ASEAN ve büyük ortaklar Manila zirvesinde siber suçlara karşı harekete geçilmesini istedi
Nikkei Asia
🔹 ASEAN ülkeleri ile Çin, Hindistan ve Japonya gibi ortakların liderleri, Doğu Asya Zirvesi için Manila’da bir araya geldi. Sınır aşan ve çevrim içi suçlarla mücadele gündemin öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.
🔹 Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., fiziksel ve dijital alanlar arasında hareket eden sınır aşan tehditlerin arttığını söyledi. Marcos, çevrim içi dolandırıcılıkla mücadelede kolluk, finans, telekomünikasyon, dijital ve yargı makamlarının birlikte çalışması gerektiğini açıkladı.
🔹 Hindistan Başbakanı Narendra Modi, çevrim içi dolandırıcılık ve siber saldırılar gibi sınır aşan suçlardan kaynaklanan yeni tehditleri ele alacak bölgesel bir forum kurulmasını önerdi.
🔹 Güneydoğu Asya’daki suç örgütleri, üretken yapay zekâ kullanarak karmaşık dolandırıcılık planları yürütüyor. Kamboçya ve Myanmar’daki büyük dolandırıcılık merkezlerine yönelik operasyonların ardından daha küçük merkezler bölgedeki diğer ülkelerde yayılıyor.
🔹 ASEAN ve ortakları, sınır aşan suçlarla mücadelede ortak çabaların artırılması gerektiği konusunda uzlaştı. ABD ise Doğu Asya Zirvesi başkanlık bildirisi taslağında iklim değişikliği, sürdürülebilirlik ve çeşitlilik konularındaki ifadelerin yumuşatılmasını istedi; taslakta “kadınlar” ve “iklim değişikliği” ifadelerinin çıkarılmasına yönelik notlar yer aldı.
🔹 Modi, özgür, açık, kapsayıcı ve kurallara dayalı bir Hint-Pasifik çağrısını yineledi. Jeopolitik çatışmaların gıda, yakıt ve gübre tedarikinin güvenliğini etkilediğini söyleyen Modi, uluslararası sularda saldırılar sürerken ticari gemiler ile mürettebatlarının güvenliğinin sağlanmasını istedi.
🔹 Hindistan ile ASEAN, dijital teknolojiler, savunma ve uzay alanlarında iş birliğini genişletti. Modi ayrıca ASEAN ülkelerinden gelen turistlere ücretsiz elektronik vize uygulanacağını açıkladı.
🔹 Modi ve Marcos, savunma ve güvenlik, uzay, demiryolu altyapısı, finansal teknoloji, ticaret ve yatırım alanlarında ikili iş birliğinin hız kazandığını söyledi.
🔹 ASEAN-ABD zirvesinde liderler Myanmar’daki sivil çatışmalar konusunda “derin endişe” dile getirdi. Taraflar şiddetin azaltılması, sivillere ve sivil altyapıya yönelik hedefli saldırıların durdurulması ve Myanmar ordusunun ASEAN’ın Beş Maddeli Uzlaşısı’nı uygulaması çağrısında bulundu.
🔹 Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, ASEAN ile enerji dayanıklılığı alanındaki iş birliğini derinleştirme planını açıkladı. Takaichi, Asya Petrol Güvenliği Görev Gücü kurulmasını ve Japonya’daki kullanılmayan tankların bölgesel petrol stoklama planında kullanılmasını önerdi.
🔹 Takaichi, Asya Kalkınma Bankası ve ASEAN ile Doğu Asya Ekonomik Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle geçiş finansmanı ve yeşil dönüşüm yatırımlarının hızlandırılacağını söyledi.
🔹 Marcos, üç günlük toplantının kapanışında ASEAN dönem başkanlığını Singapur Başbakanı Lawrence Wong’a devretti. Singapur 2027’de, Tayland 2028’de ve Doğu Timor 2029’da ASEAN dönem başkanlığını üstlenecek.