Çin’e göre dünya
Financial Times
🔹 Shenzhen’de düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Zirvesi, Çin’in küresel düzeni kendi koşullarıyla yeniden şekillendirme hedefini gösterecek.
🔹 21 üyeli APEC’in zirvesi, 1989’dan bu yana düzenlenen toplantıların en sıkı kontrol edilenlerinden biri olacak. ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya lideri Vladimir Putin’in katılması bekleniyor.
🔹 Zirve programı kısaltıldı; liderlerin gayriresmî görüşmeler yapmasını sağlayan geleneksel toplantılar kaldırıldı. İkili görüşmeler, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ev sahipliğindeki Kylin Villa’da yapılacak.
🔹 Çin, Birleşmiş Milletler ve Dünya Ticaret Örgütü gibi çok taraflı kurumları korumak istiyor; ancak bu kurumların Komünist Parti liderlerinin kuralları yukarıdan belirlediği Leninist sisteme uyarlanmasını hedefliyor.
🔹 Şi Cinping yönetimi, Tayvan çevresindeki askerî tatbikatlar, Güney Çin Denizi’ndeki yapay adalar ve ABD ile ekonomik mücadeleyle daha iddialı bir dış politika izliyor.
🔹 Çin, geçen yıl üretim için kritik nadir toprak elementlerine ihracat kontrolleri uygulayarak Trump’ın ticaret savaşını durdurmasını sağladı.
🔹 Şi Cinping’in başlattığı Küresel Yönetişim Girişimi, daha adil ve eşitlikçi bir uluslararası sistem ile gelişmekte olan ülkelerin küresel karar alma süreçlerindeki etkisinin artırılmasını savunuyor.

🔹 Çin, G77, BRICS ve Kuşak ve Yol Girişimi aracılığıyla gelişmekte olan ülkelerle bağlarını güçlendiriyor. Kuşak ve Yol kapsamında ulaştırma, enerji ve diğer altyapı alanlarına 1 trilyon dolardan fazla yatırım yapıldı.
🔹 Çin, bu yıl küresel güney ülkelerindeki binlerce kişiye yapay zekâ modellerini kullanmayı öğretmek amacıyla uluslararası uygulama işbirliği merkezleri kurmayı içeren yeni bir program başlattı.
🔹 Çin’in ekonomik ve ticari süper güç konumu güçlü olsa da küresel liderlikle ilişkilendirilen mali kaynakları sağlama konusunda ABD’nin gerisinde kalıyor.
🔹 Çin, Ukrayna’nın işgali konusunda Rusya’yı kınamadı ve İran’la barış görüşmelerinde belirgin bir etki gösteremedi.
🔹 APEC İş Danışma Konseyi’nin liderlere sunum yapması için düzenlenen geleneksel oturum iptal edildi. Bir üst düzey diplomat, programı “Çin özelliklerine sahip APEC” olarak nitelendirdi.



