Malezya-Tayvan ilişkilerindeki gerilim gelecekteki çip yatırımlarını tehdit ediyor
Nikkei Asia
🔹 Malezya ile Tayvan arasında ekim sonunda yapılması planlanan ticaret görüşmeleri, Tayvan tarafından iptal edildi.
🔹 Malezya Başbakanı Enver İbrahim, ağustosta Tayvan'ı “kesinlikle Çin'in parçası” olarak gördüğünü söyledi ve barışçıl birleşme başarısız olursa Pekin'in güç kullanmasını kınayıp kınamayacağı sorusuna, ulusal birliği korumak için ayrılmaya çalışan bir Malezya eyaletine karşı güç kullanacağını belirterek yanıt verdi.
🔹 Tayvan Dışişleri Bakanlığı, Enver'in sözlerini kınadı ve Çin'e taraflı desteğin Malezya'ya yatırım planlayan Tayvanlı şirketlerin güvenini olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
🔹 Enver daha sonra barışçıl çözümün önemini vurguladı ve Malezya'nın Tek Çin politikasını yineledi.
🔹 Malezya ile Tayvan arasındaki gerilim, Malezya'nın Çin'le yakın ilişkileri ve Tayvan'la ekonomik bağları arasında denge kurma sorununu artırdı. Tayvan, Güneydoğu Asya ülkesinin yarı iletken tedarik zinciri oluşturma hedefinde önemli bir yatırım ortağı konumunda.
🔹 Malezya ile Tayvan arasındaki ikili ticaret, 2026'nın ilk sekiz ayında yüzde 39,9 artarak 213,5 milyar ringgite (52,6 milyar dolar) ulaştı. Ticarette elektrikli ve elektronik ürünler öne çıktı.
🔹 ASE, 2025'in başında Penang'da 300 milyon dolarlık genişleme programı kapsamında beşinci çip paketleme ve test tesisini açtı. ASE Technology Holding bünyesindeki Siliconware Precision Industries de 2024'te 6 milyar ringgitlik benzer bir tesis için temel attı.
🔹 Chipbond, şubatta Penang'da yaklaşık 200 milyon dolarlık bir tesis açtı. Tayvan merkezli Phison Electronics ise Malezya'daki MaiStorage iştiraki üzerinden 100 milyon ringgit yatırım yaptı.
🔹 Malezya'daki Tayvan Ticaret Odası'nın onursal başkanı Lin Kai Min, mevcut tesislerdeki operasyonların şirketlerin büyük yatırımları nedeniyle kısa vadede sınırlı etkilenebileceğini söyledi. Yeni yatırımlar ve büyük genişlemeler daha sıkı incelemeyle karşılaşabilir.
🔹 Lin, jeopolitik belirsizliğin şirketleri gelecekteki yatırımların veya hassas operasyonların yerini yeniden değerlendirmeye yöneltebileceğini söyledi.
🔹 Malezya Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler Birliği Başkanı William Ng, Tayvanlı üreticilerin hassas kalıp üretimi, metal işleme, otomasyon ekipmanları ve ambalaj hizmetleri için yerel tedarikçilere dayandığını açıkladı. Ng, Malezya'daki Tayvanlı operasyonların büyük ölçüde sürdüğünü, ani sipariş iptali veya kapanma yaşanmadığını söyledi.
🔹 Ng, Malezya'nın tarafsızlığındaki algılanan değişimlerin gelecekteki yatırımları Vietnam veya Tayland'a yöneltebileceği uyarısında bulundu.
🔹 Malezya, Haziran 2024'te Çin Başbakanı Li Qiang'ın ziyareti sırasında yayımlanan ortak açıklamada Tayvan'ı Çin'in “ayrılmaz bir bölgesi” olarak tanıdı ve Tayvan'ın bağımsızlığını desteklemeyeceğini açıkladı. Taipei bu açıklamayı protesto etti.
🔹 Eski Malezyalı diplomat Ilango Karuppannan, Enver'in sözlerinin Malezya'nın uzun süredir sürdürdüğü Tek Çin politikası ve boğazın iki yakası arasındaki farklılıkların barışçıl çözümüne verdiği destekten ayrılmadığını söyledi; ancak Enver'in benzetmesinin gereksiz belirsizlik yarattığını belirtti.




