Filipinler dünya liderlerini ağırlarken ASEAN’ın tarafsızlığı sınanacak
South China Morning Post
🔹 Dünya liderleri, 700 milyon nüfusa ve 4,4 trilyon dolarlık ekonomiye sahip ASEAN’ın Manila’daki zirvesi için Filipinler’de buluşuyor. Kanada Başbakanı Mark Carney, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, Çin Başbakanı Li Qiang ve ABD Başkanı Donald Trump zirveye katılması beklenen liderler arasında yer alıyor.
🔹 Trump’ın salı gecesi Manila’ya gelerek ABD-ASEAN toplantısına katılması ve Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr ile ayrı bir görüşme yapması bekleniyor.
🔹 ASEAN, Çin’in ekonomik gücünden yararlanırken ABD’nin bölgesel güvenlik varlığından faydalanan denge politikasını sürdürüyor. Tayland Çin yatırımlarını kabul ederken ABD ile savunma ittifakını koruyor; Singapur ise Çin ve ABD arasında seçim yapmayacağını belirtiyor.
🔹 Zirvede ticaret, ekonomik bütünleşme, dijital dönüşüm ve tedarik zincirlerinin dayanıklılığı öncelikli başlıklar arasında bulunuyor. Güney Çin Denizi’ne ilişkin Davranış Kuralları müzakerelerinin yıl sonuna kadar tamamlanması beklenmiyor.
🔹 Filipinler ile Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki anlaşmazlığı, gemiler arasındaki çatışmalarla tırmanırken Vietnam, Malezya ve Brunei’nin de Çin’le örtüşen deniz yetki alanı iddiaları bulunuyor. Görüşmelerde coğrafi kapsam ve yetki konusundaki farklılıklar nedeniyle anlaşmanın gelecek yıla kalması bekleniyor.
🔹 Myanmar’da ASEAN’ın barış planına bağlılığı tartışılıyor. ASEAN’ın, çıkmaza giren Myanmar Beş Maddeli Mutabakatı’nı yeniden gözden geçirmesi bekleniyor.

🔹 ASEAN üyesi ülkeler, Dijital Ekonomi Çerçeve Anlaşması’nı yasalaştırarak bölgenin dijital ekonomi alanındaki ilk yasal bağlayıcılığı bulunan bağımsız anlaşmasını imzaladı. Yapay zekâ alanındaki iş birliği de zirvede gündeme gelebilir.
🔹 Enerji güvenliği, Orta Doğu’daki çatışmanın etkileri nedeniyle zirvenin gündeminde yer alabilir. ASEAN’ın bölgesel elektrik şebekesine yönelik adımlar atması bekleniyor; Singapur ve Dünya Bankası, sınır ötesi elektrik ticaretini hızlandırmak için üç yıllık ortaklık imzaladı.
🔹 Tayland Dışişleri Bakanı Sihasak Phuangketkeow, ASEAN tarafsızlığının sınırları bulunduğunu ve örgütün büyük güçler arasındaki rekabet karşısında kendi çıkarları doğrultusunda karar alması gerektiğini söyledi.
🔹 ASEAN gözlemcisi Vu Lam, tarafsızlığın üye ülkelerin siyasi sistemleri, ekonomileri ve büyük güçlerle farklı ikili ilişkileri nedeniyle ortak payda oluşturduğunu söyledi.





