Dubai’nin süpermarket raflarına uzanan uzun ve dolambaçlı yol
Financial Times
🔹 ABD-İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’nın kapanması, Birleşik Arap Emirlikleri’nin gıda tedarik zincirini kesintiye uğrattı.
🔹 İrlanda’da üretilen peynir, Fransa veya Belçika üzerinden İtalya’ya, ardından Süveyş Kanalı, Kızıldeniz ve Suudi Arabistan üzerinden Dubai’ye ulaşıyor. Bu güzergâh yaklaşık 20 gün sürüyor ve boğaz kapanmadan önceki deniz yolunun üç katına mal oluyor.
🔹 Birleşik Arap Emirlikleri gıdasının yaklaşık yüzde 90’ını ithal ediyor. Kriz, navlun, lojistik, sigorta ve ambalaj maliyetlerini artırdı; perakendeciler daha pahalı hava taşımacılığına yöneldi.
🔹 Spinneys’in taze gıda sevkiyatlarında hava taşımacılığının payı bu yıl yüzde 79’dan yüzde 85’e çıktı. Şirketin birim başına taşıma maliyeti 2026’da geçen yıla göre yüzde 68 arttı.
🔹 Dubai’de gıda ve içecek enflasyonu ekimde yıllık yüzde 9,1’e yükseldi. Bu oran en az 2010’dan bu yana görülen en hızlı artış oldu.
🔹 Birleşik Arap Emirlikleri’nde yaz sıcaklıkları 50 dereceye ulaşabiliyor; yağmur suyu ve yeraltı suyu kaynakları sınırlı. Ülke hurmada kendine yeterli olsa da buğday ve pirinç gibi temel ürünlerde büyük ölçüde ithalata bağlı.

🔹 Hükümet 2024’te gıda güvenliğini güçlendirmek için Ulusal Tarım Merkezi’ni (National Agriculture Centre) kurdu ve üretken çiftliklerin sayısını 2030’a kadar yüzde 20 artırmayı hedefledi.
🔹 Çöl koşulları nedeniyle işletmeler hidroponik tarıma yöneliyor. Emirates Airline’ın uçuş ikram işletmesine ait marul üreticisi Bustanica’da talep çatışmanın başlamasından bu yana yüzde 25 arttı.
🔹 Hidroponik üretimde elektrik ve soğutma maliyetleri yüksek. Dubai’deki üreticilerden Mohammad Tarish al Mazrouei, ürün fiyatlarının üretim maliyetini karşılamadığını ve savaş nedeniyle turizm gerileyince otel gruplarıyla sözleşmelerini kaybettiğini söyledi.
🔹 Birleşik Arap Emirlikleri, ithalatın yüzde 1’ini karşılaması hedeflenen 200 dikey kuleden oluşan bir “GigaFarm” projesini de değerlendiriyor.
🔹 Abu Dabi, temel gıdalarda kendine yeterlilik oranını 2040’a kadar yüzde 30’dan yüzde 70’e çıkarmak istiyor. Spinneys ise fırın ürünleri, şarküteri ve et için 135 milyon dirhemlik yatırımını hızlandırıyor.



