APEC Çin: Şi Cinping’in diplomatik gösterisi hakkında bilinmesi gereken 5 şey
Nikkei Asia
🔹 Çin, 33. Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) forumuna bu hafta Shenzhen’de ev sahipliği yapıyor. Liderler zirvesi çarşamba ve perşembe günleri düzenlenecek; Donald Trump, Şi Cinping ve Vladimir Putin’in ilk üçlü zirvesi de gündemde.
🔹 APEC, ticaret ve ekonomi konularını görüşen 21 üyeyi bir araya getiriyor. Üyeler dünya gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 60’ını ve küresel ticaretin yarısını oluşturuyor; Hindistan ise üyeler arasında yer almıyor.
🔹 Zirvenin resmi gündeminde temiz enerji, tedarik zinciri işbirliği, yapay zekâ ve serbest ticaret bulunuyor. Yaklaşık 2 bin kişinin katılacağı CEO zirvesinde Şi Cinping açılış konuşması yapacak.
🔹 ABD ve Çin, Güney Kore’de geçen yıl varılan ticaret ateşkesini ocak ayına kadar uzattı ancak karşılıklı 60 milyar dolarlık ticarette tarifelerin düşürülmesine ilişkin planı henüz kesinleştirmedi. Nadir toprak elementlerinin ihracat lisansları ve gelişmiş teknoloji kontrolleri görüşmelerdeki başlıca anlaşmazlıklar arasında bulunuyor.
🔹 ABD ve Çin’in yapay zekâ alanında ilk ikili diyaloğu gerçekleştirmesi ve yapay zekâ kaynaklı acil durumlar için bir iletişim hattı oluşturması bekleniyor.
🔹 Çin, Trump, Şi ve Putin’in perşembe günü üçlü zirve yapacağını açıkladı. Beyaz Saray sözcüsü Olivia Wales, Trump’ın nükleer silahların azaltılmasını görüşeceğini ancak bir anlaşma beklenmediğini söyledi.
🔹 Putin’in Ukrayna’daki savaşın sona ermesini gündeme getirmek istediği bildirildi. Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin üzerinden dört yıl sekiz aydan fazla süre geçti ve yüz binlerce kişi öldü.
🔹 Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, Filipinler’deki Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği toplantısının ardından Shenzhen’e gidecek. Tokyo ile Pekin arasındaki ilişkiler, 1972’de diplomatik ilişkilerin normalleştirilmesinden bu yana en düşük seviyelerden birinde bulunuyor.
🔹 Çin ile Filipinler arasındaki Güney Çin Denizi gerilimi de zirvenin gündemindeki bölgesel sorunlar arasında yer alıyor. Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr.’ın Şi Cinping ile ikili görüşme yapıp yapmayacağı netleşmedi.
🔹 Tayvan Devlet Başkanı Lai Ching-te, Acer Group’un kurucusu Stan Shih’i APEC toplantısına temsilci olarak atadı. Çin Dışişleri Bakanlığı, Tayvan’ın katılımının Tek Çin ilkesi ve APEC mutabakatlarının kuralları doğrultusunda ele alınacağını açıkladı.
🔹 Kuzey Kore’nin nükleer silah ve balistik füze geliştirmeyi sürdürmesi de bölgesel gündemde bulunuyor. Trump ile Kuzey Kore lideri Kim Jong-un’un görüşeceğine ilişkin planlar iki tarafça reddedildi.



