Yeni iklim gerçekliği eski COP gündemini geride bırakıyor
Politico
🔹 Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler iklim konferansı, dünyanın sanayi öncesi seviyelerin 1,5 derece üzerindeki ısınma eşiğini aşmasının kesinleştiği bir dönemde başlıyor.
🔹 Birleşmiş Milletler, sıcaklık artışını 1,8 derecenin altında tutmayı en iyi seçenek olarak belirledi; sıcaklıkları yeniden 1,5 dereceye çekmek için benzeri görülmemiş siyasi adımlar ve büyük miktarda karbon giderme teknolojisi gerekebilir.
🔹 Temiz enerjideki küresel artışa rağmen, metanla mücadele çabaları engellerle karşılaşıyor; veri merkezlerinin ve soğutma ihtiyacının büyümesi fosil yakıt kullanımını artırıyor.
🔹 Ülkelerin iklim planları, bir yıl önce beklenen emisyon azaltımının yalnızca yarısını sağlayacak düzeye geriledi. Mevcut politikalar yüzyıl sonunda yaklaşık 2,8 derecelik ısınmaya işaret ediyor.
🔹 Antalya’daki görüşmeler, 2015 Paris Anlaşması kapsamındaki uygulamaların iki yıl boyunca değerlendirilmesini ve eksikliklerin 2028’de giderilmesi için adımlar belirlenmesini başlatıyor.
🔹 Görüşmelerin resmi kararlar dışındaki “eylem gündeminde” metan, yapay zekâ, sürdürülebilir soğutma ve fosil yakıtlar ele alınıyor. Bu süreç daha hızlı sonuç alınmasını sağlayabilir, ancak gönüllü taahhütler uluslararası anlaşmaların getirdiği baskı ve hesap verebilirlikten yoksun kalabilir.
🔹 Türkiye ve Avustralya, küresel enerji arzındaki elektrifikasyon oranının 2035’e kadar yaklaşık yüzde 20’den yüzde 35’e çıkarılması için gönüllü bir taahhüt çağrısı yapıyor.
🔹 Elektrifikasyon hedefinin temiz enerjiyle sınırlı tutulup tutulmayacağı konusunda görüş ayrılıkları bulunuyor; bazı ülkeler hedefin doğal gaz ve kömür kullanımıyla da karşılanmasına izin verilmesini istiyor.
🔹 Ülkeler ve şirketler, yapay zekâ altyapısını sürdürülebilir biçimde kurmak için gönüllü taahhütler hazırlıyor. Katılımcılar kendi hedeflerini seçebilecek ve yapay zekânın iklim çözümü olarak kullanımına da önem verilecek.
🔹 ABD ve Avrupa Birliği, metan emisyonlarını azaltmaya yönelik kuralları gevşetti; bankalar ise sürdürülebilirliğe yönelik siyasi saldırıların ardından iklim finansmanı ittifakından ayrıldı.
🔹 Donald Trump yönetiminin Paris Anlaşması’ndan ikinci kez çekilmesi ve fosil yakıt kullanımını artırması, küresel emisyon azaltma çabalarını zayıflattı. Yaklaşık 20 Temsilciler Meclisi Demokratı ve Senatör Sheldon Whitehouse görüşmelere katılmayı planlıyor.
🔹 Birleşik Arap Emirlikleri Sanayi Bakanı Sultan al Jaber, yönettiği devlet petrol şirketi ADNOC’un OpenAI ile operasyonlarını geliştirmek üzere ortaklık kuracağını açıkladı. Ortaklık, yapay zekâ kaynaklı enerji talebini karşılaması beklenen 25 yıllık doğal gaz projesinde yapay zekâ destekli sondaj kullanımını kapsıyor.
🔹 İklim konferanslarında yaklaşık 200 ülkenin uzlaşması gerekiyor; bu nedenle nihai anlaşmalar, fosil yakıt kullanımını sürdürmek isteyen ülkelerin tutumunu yansıtabiliyor.
🔹 Paris Anlaşması’nın imzalanmasından bu yana dünyanın beklenen ısınma patikası 4 dereceden 2,8 dereceye geriledi.

