ABD ve müttefikleri, yapay zekâ tedarik zincirlerini Çin’den korumak için anlaşma imzaladı
Financial Times
🔹 ABD, Japonya, Avustralya, İsrail ve Birleşik Krallık, yapay zekânın temelini oluşturan kritik teknolojiler ile tedarik zincirlerini korumak için ortak liste oluşturma konusunda anlaştı.
🔹 Güney Kore, Hindistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri, Sürekli Refahın Güvenli Temelleri San Francisco Bildirisi’ni (San Francisco Declaration on the Secure Foundations of Enduring Prosperity) imzaladı. Almanya, İsveç, Hollanda ve Avrupa Komisyonu’nun gelecek hafta imza atması bekleniyor.
🔹 ABD öncülüğündeki Pax Silica girişimi; çipler, kritik mineraller ve enerji dahil olmak üzere yapay zekâ tedarik zincirlerini daha dayanıklı hâle getirmeyi hedefliyor.
🔹 ABD Ekonomik İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Jacob Helberg, çip tasarım bilgisinin, çip üreten makinelerin ve sevkiyat limanlarının farklı ülkelerde bulunabildiğini söyledi. Helberg, bu teknolojilerin ve altyapının güvenliğinin ortak sorumluluk olarak ele alınacağını belirtti.
🔹 Anlaşma, Donald Trump’ın Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği forumu kapsamında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Shenzhen’de yapacağı görüşme öncesinde imzalandı. ABD, Çin’i 2025’in sonunda liderler arasında varılan ticaret savaşı ateşkesi şartlarını yerine getirmemekle suçladı.
🔹 Helberg, anlaşmanın ülkelerin yapay zekâ için hassas teknolojiler ve kritik altyapı konusunda uzlaşmasına yardımcı olabileceğini söyledi. Bu uzlaşma, tedarik zincirlerinin hangi bölgelerde çeşitlendirilmesi gerektiğine ilişkin bilgi paylaşımını kolaylaştırabilir.
🔹 Bildiri, ekonomik güvenliğin ulusal güvenliğin temeli olduğunu ve ülkelerin kritik sistemlerini kendilerine zarar verecek aktörlerden korumadan güvende olamayacağını belirtiyor.
🔹 ABD, Çin’in özellikle nadir toprak elementlerindeki hâkimiyetinden kaynaklanan darboğazların bulunduğu tedarik zincirlerini güçlendirmeyi ve çeşitlendirmeyi hedefliyor. Washington, Trump ile Şi’nin görüşmesi öncesinde Çin’den ABD’ye ve Japonya dahil müttefiklerine nadir toprak elementi ihracatını artırmasını istedi.
🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, Pax Silica’nın yeni bir aşamaya girdiğini açıkladı. Bildiriye imza atan ülkeler, hırsızlık, yasa dışı transfer veya düşman aktörlerin edinmesi hâlinde askerî ya da istihbarat avantajı sağlayabilecek yapay zekâ teknolojilerini korumaya yönelik çalışmaları artıracak.
🔹 İmzacılar, yapay zekâ tedarik zincirlerini geliştirmek için çalışma grupları kuracak. Gruplar, yapay zekâ yatırımlarını çekmek üzere ekonomik merkezler oluşturulması da dahil olmak üzere çeşitli konularla ilgilenecek.




