Britanya’nın kendi kendine yarattığı konut inşaatı krizi
Financial Times
🔹 İngiltere’deki İşçi Partisi hükümeti, Temmuz 2029’a kadar 1,5 milyon yeni konut inşa etme vaadinden uzaklaşıyor. Mevcut hız korunursa hedefin 500 binden fazla konut gerisinde kalınabilir.
🔹 Aralık 2024’te konut planlama kurallarında yapılan değişikliklerin parlamento dönemi boyunca 170 bin ek konutun önünü açabileceği hesaplandı. Buna karşın Birleşik Krallık inşaat sektörü, Ocak 2025’ten bu yana her ay daraldı; bu, 2008 küresel finans krizinden bu yana en uzun kesintisiz gerileme dönemi oldu.
🔹 Bütçe Sorumluluğu Ofisi (Office for Budget Responsibility, OBR), son on yıldaki politika müdahalelerinin konut üretiminin maliyetini, karmaşıklığını ve tamamlanma süresini beklenenden fazla artırdığını belirterek konut inşaatı tahminlerini düşürdü.
🔹 İşçi Partisi hükümeti, bordro vergilerindeki artışlar ve asgari ücretteki yükselişlerle işe alım maliyetlerini artırdı. Hükümet ayrıca atıl atıklara uygulanan depolama vergisini iki katına çıkardı ve İngiltere’deki yeni konut projeleri için tarihî güvenlik kusurlarının giderilmesini finanse edecek bir bina güvenliği vergisi getirdi.
🔹 İngiltere’de 18 metreden yüksek konut binaları için ikinci merdiven zorunluluğu getirildi. Önceki Muhafazakâr hükümetin etki değerlendirmesi, bu değişikliğin maliyetlerinin ekonomik ve güvenlik faydalarını yaklaşık 300 kat aştığını hesapladı.
🔹 Yeni konut geliştiricilerinin istihdamla ilgili vergiler hariç ödediği başlıca vergi sayısı 10’a çıktı. İnşaat şirketleri, müteahhitler ve konut üreticileri geçen yıl Birleşik Krallık’taki tüm şirket kapanışlarının yaklaşık beşte birini oluşturdu.
🔹 Politika maliyetleri, İngiltere’nin güneydoğusundaki yeni bir evin nihai fiyatının ortalama yüzde 42’sini oluşturuyor. Londra’da konut üreticisinin elinde kalan her 1 sterlin için vergi ve düzenleme öncesi 10 sterlinlik değer yaratılması gerekiyor; başkent dışındaki oran 8 sterlin.
🔹 Konut arzını zorlaştıran ve pahalılaştıran politikalar, konut desteği ve sübvansiyon harcamalarını artırıyor. Başbakan Andy Burnham, ilk kez ev alacaklara yeni bir peşinat destek programı açıkladı ve daha fazla belediye konutunu finanse etme hedefini duyurdu.
🔹 Starmer’ın ilk konut inşaatı hedefinin karşılanması, Londra’da tipik iki yatak odalı bir dairenin yıllık kirasını 3 bin sterlinden fazla azaltabilir. İşçi Partisi’nin Kiracı Hakları Yasası (Renters’ Rights Act) ve kira gelirlerine yönelik daha yüksek vergiler, özel ev sahiplerini piyasadan uzaklaştırırsa kiraları artırabilir.
🔹 Hükümet, gençleri işe alan şirketlere hibe sunarken asgari ücret ve bordro vergilerini artırdı. Enerji yoğun sektörlere elektrik faturası desteği de veriliyor; bu destek, kısmen önceki politika maliyetlerini dengelemeyi amaçlıyor.






