ABD İlk ‘Çin Şoku’nu Yaşadı. Şimdi Dünya Bunun Devamını Yaşıyor
Washington Post
🔹 Düşük maliyetli Çin ürünleri yaklaşık 25 yıl önce ABD pazarına girerek milyonlarca fabrika işinin kaybolmasına ve ülke siyasetinin değişmesine katkıda bulundu. Bu süreç “Çin Şoku” olarak adlandırıldı.
🔹 Çin’in yeni ihracat dalgası Avrupa, Güneydoğu Asya, Afrika ve Latin Amerika’ya yayılıyor. Yerli sanayilerin küçülmesi ekonomik ve siyasi gerilimleri artırabilir.
🔹 Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, sübvansiyonlu Çin ürünleri karşısında Avrupa sanayisini korumak için ortak hareket edilmesini istedi.
🔹 Çin’deki emlak balonunun çökmesi hane halkı servetinden yaklaşık 10 trilyon dolar sildi. Çin yönetimi 2020’den itibaren emlak sektöründeki gerilemeyi dengelemek için üretim kapasitesini artırdı.
🔹 Yeni yatırımlar elektrikli araç, lityum iyon pil, güneş enerjisi, makine ve ekran üretimini hızlandırdı. Fabrikalar, Çinli tüketicilerin satın alabileceğinden daha fazla ürün üretiyor.
🔹 Çin’in ihracatı yılın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 18 arttı. Üreticiler, milyonlarca fabrika çalışanının istihdamını korumak için dış pazarlara yöneliyor.
🔹 Yeni ihracat dalgasının merkezinde giyim ve ayakkabı yerine elektrikli araçlar, yarı iletkenler ve diğer yüksek teknolojili ürünler bulunuyor.
🔹 Çin’in dünya mal ticaretindeki payı 2000’de yaklaşık yüzde 4’tü. Bu oran bugün yüzde 16’ya ulaştı.
🔹 ABD, Çin ürünlerine uyguladığı gümrük vergileriyle yeni ihracat dalgasının etkisini sınırladı. Çin’in yılın ilk yarısındaki ABD ihracatı geçen yılın aynı dönemine yakın kalırken, ABD verileri ilk beş ayda Çin’den yapılan alımların yüzde 30 düştüğünü gösteriyor.
🔹 Bazı Çinli şirketler, ABD’ye gidecek ürünleri Vietnam, Meksika, Tayland ve Kamboçya üzerinden gönderiyor. Ürünler bu ülkelerde son işlemlerden geçirilerek menşe bilgilerinin değişmesi sağlanabiliyor.
🔹 Çin para biriminin yüzde 21’e kadar düşük değerlenmiş olması, Çin ürünlerini yabancı alıcılar için daha ucuz hale getirebilir.
🔹 Çin’in ihracatı geçen yıl artarken ithalatı değişmedi. Ülke, yabancı ürünlere bağımlılığını azaltırken üreticilerinin faaliyetlerini sürdürebilmesi için dış talebe ihtiyaç duyuyor.
🔹 Çin ekonomisinin yıllık büyüme oranı ikinci çeyrekte yüzde 5’ten yüzde 4,3’e geriledi. Bu oran son üç yıldan uzun sürenin en düşük büyümesi oldu.
🔹 Gayrimenkul, Çinli hanelerin servetinin yaklaşık yüzde 70’ini oluşturuyor. Konut fiyatlarının altı yıldır düşmesi tüketicilerin harcamalarını sınırlıyor.
🔹 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping tüketimi artıracak politikalar istedi ancak hükümet küresel ölçekte rekabet edebilecek teknoloji sektörlerine öncelik vermeyi sürdürüyor.
🔹 Avrupa Birliği, çelik ithalatındaki gümrüksüz kotayı azaltmaya hazırlanıyor. Üye ülkeler ayrıca sanayi sübvansiyonlarını ve yerli üretim şartlarını genişletmeyi değerlendiriyor.
🔹 Avrupa Birliği’nin Çin elektrikli araçlarına 2024’te uyguladığı tarifeler ithalatı azaltmadı. Çinli üreticiler hibrit modellere yönelirken Avrupa Birliği geçen yıl Çin’de üretilmiş bir milyondan fazla otomobil ithal etti.
🔹 Çinli otomobil üreticileri, iç pazarda satabileceklerinin yaklaşık iki katı kadar araç üretebiliyor. Şirketler yıllık beş milyon araçlık ek kapasite kurarak yabancı pazarlardaki faaliyetlerini hızlandırıyor.