Kuraklık COP31'e ev sahipliği yapan Türkiye'de çiftçileri uyum sağlamaya zorluyor
Reuters
🔹 Mehmet Kabak, kuraklıkla mücadele eden Batı Türkiye'deki arazisinde bu yıl pamuk yerine daha az su isteyen buğday ve ayçiçeği ekiyor.
🔹 Türkiye'de tarım, ekonomik üretimin yaklaşık yüzde 5'ini oluştururken ülke suyunun yüzde 79'unu tüketiyor; bu suyun neredeyse yarısı verimsiz altyapı ve sulama nedeniyle kaybediliyor.
🔹 Sulama, yakıt ve gübre maliyetlerindeki artışlar devlet desteklerini geride bıraktı. Kabak, girdi maliyetlerinin sürekli yüzde 40 ila yüzde 60 arttığını söyledi.
🔹 Türkiye'nin pamuk üretiminin 2026'da yıllık yüzde 38 düşerek 1,2 milyon metrik tona gerilemesi bekleniyor.
🔹 Söke bölgesindeki çiftçiler, kuraklık ve artan maliyetler nedeniyle pamuk ekim alanlarını 2026'da yaklaşık yüzde 60 azaltarak 120 bin dekara indirdi.
🔹 Türkiye, geçen yıl 50 yılı aşkın sürenin en ağır kuraklığını yaşadı; yağışlar uzun dönem ortalamasının yüzde 27 altında kaldı. Baraj seviyeleri kısmen toparlansa da su rahatlamasının geçici olması bekleniyor.
🔹 Türkiye'nin pamuk üretim havzalarında sağlıklı ekosistemleri korumak için su kullanımının yüzde 25 ila yüzde 60 azaltılması gerekiyor.
🔹 Verimsiz sulama altyapısı, baraj ve nehirlerden gelen filtrelenmemiş suyun damla sulama hortumlarını tıkamasına yol açıyor. Çiftçiler, yeni sistemlerin başlangıçta verimi düşürebilmesi ve çoğunun kiralık arazide çalışması nedeniyle yatırım yapmakta zorlanıyor.
🔹 Türkiye, arazi ve su kaynakları yönetimi bütçesini yüzde 40,5 artırarak tarımsal sulama yatırımları için 174 milyar lira ayırmayı planlıyor.
🔹 İş Bankası, 56 uzmanlaşmış tarım şubesi açtı ve geri ödemesi hasat dönemlerine bağlanan damla ve yağmurlama sulama finansmanı sunuyor.
🔹 Teminat veya özkaynak eksikliği ile bazı çiftçilerin kredi geri ödemekte zorlanması, özel sektör desteğini sınırlıyor. Türkiye'deki çiftçilerin yüzde 5 ila yüzde 10'unun büyük yatırımları kendi kaynaklarıyla finanse etme kapasitesi bulunmuyor.
🔹 Dünya Bankası'nın 2022 analizine göre su arzında yüzde 10'luk azalma, tarım üzerindeki etkiler nedeniyle Türkiye'nin gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 6'sına, yaklaşık 50 milyar dolara mal olabilir.
🔹 Türkiye hükümeti, özel şirketlerin su verimliliği sertifikaları ve yeşil finansman araçlarıyla uyum yatırımlarına daha fazla katkı sunmasını COP31'de ilerletmeyi planlıyor.
🔹 COP31'de başarı, verilen taahhütlerden çok finansmanın çiftliklere ve su havzalarına ulaşmasıyla ölçülecek.



