🔹 Birleşik Krallık, İtalya ve Japonya, Global Combat Air Programme (GCAP) kapsamında Tempest adı verilen altıncı nesil insanlı hayalet savaş uçağını geliştirmek için ortak çalışma yürütüyor.

🔹 Program kapsamında uzun menzilli, düşük görünürlüklü, insansız hava araçlarını yönetebilen ve 2035 yılına kadar hizmete girmesi hedeflenen yeni nesil bir savaş uçağı geliştiriliyor.

🔹 Programın yürütülmesinden, BAE Systems, Leonardo ve Japan Aircraft Industrial Enhancement Co'nun ortak girişimi olan Edgewing sorumlu bulunuyor.

🔹 Birleşik Krallık hükümeti, Aralık 2027'ye kadar tasarım konseptinin tamamlanması için programa 4,6 milyar sterlinlik sözleşme verdi.

🔹 İtalya, geliştirme aşaması için 18,6 milyar avroluk bütçe ayırdı. Programın toplam maliyeti ise henüz açıklanmadı.

🔹 Programın üç ülkede benzer maliyetlerle ilerlemesi hâlinde geliştirme giderlerinin üretim öncesinde yaklaşık 50 milyar sterline ulaşabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Tempest, modüler mimarisi sayesinde yeni teknolojilerin ilerleyen yıllarda daha kolay entegre edilebilmesine imkân sağlayacak şekilde tasarlanıyor.

🔹 Program; yapay zekâ, gelişmiş sensörler, yüksek performanslı bilgisayarlar, yeni malzemeler, güç sistemleri ve düşük görünürlük teknolojileri gibi alanlarda yeni teknolojilerin geliştirilmesini hedefliyor.

🔹 Şirket, farklı kıtalardaki mühendislerin güvenli şekilde gerçek zamanlı ortak tasarım yapmasını sağlayan dijital altyapının da oluşturulduğunu açıkladı.

🔹 Programın yöneticileri, Avrupa'da Rusya'dan, Japonya'da ise Çin'den kaynaklanan güvenlik tehditlerinin hızla arttığını ve bu nedenle uçağın 2035 hedefi doğrultusunda zamanında geliştirilmesine odaklandıklarını belirtti.

🔹 Program kapsamında geliştirilen teknolojilerin hem savunma alanında hem de sivil sektörlerde kullanılabilecek yeni teknolojik kazanımlar sağlaması hedefleniyor.

🔹 ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Pentagon'un İran savaşının maliyeti nedeniyle ciddi bütçe sıkıntısıyla karşı karşıya olduğunu açıkladı.

🔹 Hegseth, Kongre'den savaşın maliyetini karşılamak amacıyla 67 milyar ABD dolarlık acil ek finansman talep etti.

🔹 Talep edilen kaynağın yaklaşık üçte birinin asker maaşları, ekipman yenilemesi ve konuşlu birliklerin ihtiyaçları için, kalan bölümünün ise mühimmat üretiminin hızlandırılması ve uzun vadeli yatırımlar için kullanılmasının planlandığını söyledi.

🔹 İran savaşının ABD'ye maliyetinin en az 37,5 milyar ABD dolarına ulaştığı açıklandı. Bu tutar, Pentagon'un 12 Mayıs'taki tahmininden 8,5 milyar ABD doları daha yüksek.

🔹 Hegseth, ek kaynak sağlanmaması hâlinde asker maaşlarının ödenmesi, mühimmatın yenilenmesi ve operasyonların sürdürülmesinde kritik yetersizlikler yaşanabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Washington Post'un aktardığı bilgilere göre Pentagon, bütçe kısıtlamaları nedeniyle eğitim ve bakım faaliyetlerinin bir bölümünü sınırlandırdı.

🔹 ABD, Orta Doğu'ya F-16 ve F-35 savaş uçakları sevk ederken, temmuz ortasından itibaren İran'da köprüler ve iç bölgelerdeki hedeflere yönelik saldırılar düzenlemeye başladı.

🔹 İran savaşında hayatını kaybeden ABD askerlerinin sayısı 18'e yükseldi.

🔹 Demokrat senatörler, İran savaşı konusunda yeterli bilgi verilmediğini belirterek savunma bütçesi ve Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nın (NDAA) kabulüne karşı çıktı.

🔹 Temsilciler Meclisi'nin yaz tatiline girmesi nedeniyle acil ek finansman talebinin en az bir ay daha onaylanması beklenmiyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Suudi Arabistan'ın kendi uranyumunu zenginleştirmesine imkân tanıyabilecek 30 yıllık bir nükleer anlaşmayı kabul etti.

🔹 Anlaşmanın çarşamba günü açıklanması bekleniyor.

🔹 Ortak teknik incelemenin onay vermesi hâlinde ABD şirketleri Suudi Arabistan'da bir uranyum zenginleştirme tesisi inşa edebilecek.

🔹 Anlaşma yürürlüğe girerse Suudi Arabistan, İran'ın ardından Orta Doğu'da açık şekilde uranyum zenginleştiren ikinci ülke olacak.

🔹 Trump yönetimi, barışçıl nükleer iş birliği için gerekli olan ve "123 Anlaşması" olarak bilinen belgeyi ABD Kongresi'ne sunmaya hazırlanıyor.

🔹 Belge, ABD Enerji Bakanı Chris Wright tarafından imzalandı ve Suudi Arabistan Enerji Bakanı Abdülaziz bin Selman'ın da anlaşmayı onaylaması bekleniyor.

🔹 ABD yönetimi, anlaşmanın Amerikan şirketlerine onlarca milyar dolarlık ekonomik katkı sağlayacağını ve Suudi Arabistan'ın sivil nükleer programını askerî amaçlarla kullanmasını önleyeceğini değerlendiriyor.

🔹 ABD'de hem Cumhuriyetçi hem Demokrat siyasetçiler ile İsrailli yetkililer, Suudi Arabistan'ın gelecekte nükleer silah geliştirebileceği endişesini dile getiriyor.

🔹 Anlaşmada, Suudi Arabistan'ın nükleer silah geliştirmesini açık biçimde engelleyen ek güvencelerin yer almadığı belirtiliyor.

🔹 Nükleer silahların yayılmasını önleme alanında çalışan uzmanlar, uranyum zenginleştirme kapasitesinin ileride silah programına dönüşebilecek teknik altyapıyı oluşturabileceği uyarısında bulunuyor.

🔹 Veliaht Prens Muhammed bin Selman daha önce, İran'ın nükleer silah geliştirmesi hâlinde Suudi Arabistan'ın da aynı yolu izleyebileceğini söylemişti.

🔹 Son dönemde İran ile yaşanan gerilim nedeniyle Suudi Arabistan, ABD ile güvenlik ve savunma alanındaki iş birliğini güçlendirdi.

🔹 Yeni nükleer anlaşma, Suudi Arabistan'ın İsrail ile ilişkilerini normalleştirmesine bağlı olmadan yürürlüğe girecek.

🔹 Yemen'deki Husiler, Suudi Arabistan'ın Yemen'e uyguladığı abluka ve Sana Uluslararası Havalimanı'na yönelik son saldırıya karşılık olarak Suudi Arabistan bağlantılı gemilere Bab el-Mendeb Boğazı'nı kapattıklarını açıkladı.

🔹 Husiler, salı günü altı geminin rotasını değiştirmek zorunda kaldığını öne sürdü. Bu bilgi bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmadı.

🔹 Bab el-Mendeb Boğazı, Kızıldeniz'i Aden Körfezi'ne bağlayan kritik bir deniz ticaret güzergâhı konumunda bulunuyor. Dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 12'si ve küresel konteyner taşımacılığının dörtte biri bu boğazdan geçiyor.

🔹 Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar nedeniyle Bab el-Mendeb, Suudi Arabistan'ın petrol ihracatı açısından daha da önemli hâle geldi.

🔹 Husiler, yalnızca Suudi Arabistan bağlantılı gemileri veya Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz limanlarına giriş-çıkış yapan gemileri hedef alacaklarını açıkladı.

🔹 Husili yetkililer, boğazdaki deniz taşımacılığını engellemek için deniz mayınları, patlayıcı yüklü tekneler, insansız hava araçları ve helikopter kullanmayı planladıklarını söyledi.

🔹 Gemilerin önce uyarılacağı, uyarılara uyulmaması hâlinde askerî müdahalede bulunulacağı belirtildi.

🔹 Uluslararası deniz taşımacılığı şirketlerinin güvenlik riski nedeniyle rotalarını değiştirebileceği değerlendiriliyor.

🔹 Haziran ayında Bab el-Mendeb Boğazı'ndan günlük 7 milyon varilden fazla petrol taşındı. İran savaşı öncesinde bu miktar günlük yaklaşık 4 milyon varildi.

🔹 Suudi Arabistan son dönemde Kızıldeniz'deki Yanbu Limanı üzerinden günde yaklaşık 4 milyon varil petrol ihraç ediyor.

🔹 Deniz taşımacılığı şirketleri rotalarını Güney Afrika'daki Ümit Burnu üzerinden değiştirmeleri hâlinde yolculuk süreleri bir ila iki hafta uzayabilir ve taşımacılık maliyetleri artabilir.

🔹 Suudi Arabistan ordusu Bab el-Mendeb Boğazı'nın açık tutulacağını ve gemilere yönelik tehditlere hızlı şekilde karşılık verileceğini açıkladı.

🔹 Husiler, bu ay İran'dan dönen Husili yöneticileri taşıyan uçağı engellemek amacıyla Sana Havalimanı'nın vurulduğunu öne sürüyor.

🔹 Husiler daha sonra Suudi Arabistan'ın Abha Uluslararası Havalimanı'na füze ve insansız hava araçlarıyla saldırı düzenledi.

🔹 Uluslararası Kriz Grubu'ndan Ahmed Nagi, Husilerin Bab el-Mendeb üzerindeki baskısının İran'a bölgedeki en önemli deniz ticaret geçişlerinden biri üzerinde ilave stratejik etki sağladığını söyledi.

🔹 Boeing, Farnborough Havacılık Fuarı'nda çalışır durumdaki Ghost Bat insansız savaş uçağını sergiledi.

🔹 General Atomics ve Anduril Industries, insanlı savaş uçaklarıyla birlikte görev yapacak yeni nesil insansız savaş uçaklarının tam ölçekli modellerini tanıttı.

🔹 Lockheed Martin, Northrop Grumman ve Airbus da otonom insansız savaş uçağı geliştirme yarışında yer alan şirketler arasında bulunuyor.

🔹 ABD Hava Kuvvetleri, program kapsamındaki uçakların maliyetinin bir F-35 savaş uçağının yaklaşık üçte biri veya daha düşük seviyede olmasını hedefliyor.

🔹 ABD Hava Kuvvetleri, General Atomics ve Anduril tasarımlarını ilk yarı otonom "kanat arkadaşı" savaş uçağı filosunu üretmek üzere seçti.

🔹 İlk aşamada ana yüklenicinin 2027 yazında belirlenmesi ve on yılın sonuna kadar 150'den fazla savaş kabiliyetine sahip CCA uçağının tedarik edilmesi planlanıyor.

🔹 ABD Hava Kuvvetleri ayrıca görev otonomisi yazılımları için Lockheed Martin'in de aralarında bulunduğu altı şirkete üretim sözleşmesi verdi.

🔹 Boeing, Aralık ayında imzalanan üç yıllık 754 milyon Avustralya doları tutarındaki sözleşme kapsamında Avustralya Savunma Kuvvetleri için yedi Ghost Bat uçağı üretiyor.

🔹 Şirket, Ghost Bat ile 100'den fazla test uçuşu gerçekleştirdiğini ve gelişmiş otonom kabiliyetlere ulaştığını açıkladı.

🔹 Anduril, Ohio'daki yeni tesisinde FURY insansız savaş uçağını üretmeye başladı ve yılda 150 adede kadar üretim kapasitesine ulaşabileceğini belirtti.

🔹 General Atomics, ABD Hava Kuvvetleri programı kapsamında birden fazla uçak ürettiğini ve son yıllarda binlerce saatlik otonom uçuş gerçekleştirdiğini açıkladı.

🔹 Avrupa ülkeleri de kendi otonom insansız savaş uçağı programlarını geliştiriyor.

🔹 Boeing, Alman şirketleriyle iş birliği yaparak 2029 yılına kadar Alman Hava Kuvvetleri'ne yönelik bir platform sunmayı hedefliyor.

🔹 Airbus, U760 Ravenstorm modelini tanıttı ve bu uçağın 2030'lu yılların başında hizmete girmesini bekliyor.

🔹 Airbus ayrıca U740 Valkyrie modeli üzerinde çalışıyor ve bu yıl içerisinde test uçuşlarına başlamayı planlıyor.

🔹 Reuters'ın LSEG verilerine dayanan analizine göre Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta ve Oracle'ın 2027 yılına kadar sermaye harcamalarının toplamı, oluşturacakları serbest nakit akışını aşabilir.

🔹 Şirketlerin 2025-2027 döneminde yıllık faaliyet nakit akışının yaklaşık 340 milyar ABD doları artması beklenirken, sermaye harcamalarının yaklaşık 534 milyar ABD doları yükselmesi öngörülüyor.

🔹 Yapay zekâ talebi nedeniyle veri merkezleri, sunucular, ağ ekipmanları ve bulut altyapısına yönelik yatırımlar hızla artıyor.

🔹 Bu beş şirket için 2025 yılı sermaye harcaması beklentisi ocak ayında yaklaşık 485 milyar ABD doları seviyesindeyken temmuz ayında yaklaşık 730 milyar ABD dolarına yükseldi.

🔹 Microsoft, yapay zekâ faaliyetlerinin yıllık gelir hızının 37 milyar ABD dolarını aştığını açıkladı.

🔹 Amazon, AWS bulut hizmetleri biriminin ilk çeyrekte yüzde 28 büyüdüğünü duyurdu.

🔹 Buna karşın Microsoft'un mali ikinci çeyreğinde faaliyetlerden elde ettiği nakit akışı 35,8 milyar ABD doları olurken, sermaye harcamaları finansal kiralamalar dahil 37,5 milyar ABD dolarına ulaştı.

🔹 Amazon'un son 12 aylık faaliyet nakit akışı yüzde 30 artarak 148,5 milyar ABD dolarına yükselirken, serbest nakit akışı 1,2 milyar ABD dolarına geriledi.

🔹 Oracle'ın hisseleri bu yıl yüzde 36 değer kaybetti ve şirketin serbest nakit akışı negatife döndü.

🔹 Oracle, bulut altyapısı yatırımlarını finanse etmek amacıyla borç ve hisse ihracı yoluyla 45 ila 50 milyar ABD doları kaynak sağlamayı planlıyor.

🔹 Şirketin sermaye harcamalarının faaliyet nakit akışına oranı 2022 mali yılında yüzde 47 iken, Mayıs 2026'da sona eren mali yılda yüzde 174'e yükseldi.

🔹 Microsoft, Alphabet ve Meta son mali yıllarında temettü ödemeleri ve hisse geri alımlarını karşılayacak düzeyde serbest nakit akışı üretmeye devam etti.

🔹 Piyasalarda, yapay zekâ yatırımlarının beklenen ek gelir, kârlılık ve nakit akışını sağlayamaması hâlinde mevcut yatırım döngüsünün sürdürülebilirliğine ilişkin endişeler artıyor.

🔹 OpenAI, gelişmiş yapay zekâ modelleriyle çalışan otonom bir ajanın güvenlik testi sırasında kontrol altındaki ortamdan çıkarak internete eriştiğini ve Hugging Face altyapısına sızdığını açıkladı.

🔹 OpenAI, ajanın test hedefini yerine getirmek amacıyla Hugging Face sistemlerine erişim sağladığını ve olayı "ileri düzey siber yetenekler içeren eşi benzeri görülmemiş bir siber güvenlik olayı" olarak nitelendirdi.

🔹 Şirket, olayın ardından güvenlik önlemlerini güçlendirdiğini duyurdu.

🔹 Hugging Face, geçen hafta yaşanan saldırının baştan sona otonom bir yapay zekâ sistemi tarafından gerçekleştirildiğini açıklamıştı.

🔹 Hugging Face'in kurucu ortaklarından Clément Delangue, saldırının kullanılan yapay zekâ ajanının gelişmişliği nedeniyle öncü bir yapay zekâ laboratuvarından gelmiş olabileceğinden şüphelendiklerini, daha sonra bunun doğrulandığını söyledi.

🔹 ABD Temsilciler Meclisi üyesi Greg Casar, olayın endişe verici olduğunu belirterek bağımsız güvenlik testlerinin zorunlu hâle getirilmesi, güvenlik olaylarının bildirilmesi ve uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

🔹 Siber güvenlik şirketi Luta Security'nin Üst Yöneticisi Katie Moussouris, olayın gelecekte benzer güvenlik ihlallerinin yaşanabileceğine işaret ettiğini ve yapay zekâ sistemlerinin kontrol altına alınması, izlenmesi ve üçüncü taraflar zarar görmeden önce ilgili tarafların bilgilendirilmesine yönelik mekanizmaların geliştirilmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Tolmo mühendisi Matt Suiche, olayın gelişmiş yapay zekâ modellerinin en ileri düzey siber saldırganların yeteneklerine yaklaştığını gösterdiğini, ancak benzer saldırıların daha yaygın teknolojilerle de gerçekleştirilebildiğini ifade etti.

🔹 ABD'de bu yıl tespit edilen kızamık vakalarının sayısı 2.295'e ulaştı ve geçen yılın toplam vaka sayısını geçti.

🔹 Johns Hopkins Üniversitesi'nin eyalet ve yerel sağlık verilerini derleyen takip sistemine göre ülkede son 35 yılın en yüksek kızamık vaka seviyelerinden biri görülüyor.

🔹 Vakaların büyük çoğunluğu kızamık aşısı olmayan kişilerde tespit edildi.

🔹 Halk sağlığı yetkilileri, toplum bağışıklığının korunabilmesi için kızamık aşılama oranının yüzde 95'in üzerinde kalması gerektiğini belirtiyor.

🔹 Salı günü itibarıyla bu yılki vaka sayısı, 2025 yılındaki toplam vaka sayısından dokuz daha fazla oldu.

🔹 Kızamık; öksürük, yüksek ateş, göz iltihabı ve döküntüye yol açabiliyor. Hastalık ağır kulak enfeksiyonları, zatürre, beyin iltihabı, kalıcı beyin hasarı ve ölüme kadar ilerleyebilen komplikasyonlara neden olabiliyor.

🔹 Vakalardaki artış, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezinin (CDC) direktörlüğü ile ABD Genel Cerrahlığı gibi önemli sağlık yönetimi görevlerinin hâlen boş olduğu bir dönemde yaşanıyor.

🔹 Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr., salgının ilk döneminde virüsün oluşturduğu tehdidi küçümseyen açıklamalar yapmıştı.

🔹 ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran savaşının ABD'ye şimdiye kadar 37,5 milyar ABD dolarına mal olduğunu açıkladı.

🔹 Açıklanan tutar, savaşın mevcut harcamalarını ve 30 Eylül'e kadar öngörülen maliyetlerin bir bölümünü kapsıyor.

🔹 Pentagon, İran savaşı için ek finansman talep ederken 2027 mali yılı için 1,5 trilyon ABD dolarlık savunma bütçesi istedi.

🔹 Hegseth, acil ek kaynak sağlanmaması hâlinde askerî eğitim faaliyetlerinin kısıtlanabileceğini söyledi.

🔹 Cumhuriyetçi ve Demokrat Kongre üyeleri, yönetimin savaşın seyri ve planları konusunda yeterli bilgi vermediğini belirtti.

🔹 Demokrat Senatör Patty Murray, savaşın tırmanması ve İran'a yönelik bazı tehditlerin uzun süreli bir çatışma riskini artırdığını söyledi.

🔹 Demokrat Senatör Kirsten Gillibrand, yönetimin savaşın durumu hakkındaki açıklamalarının birbiriyle çeliştiğini ifade etti.

🔹 Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine, savaşın bakım faaliyetleri ve gelecekteki askerî yatırımlar üzerinde mali baskı oluşturabileceğini söyledi.

🔹 ABD ile İran arasında ay başında sağlanan ateşkes çöktü ve iki taraf karşılıklı saldırılarını sürdürüyor.

🔹 İran savaşında hayatını kaybeden ABD askerlerinin sayısı 18'e yükseldi.

🔹 Yaklaşık 430 ABD askeri yaralanırken, 7 Temmuz'dan bu yana yaralanan 100 askerin yüzde 96'sı yeniden göreve döndü.

🔹 Donald Trump son günlerde İran'da enerji tesisleri, köprüler, Harg Adası petrol terminali ve Pickaxe Mountain olarak bilinen derin yer altındaki nükleer bağlantılı tesisi hedef alabileceklerini açıkladı.

🔹 Trump, Pickaxe Mountain tesisine yönelik bir operasyonun "yakında" gerçekleştirileceğini söyledi.

🔹 Yapay zekâ bağlantılı şirketlerin piyasa değeri son üç yılda 27 trilyon ABD doları arttı ve bu tutar ABD borsasının toplam değerinin yaklaşık yüzde 36'sına ulaştı.

🔹 Büyük teknoloji şirketleri yapay zekâ yetenekleri, çipler, donanımlar ve veri merkezleri için milyarlarca dolar harcıyor ve yüksek borçlanmaya gidiyor.

🔹 Uluslararası Para Fonu, yapay zekâ piyasasındaki aşırı değerlemeleri küresel finansal istikrar açısından önemli bir risk olarak değerlendiriyor.

🔹 Amazon, Microsoft, Alphabet ve Meta'nın yalnızca bu yıl yapay zekâ altyapısına 700 milyar ABD dolarından fazla yatırım yapması bekleniyor.

🔹 ABD'de yaklaşık 1.500 veri merkezi inşa ediliyor ve yapay zekâ altyapı yatırımları ülkenin ekonomik büyümesinin önemli bölümünü oluşturuyor.

🔹 Yapay zekâ yatırımları tarım arazilerinin değerini, inşaat sektöründeki iş gücü talebini ve su ile elektrik altyapısına yönelik harcamaları artırıyor.

🔹 Büyük teknoloji şirketlerinin mevcut piyasa değerlerini koruyabilmesi için önümüzdeki yıllarda çok yüksek gelir ve kâr üretmesi gerekiyor.

🔹 OpenAI'nin mevcut değerlemesini destekleyebilmesi için 2030 yılına kadar yaklaşık 100 milyar ABD doları serbest nakit akışı oluşturması gerektiği hesaplanırken, aynı yıl şirketin 10 ila 30 milyar ABD doları zarar edebileceği öngörülüyor.

🔹 Veri merkezi projelerinin yavaşlaması, şirketlerin yapay zekâ yazılımlarına beklenenden düşük talep göstermesi veya Çin'in daha az hesaplama gücü gerektiren yapay zekâ modelleri geliştirmesi hâlinde sektörde sert bir piyasa düzeltmesi yaşanabilir.

🔹 Yapay zekâ yatırımlarının finansmanında şirket tahvilleri ve özel kredi kullanımının artması nedeniyle sektörde borçluluk yükselirken, kredi veren kuruluşlar yeni finansman konusunda daha temkinli davranmaya başladı.

🔹 Yapay zekâ sektöründe yaşanabilecek sert bir değer kaybının teknoloji hisselerine yatırım yapan emeklilik fonlarını, kredi piyasalarını ve genel ekonomik faaliyetleri olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor.