Durdurulamayan Hapishane Çeteleri Ekvador’u Narko Devlete Dönüştürüyor
Wall Street Journal
🔹 Ekvador’daki suç örgütleri hapishaneleri, duvarların dışındaki operasyonları yönettikleri komuta merkezlerine dönüştürdü.
🔹 Çeteler hapishanelerde gıda, yatak ve cep telefonlarına erişimi kontrol ediyor; zorla tahsilatlardan yıllık yaklaşık 200 milyon dolar gelir elde ediyor.
🔹 Çeteler bazı hapishanelerde uzun namlulu silahlar ve bomba atarlar depoladı; gece kulüpleri, yüzme havuzları ve lüks hücreler kurdu.
🔹 Ekvador’da cinayetler 2018’den bu yana yüzde 800 arttı. Guayaquil, ülkedeki çete şiddetinin merkez üssü haline geldi.
🔹 Devlet Başkanı Daniel Noboa, 2024’te çetelerin kontrolünü kırmak için hapishanelere asker gönderdi ve 800 mahpus kapasiteli El Encuentro yüksek güvenlikli cezaevini açtı.
🔹 Askeri müdahale ve mahpusların El Encuentro’ya nakledilmesi yeni güç boşlukları yarattı; geçen yıl en az 206 mahpus öldürüldü.
🔹 Ekvador’da geçen yıl kayıtlardaki en yüksek şiddet düzeyine ulaşıldı; cinayet oranı Kolombiya’nın iki katına, Meksika’nın yaklaşık üç katına çıktı.
🔹 Litoral Cezaevi’nde çeteler hücre bloklarının iç ekonomisini yönetmeyi sürdürüyor ve yoksul ailelerden temel ihtiyaçlar ile gıdaya erişim için para alıyor.
🔹 İnsan hakları savunucuları, askeri operasyonların hapishane koşullarını kötüleştirdiğini ve çetelerin otoritesini ortadan kaldıramadığını belirtiyor. Litoral’de yetersiz gıda ve kötü koşullar tüberküloz salgınına yol açtı; geçen yıl açlık nedeniyle en az 800 mahpus öldü.

🔹 Noboa hükümeti, hapishanelerin yönetimini cezaevi kurumuna devretmeyi; cep telefonu sinyal kesicileri, daha fazla istihbarat ve şiddet yanlısı mahpuslarla diğer mahpusların ayrılmasını uygulamayı planlıyor.
🔹 Hükümet, gardiyan açığını kapatmak için emekli polis ve askerleri işe alıyor ve 15 bin mahpus kapasiteli yeni bir hapishane inşa etmeyi planlıyor.
🔹 Hapishane çetelerinin yükselişi, Los Choneros lideri Jorge Luis Zambrano’nun 2011’de tutuklanmasının ardından örgütü cezaevinden yönetmesiyle hızlandı.
🔹 Ekvador’un hapishane nüfusu, daha ağır uyuşturucu cezalarının ardından 2010’daki 11.800 seviyesinden 2018’de 38 bine yükseldi. Rakip çetelerin ayrı cezaevlerine yerleştirilmesi, bu kurumları çetelerin dokunulmaz kalelerine dönüştürdü.
🔹 Çete üyeleri hücrelerinden uyuşturucu sevkiyatlarını, haraç ağlarını, yetkililere yönelik rüşvet faaliyetlerini ve suikastları yönetti. 2019’da bir Litoral mahpusu, Riobamba Belediye Meclisi üyesi Patricio Guaranga’nın 7 bin dolar karşılığında öldürülmesini organize etti.
🔹 Los Choneros ittifakının dağılmasının ardından 2021’de rakip gruplar arasındaki katliamlarda 331 mahpus öldürüldü.
🔹 Litoral’de uyuşturucu bulundurma suçundan tutuklanan Paul Zamora, ailesi haraç ödemelerini karşılayamadığı için yemeklerinin kesilmesinin ardından yetersiz beslenme, tüberküloz ve uyuz geçirdi; şubat ayında kalp durması sonucu öldü.
🔹 Eski bir mahpus, hücre bloğuna giriş için 150 dolar istendiğini ve ödeme yapamayan mahpusların tecrit hücrelerine atıldığını veya dövüldüğünü söyledi.



