Polonya’nın siyasi bölünmeleri dünya sahnesindeki etkisini zedeliyor
Wall Street Journal
🔹 Polonya, Avrupa’nın en güçlü ekonomilerinden birine, NATO’daki en yüksek askeri harcama oranlarından birine ve Rusya tehdidine ilişkin güçlü bir anlayışa sahip olmasına rağmen dünya sahnesinde sahip olduğu ağırlığın altında etki gösteriyor.
🔹 Ülkedeki siyasi bölünmeler, merkezci Başbakan Donald Tusk hükümeti ile Hukuk ve Adalet Partisi’yle bağlantılı sağcı Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki arasındaki mücadele nedeniyle yıllardır sürüyor ve Varşova’nın Trump yönetimi ile Avrupa’nın büyük güçleriyle ilişkilerini zorlaştırıyor.
🔹 Tusk hükümetinin geçen ay Anayasa Mahkemesi çevresine polis konuşlandırması, üst düzey yetkililer arasında fiziksel çatışmalara ve gece boyunca süren protestolara yol açtı.
🔹 Polonya, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgalinden önce Moskova’nın Avrupa düzenine yönelik tehdidi konusunda uyarılarda bulundu; savaşın ilk günlerinde Ukrayna’ya askeri ekipman sağlayan en büyük bağışçılardan biri oldu ve milyonlarca Ukraynalıya sığınma imkânı verdi.
🔹 ABD’li, Ukraynalı ve Avrupalı yetkililer geçen ay Oslo’da savaşla ilgili üst düzey görüşmeler yaptı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de Norveç ve Finlandiya liderleriyle telefon görüşmesi gerçekleştirdi; Rusya’yla 100 milden uzun sınırı bulunan Polonya bu temasların dışında kaldı.
🔹 Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski, Batı Avrupalı ülkelerin Doğu Avrupalıların bilgisi dışında Rusya’yla görüşmesini istemediklerini söyledi.
🔹 Tusk ve Sikorski, Trump yönetimi ve aralarında Elon Musk’ın da bulunduğu müttefikleriyle gerilim yaşarken Nawrocki, II. Dünya Savaşı sırasında Ukraynalı milliyetçilerin Polonyalıları öldürmesi nedeniyle Ukrayna’yla anlaşmazlığı büyüttü ve Almanya’yı Polonya karşıtı duyguları körüklemekle suçladı.

🔹 Polonya, Avrupa Birliği’nin savunma harcamalarını artırmasına katkı sağladı; bu kapsamda oluşturulan 150 milyar avroluk programdan 40 milyar avro aldı. Birleşik Krallık, Polonya’nın G20’ye dahil edilmesini destekliyor.
🔹 İç siyasi çekişmeler, Fransa ve Almanya’nın sık sık anlaşmazlık yaşadığı Avrupa Birliği içinde Polonya’nın etkili bir ses oluşturmasını zorlaştırıyor.
🔹 Anayasa Mahkemesi çevresindeki polis hareketliliği 30 Ekim’de siyasi gerilimi tırmandırdı. Afrika’ya uçan Nawrocki uçağını geri çevirdi, Varşova’ya indikten sonra polis hatlarını geçerek mahkemeye girdi ve partisinin iktidardayken atadığı mahkeme yöneticilerini savunacağını söyledi.
🔹 İktidar ve muhalefet, gelecek yılki parlamento seçimleri öncesinde birbirlerini darbe girişiminde bulunmakla suçladı. Nawrocki ayrıca diplomatik, yargısal ve askeri atamaların önemli bölümünü engelliyor.
🔹 Krakow’da cumartesi günü altı kişinin öldüğü silahlı saldırının ardından İçişleri Bakanı saldırganın aşırı sağcı olduğunu söyledi; milliyetçi partiler bu açıklamayı eleştirdi. Yetkililer, çarşamba günü yapılacak Polonya Bağımsızlık Günü yürüyüşleri sırasında çatışma çıkabileceği uyarısında bulundu.







