Trump Yönetiminin Çin Politikasındaki Bölünme Kamuoyuna Yansıdı
New York Times
🔹 Başkan Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüşmek üzere Asya’ya giderken yönetimi, Çin’in yapay zekâ teknolojisine erişiminin ne ölçüde sınırlandırılacağı konusunda açıkça bölündü.
🔹 Hazine Bakanı Scott Bessent ile Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Çin’in üçüncü ülkelerdeki veri merkezleri üzerinden gelişmiş yapay zekâ çiplerine erişmesini sağlayan boşluğun ne ölçüde kapatılacağı konusunda anlaşmazlığa düştü.
🔹 Trump, Bessent’in Çin’e karşı daha sert kısıtlamalar uygulanmasını, Lutnick’in ise veri merkezlerine yönelik daha yumuşak düzenlemeleri desteklediğini söyledi. “Biri Çin’le dost olmak, diğeri Çin’le kriz yaşamak istiyor” dedi.
🔹 Ticaret Bakanlığı, ABD dışındaki veri merkezlerinin Çin, Rusya, İran ve diğer yüksek riskli ülkelerdeki merkezleri bulunan şirketlere önemli miktarda işlem gücü satmadan önce hükümet lisansı almasını zorunlu kılan yeni bir kural yayımladı. Kural 90 gün sonra yürürlüğe girecek.
🔹 Yeni düzenleme, Çinli şirketlerin satın almaları yasak olan gelişmiş Nvidia çiplerini başka ülkelerdeki veri merkezlerinden kiralamasını engellemeyi amaçlıyor. ABD’li yetkililer, Çin’in yapay zekâ modellerinin ABD’ye yönelik siber saldırılar açısından büyük tehdit oluşturduğunu söyledi.
🔹 Ticaret Bakanlığı, kuralın Hazine Bakanlığı ile Ulusal Güvenlik Konseyi’nin talimatıyla hazırlandığını açıkladı. Uygulamadan, düzenlemeye karşı çıkan Lutnick sorumlu olacak.
🔹 Hazine Bakanı Bessent, Çin’e çip aktarımı soruşturmasının merkezindeki Singapur merkezli Megaspeed şirketine yaptırım uygulanmamasını eleştirdi ve Nvidia’nın çiplerin Çin’e yasa dışı yönlendirilmesini önlemek için yeterince çaba göstermediyse hesap vermesi gerektiğini söyledi.

🔹 Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang, şirket yönetiminin baskısı üzerine geçen hafta istifa etti. Huang’ın, Çin istihbaratının varlığı olarak tanımlanan Alice Huang ile ilişkisi ve Alice Huang’ın kurduğu Megaspeed’in Çin’e çip kaçakçılığı iddialarıyla soruşturulması istifanın arka planında yer aldı.
🔹 Çinli yetkililer Alice Huang’ın istihbarat görevlisi olduğunu reddetti. Trump ise “Onun casus olduğunu bilmiyorum” diyerek iddialara şüpheyle yaklaştı ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun kendisini bu konuda uyardığını hatırlamadığını söyledi.
🔹 Rubio, Huang’ın Çin’in en üst düzey istihbarat kurumuyla temas kurduğunu gösteren istihbarat bilgilerini özetleyen gizli bir not hazırladı ve mayıs ayında Trump’ı Air Force One’da şahsen bilgilendirdi.
🔹 Trump, Huang’ın görevine dönmesini “istemeyeceğini” söylemedi ve “Büyük bir ders aldığını düşünüyorum” dedi. Trump daha önce Nvidia’nın Çin’e H20 ve H200 çipleri satmasına, ABD hükümetine gelir payı aktarılması şartıyla izin vermişti.
🔹 Trump’ın Çin’le ticari ilişkiyi bozabilecek adımlara temkinli yaklaşması, yönetim içindeki daha sert Çin politikasını savunan isimlerde yeni kuralı geri çekebileceği veya Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile pazarlık unsuru olarak kullanabileceği endişesi yarattı.







