Bilim insanları, Trump yönetiminin Bilim Vakfı’ndaki değişikliklerini engellemek için dava açtı
New York Times
🔹 Amerikalı araştırmacılar ve savunuculuk grupları, sosyal bilimlere yönelik hükümet fonlarındaki azalmayı durdurmak için Ulusal Bilim Vakfı’na dava açtı.
🔹 Massachusetts Federal Bölge Mahkemesi’ne sunulan dava, vakfın Sosyal, Davranışsal ve Ekonomik Bilimler Direktörlüğü’nü dağıtmasını engellemeyi amaçlıyor.
🔹 Davacılar, direktörlüğün kapatılmasının ABD’deki sosyal, davranışsal ve ekonomik bilimleri ciddi biçimde etkileyeceğini ve yapay zekânın kullanımı ile sosyal medya çağında çocuk gelişimi gibi konulardaki yüzlerce araştırma projesinin yürütülemeyeceğini söyledi.
🔹 Davayı Massachusetts’te çalışan iki araştırmacı ile davranış ve beyin bilimleri, deneysel sosyal psikoloji ve sosyal-duygusal sinirbilim alanlarındaki üç kuruluş açtı. Davacılar, Trump yönetimine karşı sık sık dava açan Democracy Forward tarafından temsil ediliyor.
🔹 Ulusal Bilim Vakfı sözcüsü Mike England, sosyal bilimler direktörlüğünün kapatılmadığını söyledi. England, kurumun başkanın gündemini uygulamak için planlama yaptığını ve fon fırsatlarını kurum öncelikleriyle uyumlu hale getirmek üzere düzenli olarak değerlendirdiğini açıkladı.
🔹 Trump’ın göreve dönmesinden sonra yönetim bilim fonlarını iptal etti, programları askıya aldı ve bilim fonu kurumlarındaki personel sayısını azalttı. Değişiklikler ABD’deki bilim camiasında belirsizlik yarattı; bazı önde gelen bilim insanları Avrupa, Kanada ve Çin’e taşındı.

🔹 Yönetim, “woke” olarak eleştirilen Ulusal Bilim Vakfı sosyal bilimler bölümünü özel bir hedef haline getirdi. Yönetim ve Bütçe Ofisi yaklaşık bir yıl önce sosyal bilim fonlarının bütçesinin sıfırlanmasını istedi.
🔹 Beyaz Saray’ın 2027 mali yılı bütçe teklifinde bilim fonlarında geniş çaplı kesintiler yer aldı. Ulusal Bilim Vakfı, kesintiler kapsamında sosyal bilimler direktörlüğünü kapatacağını, yönetim öncelikleriyle uyumlu devam eden hibeler ile etkilenen çalışanların kurumun diğer bölümlerine aktarılacağını açıkladı.
🔹 Trump yönetiminden önce sosyal bilimler bölümü, ABD’de sosyal, davranışsal ve ekonomik bilimlerde federal destekli temel araştırmaların yaklaşık üçte ikisini finanse ediyordu.
🔹 Eylül ayında sona eren 2026 mali yılında Ulusal Bilim Vakfı, Kongre’nin kurum genelindeki araştırmalar için ayırdığı 1 milyar doların üzerindeki fonu yönetimin yapay zekâ ve kuantum teknolojisi gibi önceliklerine yönlendirdi.
🔹 Columbia Üniversitesi psikoloji profesörü Jon Freeman, araştırmaların finanse edilmesi gerektiğini söyledi. Freeman, sosyal bilimler bölümünün dağıtılması halinde yapılabilecek keşiflerin ve iyileştirilebilecek yaşamların ortadan kalkacağını belirtti.



