Trump’ın danışmanları Xi zirvesi öncesinde Çin konusunda çatışıyor
Wall Street Journal
🔹 Donald Trump, Asya gezisi öncesinde yönetimindeki bazı yetkililerin Çin’le dostane ilişkiler, bazılarının ise sert bir çatışma istediğini söyledi. Trump, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’le görüşmesinden hemen önce Çin’e hakaret edilmemesi gerektiğini belirtti.
🔹 Trump yönetimindeki yetkililer, ekonomik anlaşmalar ve Pekin’le dostane ilişkilerin bazı üst düzey ABD yetkililerinin uzun vadeli ulusal güvenlik riskleriyle ilgili kaygılarına değip değmediği konusunda ayrışıyor.
🔹 Hazine Bakanı Scott Bessent, Ticaret Bakanı Howard Lutnick’i, Nvidia’nın gelişmiş çiplerini Çin’e yönlendirdiğinden şüphelenilen Singapur merkezli Megaspeed’e karşı harekete geçmemekle suçladı. Güneydoğu Asya’daki bazı şirketler, ABD ihracat kontrollerindeki boşluklardan yararlanarak Çinli teknoloji şirketlerinin gelişmiş Amerikan çiplerine ve bilgi işlem gücüne erişmesini sağladı.
🔹 Trump, Lutnick’i savunarak kısıtlamaların ertelenmesinin Çin’le bir çatışmayı önlemeye yardımcı olmuş olabileceğini söyledi. Trump, Nvidia’nın en gelişmiş çiplerinin ihracatına yönelik yasağı korudu; Ticaret Bakanlığı da üst düzey çiplerin çeşitli ülkelere ihracatını sınırlayan yeni bir kural açıkladı.
🔹 Hazine Bakanı Scott Bessent, Ticaret Bakanı Howard Lutnick ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Trump’ın Filipinler ve Çin’in teknoloji merkezi Shenzhen’e yapacağı dört günlük geziye katılıyor. Nvidia hakkındaki gelişmeler, Rubio gibi daha sert tutum isteyen yetkililere destek sağladı.
🔹 Trump’ın Xi ile görüşmesinde eski Megaspeed yöneticisi Alice Huang’ın gündeme gelmesi beklenmiyor. Huang’ın, eski Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang ile ilişki yaşadığı ve ABD tarafından Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğundan şüpheleniliyor.
🔹 Trump, ocak ayında ticaret ateşkesinin sona ermesinden önce Xi ile yeni bir ekonomik anlaşma yapmaya odaklanıyor. Ayrıca Xi ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le nükleer silahların azaltılması ve İran savaşı konusunda üçlü zirve düzenlemek istiyor.

🔹 Trump’ın geçen yıl Çin’e Nvidia’nın H200 çiplerinin satışına izin verme planı, ABD’nin satışlardan yüzde 25 pay almasını öngörüyordu. Üst düzey yetkililer, ulusal güvenlik önlemleri konusunda anlaşmazlığa düştü; Çin daha sonra çipleri büyük miktarlarda ithal etmeyerek yerli yarı iletken şirketlerini desteklemeyi ve başka ülkelerdeki bilgi işlem gücüne uzaktan erişmeyi tercih etti.
🔹 Trump, mayıs ayında Tayvan için hazırlanan 14 milyar dolarlık ABD silah paketini Çin’le müzakerelerde kullanılabilecek bir araç olarak nitelendirdi. Rubio ise satışların müzakere edilmeyeceğini söyledi; paket henüz sonuçlanmadı.
🔹 Xi, eylül ayında Washington’daki görüşmede Trump’tan Tayvan’ın bağımsızlığına karşı çıkmasını istedi. Çin’in nadir toprak elementleri üzerindeki kontrolü, ticaret görüşmelerinde Pekin’e önemli bir avantaj sağladı; ABD’li yetkililer sevkiyatların hâlâ istedikleri hızda gerçekleşmediğini belirtti.
🔹 Bir Trump yönetimi yetkilisi, Çin’den ilave nadir toprak mıknatısları gelmemesi hâlinde ABD’deki her otomobil fabrikasının iki veya üç ay içinde kapanabileceği konusunda uyarı yapıldığını söyledi.
🔹 Trump, Jensen Huang’la ilişkisinin ABD güvenliğini riske attığı yönündeki kaygıları reddetti. Trump, “Risk altına girmedi. Çin bizimle oyun oynuyor, biz de Çin’le oyun oynuyoruz.” dedi.



