Trump’ın İran’a Ekonomik Boğaz Sıkması Asya’daki ABD Müttefiklerini Sınava Sokuyor
Haaretz
🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik ekonomik ablukayı tamamlamak amacıyla “Iron Gate” adlı özel görev gücünün kurulduğunu açıkladı.
🔹 Tampa’daki ABD Merkez Komutanlığı karargâhında görev yapan 20 asker ve sivil, abluka faaliyetlerini kurumlar arasında koordine edecek, araç ve tren hareketleri hakkında istihbarat sağlayacak, Hazar Denizi üzerinden İran’a ulaşan gemileri tespit edecek ve malların geçişini engellemeye çalışacak.
🔹 İran, görev gücünün duyurulduğu gün Rusya ile Rusya’yı İran’a bağlayan Uluslararası Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru kapsamındaki demiryolu hattının inşasını sürdürmek üzere anlaşma imzaladı. Tamamlandığında 7.200 kilometreden uzun güzergâhın 12 ülkeyi Hindistan’a bağlaması planlanıyor.
🔹 İran topraklarındaki yaklaşık 167 kilometrelik bölüm henüz tamamlanmadı. Anlaşma, bu bölümün inşası için imtiyazı Rusya’ya veriyor ve Rus mühendis, planlamacı ve ağır iş makinelerinin bölgeye gönderilmesini öngörüyor.
🔹 Türkmenistan, Kazakistan, Azerbaycan, Ermenistan, Pakistan ve Türkiye, İran’la kapsamlı ticari ilişkilere sahip. Bu ülkeler yeni yaptırımlara nasıl karşılık vereceklerini ve yaptırımların nasıl aşılabileceğini değerlendirmek zorunda kalacak.
🔹 Irak ve Pakistan bazı kara sınır kapılarını kapattı. Irak’ta El Şib kapısı kapatılırken yaklaşık 12 resmi ve benzer sayıda gayriresmî geçiş noktası çalışmayı sürdürüyor; Pakistan ise altı resmi kapıyı kapattı ancak Belucistan’daki kaçakçılık güzergâhlarından daha düşük hacimlerde mal geçişi devam ediyor.
🔹 Irak Başbakanı Ali el-Zeydi’nin sınır kapılarını kapatma kararı, Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin’le çatışmaya yol açtı. Hüseyin, kararın Irak ekonomisine ve halka ciddi zarar vereceğini söyledi.

🔹 Rusya’nın yaptırım politikasına katılmaması ve ABD’nin Hazar Denizi’nde yaptırımları uygulamaya yardımcı olacak askeri varlığa sahip olmaması, bu bölgedeki mal geçişlerinin denetlenmesini zorlaştırıyor.
🔹 Orta Asya ülkeleri Rusya’yla kapsamlı, bazıları Çin’le de yakın ticari ilişkilere sahip. ABD’nin taleplerine tamamen uymaları, Washington ile Moskova ve Pekin arasında siyasi ve ekonomik tercih yapmalarını gerektirebilir.
🔹 İran’ın yaptırımlara katılan ülkeleri hedef alma riski de bölge ülkeleri üzerindeki baskıyı artırıyor. İran, mart ayında Azerbaycan’ın Nahçıvan özerk bölgesindeki havaalanına yönelik saldırının sorumluluğunu reddetti.
🔹 Irak Kürdistanı’ndaki Khor Mor gaz sahasına düzenlenen insansız hava aracı saldırısında can kaybı bildirilmedi. Saldırı, gaz üretiminin yaklaşık yüzde 80 oranında durmasına ve bölgedeki elektrik üretiminin yaklaşık 2,8 gigavat azalmasına yol açtı.
🔹 İran saldırının arkasında olduğunu reddetti; Irak ve Kürdistan Bölgesi saldırının kaynağını araştırmak üzere ortak soruşturma komisyonu kurdu. Gaz sahasına yönelik saldırılar, Irak hükümeti ile Kürdistan Bölgesi ve İran yanlısı milisler arasındaki siyasi gerilimlerin ortasında gerçekleşti.
🔹 İran’a yönelik ablukanın denizden karaya genişlemesi, yalnızca İran ekonomisini hedef alan bir araç olmaktan çıkarak bölgedeki güç dengesini değiştirebilecek bir adıma dönüşebilir. Iron Gate’in başarısı, yeni yaptırımlardan çok İran’ın komşularını yaptırımların uygulanmasına dahil ederken ekonomik çıkarlarını korumaya ve Tahran’la çatışmayı tırmandırmamaya bağlı olacak.




