Yapay zekâ ücret farkı: Çip patlaması Asya’da kıskançlık ve işçi huzursuzluğu yaratıyor
Nikkei Asia
🔹 Güney Kore’de Samsung Electronics, sendikanın grev kararının ardından bellek birimi çalışanlarına faaliyet kârının yüzde 10,5’ine denk gelen özel prim ödemeyi kabul etti. Düzenli bir çalışan için primin 700 milyon wona (520 bin dolar) kadar çıkması bekleniyor.
🔹 Primler, Güney Kore’de teknoloji sektöründeki gelirleri yükseltirken diğer sektörlerde ücretlerin durağan kalması nedeniyle iş gücü piyasasındaki ücret farkını büyütüyor.
🔹 Yarı iletken üretim merkezleri Hwaseong, Cheongju ve Icheon’da konut fiyatları ve yüksek fiyatlı tüketim harcamaları artıyor. Yarı iletken bölgelerinde Tesla’nın aylık ortalama teslimatları 2026’nın ilk yarısında yıllık yüzde 105,6 yükselirken ulusal ortalama yüzde 77,2 oldu.
🔹 SK Hynix çalışanlarının Seul çevresindeki Dongtan ve Yongin gibi bölgelerde konut alımlarını artırması, Dongtan’daki aylık ortalama alımların yılın ilk yarısında iki katına çıkmasına katkı sağladı.
🔹 Samsung’un bellek çipi birimi ile diğer çip, akıllı telefon ve beyaz eşya bölümleri arasındaki prim farkı şirket içinde rahatsızlık yarattı. Tedarik departmanındaki bir çalışan, farkın bölümler arası iş birliğini zorlaştırabileceğini söyledi.
🔹 Çip üreticilerine parça ve malzeme sağlayan şirketlerin çalışanları da satış ve kâr artışlarına rağmen uzun çalışma saatleri ve toplu pazarlık eksikliği nedeniyle hükümet soruşturması talep etti.
🔹 Çip üretiminin sermaye yoğun yapısı ve otomasyon nedeniyle sektör büyürken istihdam azalabiliyor. Şirket kârları ücretlerden daha hızlı artıyor ve üretimde çalışan sayısı bir önceki yıla göre geriliyor.
🔹 Çin’de CXMT, çalışanları teşvik etmek amacıyla kurucusu Zhu Yiming’in hisselerinin yarısını dağıtmayı planladı; teşvik paketinin şirketin mevcut piyasa değerine göre 10 yılda 31,5 milyar yuan (4,7 milyar dolar) değerinde olması bekleniyor.
🔹 CXMT’nin halka arz öncesi hisse planlarından 6.760 çalışan yararlandı. Çin’de büyük yapay zekâ modeli araştırmacıları için hisse opsiyonları dahil yıllık ücret paketleri 5 milyon ila 8 milyon yuan arasında değişiyor.
🔹 Tayvan’da Micron çalışanlarının sendika üyeliği, Güney Koreli rakiplerin yüksek prim açıklamalarının ardından birkaç ay içinde 100’ün biraz üzerinden 14 binden fazlaya çıktı. Taichung sendikası şirketle anlaşırken Taoyuan sendikası geçen ay Tayvan’daki ilk çip işçileri grevini başlattı ve anlaşmazlık sürüyor.
🔹 Micron, 2027 mali yılından itibaren şirketin finansal performansına bağlı üç aylık kâr paylaşımı primi uygulayacak. Orta ve kıdemli mühendislerin yıllık ücret seviyeleri de 2 milyon Yeni Tayvan dolarının üzerindeyken yaklaşık 6 milyon Yeni Tayvan dolarına yükseltildi.
🔹 Taoyuan sendikası, Güney Kore’deki seviyelere ulaşılması için Micron’un küresel çalışanlara faaliyet kârının yüzde 15’ini nakit olarak dağıtmasını talep etti. Micron ise ücret, performansa dayalı teşvik, hisse ve yan hakları içeren uzun vadeli ve sürdürülebilir bir ödüllendirme sistemi uyguladığını açıkladı.
🔹 Micron’un küresel çalışan ücretlerindeki artış nedeniyle dördüncü çeyrek faaliyet giderleri çeyreklik bazda 1,1 milyar dolar yükseldi. Ücret maliyetlerindeki artışın bu çeyrekte brüt kâr marjını daraltması bekleniyor.
