Bir Yükseltme Nasıl On Sekiz Bin Uçuşu İptal Ettirebilir?
New Yorker
🔹 ABD Federal Havacılık İdaresi, cuma günü dört saatten uzun süre boyunca uçuşların kalkışını engelledi.
🔹 Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, kesintinin yüklenici L3Harris’in hava trafik kontrol sistemindeki eski bir yönlendiriciyi yenisiyle değiştirmesinin ardından yaşandığını söyledi.
🔹 Duffy, bakır kabloların fiber optik kablolarla değiştirilmesi sürecinde anahtar ve yönlendiricilerin veri yükü nedeniyle tutarsızlıklar üretmeye başladığını açıkladı.
🔹 Kesinti, 11 Eylül 2001’den bu yana ABD’deki hava ulaşımında yaşanan en uzun süreli aksama oldu. Dört büyük havayolu şirketinin toplam ekonomik kaybı 345 milyon dolara ulaşabilir.
🔹 Hava trafik kontrol sistemi yaklaşık 11 bin sertifikalı kontrolörü, yüzlerce havalimanını ve onlarca radar kontrol merkezini birbirine bağlıyor; uçuş bilgileri ve telsiz iletişimi yönlendiriciler üzerinden aktarılıyor.
🔹 Duffy ve İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, sistemin yenilenmesi için Kongre’nin yeterli kaynak sağlamadığını söyledi. Duffy, Federal Havacılık İdaresi için daha önce talep edilen 30 milyar dolar yerine 50 milyar dolar istedi.
🔹 Trump yönetimi, 2025’te Hükümet Verimliliği Bakanlığı’nın (Department of Government Efficiency) emrettiği kesintiler kapsamında Federal Havacılık İdaresi’ndeki yaklaşık 400 deneme süresindeki çalışanı işten çıkardı; mahkeme daha sonra 132 çalışanın görevine dönmesine karar verdi.

🔹 Hava trafik kontrol teknisyenlerini temsil eden Profesyonel Havacılık Güvenliği Uzmanları (Professional Aviation Safety Specialists, PASS), kesintiye yol açan yükseltmelerde Federal Havacılık İdaresi çalışanlarının risk değerlendirmesine ve koordinasyona dahil edilmediğini açıkladı.
🔹 Hava trafik kontrol sistemindeki elektronik ekipmanların büyük bölümü önümüzdeki yıllarda yenilenecek. Sistem bileşenleri, arıza veya uyumsuzluk halinde müdahale edilebilmesi için tek seferde değil, aşamalı olarak değiştiriliyor.
🔹 Trump’ın Büyük ve Güzel Tek Yasa Tasarısı (One Big Beautiful Bill Act) kapsamında Federal Havacılık İdaresi’ne 12,5 milyar dolar verildi; kurum şu ana kadar bu kaynağın küçük bir bölümünü harcadı.
🔹 Uçakların yerde beklemesi, sonraki seferlerdeki yolcuları ve kargoları da etkiliyor; uçuş ekiplerinin çalışma süresi dolduğunda yeni ekip bulunamayabiliyor.
🔹 Kesinti sırasında 18 binden fazla uçuş iptal edildi, 28 binden fazla uçuş ertelendi ve uçuşlardaki gecikmeler günler sonra da sürdü.



