Japonya, kritik malzemeler üreten eski tesisleri devlet kontrolüne almayı değerlendiriyor
Nikkei Asia
🔹 Japon hükümeti, kimyasallar ve döküm ürünleri gibi ekonomik güvenlik açısından stratejik önem taşıyan ürünleri üreten özel tesisleri geçici olarak devletleştirebilecek bir çerçeveyi değerlendiriyor.
🔹 Düzenleme, Japonya’nın tedarikinin mali açıdan zor durumdaki tekil şirketlere bağlı olduğu durumlarda kullanılabilecek. Hükümet, eskiyen tesisleri satın alarak kamu kaynaklarıyla modernize etmeyi ve yurt içi üretim kapasitesini korumayı planlıyor.
🔹 Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı tarafından oluşturulan uzman heyeti, düzenlemeyi görüşmeye başladı. Bakanlık, uygulamayı gelecek ilkbaharda revize edilmesi planlanan ekonomik güvenlik planına eklemeyi ve daha sonra yasal düzenlemeye dönüştürmeyi planlıyor.
🔹 Bazı şirketler imalatçılar ve diğer sektörler için gerekli malzemeleri tek başına tedarik ediyor. Düşük kârlılık, bu şirketlerin eskiyen ekipmanlarını yenilemesini engellerken Çin’in ihracat kısıtlamaları kritik malzemelerde tedarik kesintisi riskini artırıyor.
🔹 Bakanlık, sübvansiyonlar ve vergi teşviklerinin yatırımı teşvik etmek için tek başına yetersiz kalabileceğini değerlendiriyor ve doğrudan müdahale mekanizması arıyor.
🔹 Sistem, yurt içi üretimin durması halinde Japonya’nın belirli yabancı ülkelere yoğun biçimde bağımlı kalacağı malzemeleri hedefleyecek. Geçici devletleştirme, ülkenin tek yerli tesisinin her an arızalanabilecek kadar eskidiği acil durumlarla sınırlı tutulacak.
🔹 Bağımsız bir idari kurum tesisi satın alacak ve kamu kaynaklarıyla modernize edecek. İşletme, asıl şirkete bırakılacak; sermaye yatırımı ve amortisman süreci tamamlandıktan sonra tesis özel sektöre iade edilecek.
🔹 Hükümet, hangi malzemelerin ve şirketlerin kapsamda yer alacağını henüz belirlemedi. Japonya’da hükümet mülkiyetindeki tesislerin özel şirketlerce işletilmesine ilişkin yasal hükümler bulunmasına rağmen bu model daha önce uygulanmadı.
🔹 ABD’de hükümet silah fabrikaları ile yenilenebilir enerji ve süper bilgisayar araştırma laboratuvarlarının mülkiyetini elinde tutarken işletmeyi özel sektör kuruluşlarına bırakıyor.
🔹 Birleşik Krallık, 2021’de benzer bir yöntemle zarar eden bir çelik üreticisini 2,56 milyon sterline satın aldı ve işletmesini dışarıya verdi. Japonya, bu yaklaşımı savunma sektöründe de uygulamayı değerlendiriyor.



