Çin ordusuyla bağlantılı şirketler listesine ekledi. Şirket bu kararın iptali için dava açtı.

🔹 ABD'nin gen düzenleme, hücre tedavisi ve RNA tabanlı tedavilerde araştırma üstünlüğünü koruduğu belirtiliyor.

🔹 ABD'nin araştırma kapasitesi ile Çin'in hız, üretim ölçeği ve maliyet avantajlarının bir araya gelmesi, kanser, Alzheimer ve diğer hastalıklara yönelik yeni tedavilerin geliştirilmesini hızlandırabilir.

🔹 Çinli yapay zekâ girişimi Moonshot, 2,8 trilyon parametreye sahip Kimi K3 modelini tanıttı.

🔹 Şirket, Kimi K3'ün kodlama, muhakeme ve bilgi işleme alanlarında ABD'nin önde gelen yapay zekâ modelleriyle rekabet edebileceğini açıkladı.

🔹 Kimi K3, 27 Temmuz'da açık kaynak kodlu olarak yayımlanacak ve geliştiriciler tarafından indirilebilecek, çalıştırılabilecek ve özelleştirilebilecek.

🔹 Model, üç trilyon parametre sınıfına yaklaşan ilk açık kaynaklı yapay zekâ sistemlerinden biri olacak.

🔹 Moonshot, Kimi K3'ün bugüne kadar geliştirdiği en güçlü yapay zekâ modeli olduğunu belirtti.

🔹 Şirket, modelin mühendislik ve yazılım geliştirme gibi görevleri minimum insan gözetimiyle sürdürebilecek şekilde tasarlandığını açıkladı.

🔹 Artificial Analysis ve Arena.ai tarafından yapılan bağımsız değerlendirmelerde Kimi K3'ün OpenAI ve Anthropic'in önde gelen modelleriyle benzer performans gösterdiği bildirildi.

🔹 Kimi K3, web arayüzü mühendisliği değerlendirmelerinde ilk sırada yer aldı ve kör kullanıcı tercih testlerinde Anthropic'in Fable modelini geride bıraktı.

🔹 Modelin tanıtımı, ABD'nin gelişmiş yapay zekâ modellerini ulusal güvenlik açısından kritik teknoloji olarak değerlendirdiği ve ihracat kontrolleri uyguladığı dönemde gerçekleşti.

🔹 Kimi K3'ün geliştirilmesi, Çinli şirketlerin ABD'nin donanım kısıtlamalarına rağmen yapay zekâ alanındaki ilerlemesini sürdürdüğünü gösteriyor.

🔹 Moonshot, Alibaba ve Tencent tarafından destekleniyor.

🔹 Kimi K3'ün duyurulmasının ardından Hong Kong'da işlem gören Çinli yapay zekâ şirketleri Zhipu ve MiniMax'ın hisselerinde sert düşüş yaşandı.

🔹 Ukrayna, insansız hava aracı saldırılarıyla Rusya'nın petrol rafinerileri, yakıt depoları ve enerji altyapısını hedef alan operasyonlarını yoğunlaştırdı.

🔹 Son dönemde Karadeniz bölgesinde çok sayıda petrol ve doğal gaz tankerine saldırı düzenlenirken, Azak Denizi'ndeki deniz trafiği üzerinde de baskı arttı.

🔹 S&P Global Energy'nin tahminine göre Rusya'nın petrol rafineri kapasitesinin yaklaşık yüzde 60'ı devre dışı kaldı.

🔹 Rusya, rafine yakıt ihracatını durdururken Kazakistan ve Hindistan'dan yakıt ithalatına yöneldi.

🔹 Rusya'nın petrol ve doğal gaz gelirleri yılın ilk altı ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 23 geriledi.

🔹 Yakıt sıkıntısını hafifletmek amacıyla rafineri sübvansiyonları önemli ölçüde artırıldı.

🔹 Bazı şehirlerde yakıt kuyrukları uzarken, akaryakıt satışlarına miktar sınırlamaları getirildi.

🔹 Rusya'nın Donbas'taki operasyonlarında yüksek personel kayıpları vermeye devam ettiği belirtiliyor.

🔹 ABD merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) tahminine göre Rusya'nın toplam asker kaybı 1,4 milyona ulaştı.

🔹 Yeni asker alımlarının yavaşladığı, bazı birliklerde personel eksikliğinin arttığı ve genel seferberlik ihtimalinin tartışıldığı belirtiliyor.

🔹 ABD Senatosu'nda Rus enerji ürünlerini satın alan ülkelere yönelik yeni ikincil yaptırımlar uygulanmasını öngören girişimler gündemde bulunuyor.

🔹 ABD, altı gün süren hava saldırılarında İran'ın güneyindeki ulaşım altyapısını hedef alarak Bandar Abbas çevresindeki çok sayıda köprüyü ve demiryolu bağlantılarını vurdu.

🔹 Bandar Abbas, İran'ın dış ticaretinin yaklaşık yarısının ve konteyner trafiğinin yaklaşık yüzde 85'inin gerçekleştiği en önemli liman kentlerinden biri konumunda bulunuyor.

🔹 Saldırılar sonucunda kenti ülkenin iç kesimlerine bağlayan kara yolları ve demiryolu hatlarında ciddi hasar meydana geldi, ulaşım önemli ölçüde aksadı.

🔹 Bandar Abbas, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki faaliyetleri açısından kritik öneme sahip ana deniz üssüne de ev sahipliği yapıyor.

🔹 ABD'nin, Hürmüz Boğazı üzerindeki baskıyı artırmak amacıyla liman kentine ulaşımı kesmeye yönelik strateji izlediği belirtiliyor.

🔹 Yerel yetkililer, Gariveh Köprüsü dahil en az beş köprünün zarar gördüğünü, Bandar Abbas demiryolu kavşağının da vurulduğunu açıkladı. Demiryolu saldırısında iki kişi yaralandı.

🔹 İran elektrik şirketi Tavanir, ülkenin güneyindeki elektrik şebekesinin zarar gördüğünü ve onarım çalışmalarının sürdüğünü duyurdu.

🔹 Yüksek enflasyon ve yaptırımların baskısı altındaki İran ekonomisinde, Bandar Abbas'ın ülkenin iç bölgeleriyle bağlantısının zayıflaması ticaret ve tedarik zincirleri üzerinde ilave baskı oluşturuyor.

🔹 Sivil ulaşım altyapısının hedef alınması, uluslararası insancıl hukuk kapsamında saldırıların hukuki niteliğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi.

🔹 Bazı hukuk uzmanları, köprülerin askeri amaçlarla da kullanılması halinde meşru askeri hedef olarak değerlendirilebileceğini ifade ediyor.

🔹 Volkswagen, Çin'deki satışlarının son üç ayda geçen yılın aynı dönemine göre üçte birden fazla düşmesiyle tarihinin en ağır krizlerinden birini yaşıyor.

🔹 Şirket, yaklaşık 650 bin kişilik iş gücünün mevcut haliyle sürdürülebilir olmadığını açıkladı. Ücretlerin düşürülmemesi halinde geçen yıl açıklanan kesintilere ek olarak yaklaşık 50 bin kişinin daha işini kaybedebileceği değerlendiriliyor.

🔹 Emden, Hannover, Zwickau ve Neckarsulm fabrikalarının geleceği belirsizliğini koruyor. Şirket, bazı tesislerin savunma sanayisine tahsis edilmesini değerlendiriyor.

🔹 Çinli otomobil üreticileri, düşük maliyetli elektrikli araçlar, gelişmiş yazılım sistemleri ve hızlı üretim süreçleriyle hem Çin pazarında hem de uluslararası pazarlarda Volkswagen ve diğer Alman üreticilerinin pazar payını azaltıyor.

🔹 Volkswagen'in Çin pazarındaki payı son yıllarda önemli ölçüde gerilerken, yerli Çin markaları elektrikli araç pazarında hızla büyüdü.

🔹 Çinli üreticiler yeni modelleri yaklaşık 24-30 ayda geliştirirken, Alman üreticilerinde bu süreç dört ila beş yıl sürebiliyor.

🔹 Volkswagen, yazılım geliştirme stratejisini değiştirerek ABD'li Rivian ve Çinli XPeng ile ortaklık kurdu.

🔹 Şirket, Çin'de geliştirilen teknolojileri daha fazla kullanmayı ve "Çin'de geliştir, Çin için üret" yaklaşımını genişletmeyi planlıyor.

🔹 Avrupa'daki üretim kapasitesinin yaklaşık 500 bin araç fazla olduğu belirtilirken, kullanılmayan tesislerin geleceğine ilişkin farklı seçenekler değerlendiriliyor.

🔹 Uzmanlar, Volkswagen'deki olası büyük çaplı küçülmenin tedarikçiler, lojistik şirketleri ve bağlantılı sektörlerde yüz binlerce ek istihdam kaybına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

🔹 Şirket yönetimi, geçmiş yıllardaki iş modelinin artık sürdürülebilir olmadığını ve Alman otomotiv sektörünün kapsamlı bir dönüşüm sürecine girdiğini belirtiyor.

🔹 Pekin merkezli Moonshot şirketi, Kimi K3 adlı yeni yapay zekâ modelini tanıttı.

🔹 Kimi K3'ün performansının Anthropic'in Claude modeli ve OpenAI'nin ChatGPT modellerinin en gelişmiş sürümlerine yaklaştığı değerlendiriliyor.

🔹 Arena platformunun sıralamasında Kimi K3, ön uç yazılım geliştirme yeteneklerinde ilk sıraya yerleşti.

🔹 Moonshot'ın geliştirdiği Kimi K3, Çin kaynaklı açık yapay zekâ modellerinin ABD'li kapalı sistemlerle rekabetini hızlandırdı.

🔹 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Dünya Yapay Zekâ Konferansı'nın açılışında yapay zekâ alanında küresel iş birliği çağrısı yaptı.

🔹 Şi, yapay zekâ geliştirme çalışmalarının tek bir ülkenin öncülüğünde değil, uluslararası iş birliğiyle yürütülmesi gerektiğini söyledi.

🔹 ABD'nin ileri teknoloji ve çip ihracatına yönelik kısıtlamaları, Çin'in yerli yapay zekâ ve donanım geliştirme çalışmalarını hızlandırdı.

🔹 Huawei, konferansta Atlas 950 SuperPoD adlı yeni yapay zekâ bilgi işlem sistemini tanıttı.

🔹 Moonshot, geçen ay yeni modelini tanıtan Çinli Zhipu'nun ardından gelişmiş bir yapay zekâ modeli daha piyasaya sürdü.

🔹 Kimi K3'ün kullanım ücreti, Çin'de geliştirilen yapay zekâ modelleri arasında en yüksek seviyede olmasına rağmen OpenAI'nin GPT-5.6 Sol modelinin yaklaşık yarısı düzeyinde bulunuyor.

🔹 OpenAI ve Anthropic, bazı Çinli yapay zekâ şirketlerinin kendi modellerinden izinsiz bilgi aktarımı yöntemiyle yararlandığını öne sürüyor.

🔹 Çin yönetimi ise bu suçlamaların asılsız olduğunu belirtiyor.

🔹 Moonshot'ın kurucu ortağı ve üst yöneticisi Yang Zhilin, doktora eğitimini ABD'deki Carnegie Mellon Üniversitesi'nde tamamladı.

🔹 Moonshot ile Huawei, yapay zekâ alanında iş ortaklığı yürütüyor.

🔹 Kiev'de binlerce kişi, Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy'nin hükümet değişikliğinin ardından ikinci gün de Cumhurbaşkanlığı Ofisi önünde gösteri düzenledi.

🔹 Göstericiler, Genelkurmay Başkanı Oleksandr Syrskyi'nin görevden alınmasını ve eski Savunma Bakanı Mykhailo Fedorov'un yeniden göreve getirilmesini talep etti.

🔹 Protestolarda ordunun modernleştirilmesi ve savaş yönetiminde yeni bir yaklaşım benimsenmesi çağrısı yapıldı.

🔹 Zelenskiy, eski İçişleri Bakanı Ihor Klymenko'yu Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkanlığı görevine atadı.

🔹 Klymenko, güvenlik ve savunma sektörünün koordinasyonu ile savunma sanayisinin yönetiminden sorumlu olacak.

🔹 Uzun menzilli saldırı operasyonlarını yöneten Yevhenii Khmara, geçici savunma bakanı olarak görevlendirildi.

🔹 Zelenskiy, savunma teknolojileri alanında reformların sürdürülmesi amacıyla Serhii Beskrestnov'u cumhurbaşkanlığı savunma teknolojileri danışmanı olarak atadı.

🔹 Göstericiler, Syrskyi'nin görevde kalmasının ordunun etkinliğini azalttığını ve modern savaş yöntemlerine geçişi engellediğini savundu.

🔹 Syrskyi, savaşın ilk döneminde Kiev'in savunmasındaki rolüne rağmen katı komuta anlayışı ve orduda modernleşmeyi yavaşlattığı yönündeki eleştirilerle karşı karşıya bulunuyor.

🔹 Zelenskiy, Ukraynalı askeri komutanlarla çevrim içi görüşmeler gerçekleştirdi.

🔹 Cumhurbaşkanı ayrıca 3. Ordu Kolordusu Komutanı Tuğgeneral Andriy Biletsky ile cephedeki son durumu ve savunma planlarını değerlendirdi.

🔹 Ukrayna, uzun menzilli saldırılarla Rusya'nın sanayi ve lojistik altyapısını hedef alarak cephede inisiyatifi yeniden kazanmaya çalışırken, personel temini ve hava savunması alanlarında zorluk yaşamayı sürdürüyor.

🔹 Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, savunma alanındaki iş birliğini derinleştirme konusunda anlaşmaya vardı.

🔹 İki ülke, füze savunma sistemleri ve uzun menzilli saldırı kabiliyetlerinin geliştirilmesini ortak öncelikler arasına aldı.

🔹 Alman askerleri ilk kez Fransa'nın nükleer tatbikatına katılacak.

🔹 Fransa ve Almanya, NATO içindeki mevcut düzenlemeleri tamamlayacak nükleer caydırıcılık iş birliği üzerinde çalışmayı sürdürüyor.

🔹 Macron, Fransa'nın nükleer caydırıcılık programının finansmanının tamamen Fransa tarafından karşılanmaya devam edeceğini açıkladı.

🔹 Merz ve Macron, Çin'in sanayiye sağladığı yüksek devlet destekleri ve düşük değerli para biriminin Avrupa ekonomisi üzerinde baskı oluşturduğunu söyledi.

🔹 Merz, Çin ile ticaret savaşı istemediklerini ancak sanayi kapasitesi ve döviz politikaları konusunda diyalog kurulmasını hedeflediklerini ifade etti.

🔹 Fransa ile Almanya'nın ortak savaş uçağı geliştirme planının sona ermesine rağmen Future Combat Air System (FCAS) programı kapsamındaki diğer projeler devam edecek.

🔹 İki ülke, özellikle bulut tabanlı komuta ve bilgi sistemlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmaları sürdürecek.

🔹 Macron, gelecekteki ortak savunma projelerinde yönetim ve denetim mekanizmalarının güçlendirileceğini açıkladı.

🔹 Küresel teknoloji hisseleri temmuz ayına sert satışlarla başladı.

🔹 Philadelphia Yarı İletken Endeksi (SOX), haziran sonunda gördüğü zirvenin yüzde 20'den fazla altına gerileyerek ayı piyasasına girdi.

🔹 Endeks haftalık bazda yaklaşık yüzde 10 değer kaybederek son bir yıldaki en büyük haftalık düşüşünü yaşadı.

🔹 Buna rağmen endeks yıl başından bu yana yüzde 60'ın üzerinde yükselişini koruyor.

🔹 Çinli Moonshot şirketinin yeni açık ağırlıklı yapay zekâ modelini tanıtması, ABD'li teknoloji şirketlerinin büyük yapay zekâ yatırımlarının geri dönüşüne ilişkin soru işaretlerini artırdı.

🔹 Google'ın Gemini 3.5 Pro modelinin yayımlanmasının planlanandan aylar geride kaldığına ilişkin haberler de sektördeki baskıyı artırdı.

🔹 Yatırımcılar, yapay zekâ odaklı şirketlerde değerlemelerin sürdürülebilirliği konusunda daha temkinli davranmaya başladı.

🔹 Kaldıraçlı yatırım fonları, marjinli işlemler ve kısa vadeli opsiyon kullanımındaki artış nedeniyle piyasadaki kaldıraç seviyesinin yükseldiği değerlendiriliyor.

🔹 Büyük hedge fonları son haftalarda önde gelen yapay zekâ altyapı şirketlerindeki pozisyonlarını azaltmaya başladı.

🔹 Piyasada, yüksek fiyat artışlarının ardından kâr realizasyonlarının satış baskısını artırdığı belirtiliyor.

🔹 Nvidia hisseleri günü yüzde 2,2 düşüşle tamamladı.

🔹 Intel yüzde 2, Applied Materials yüzde 5,6, Micron yüzde 0,5 ve SanDisk yüzde 4 değer kaybetti.

🔹 Kaldıraçlı yarı iletken ETF'lerinden Direxion Daily Semiconductor Bull 3X ETF (SOXL), haziran sonundaki zirvesinden yüzde 50'den fazla geriledi.

🔹 Buna karşın opsiyon piyasasında bazı yatırımcılar çip hisselerindeki düşüşü alım fırsatı olarak değerlendirmeye devam etti.

🔹 Piyasaların odağı gelecek hafta açıklanacak Alphabet, Tesla ve Intel'in finansal sonuçlarına çevrildi.