Trump ve Şi görüşürken Çin’in yapay zekâ hayalleri beklenmedik bir engelle karşı karşıya: Nvidia casusluk skandalı
BBC
🔹 Donald Trump ile Şi Cinping’in bu hafta yapacağı görüşme öncesinde, eski Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang ve Çinli iş insanı Alice Huang hakkındaki casusluk iddiaları ABD-Çin ilişkilerinde yeni bir gerilim başlığı oluşturdu.
🔹 ABD istihbarat raporları, Alice Huang’ın Çin’in sivil istihbarat kurumu Devlet Güvenlik Bakanlığı ile bağlantıları olduğunu öne sürüyor. Bu iddia kanıtlanmadı.
🔹 Skandal, Washington’da Çin’e gelişmiş çip ihracatı ve Trump yönetiminin ihracat kısıtlamalarını gevşetmeye fazla istekli olup olmadığı konusundaki tartışmaları yeniden başlattı.
🔹 Gelişmiş bilgisayar çipleri, yapay zekâ, süper bilgisayarlar ve askeri teknoloji açısından taşıdıkları önem nedeniyle ABD-Çin rekabetinin temel başlıklarından biri olmaya devam ediyor.
🔹 Trump yönetimi, Çinli şirketlerin Malezya, Tayland ve Brezilya gibi üçüncü ülkelerdeki veri merkezleri üzerinden gelişmiş ABD çiplerine erişmesini sınırlayan yeni ihracat kısıtlamaları getirdi. Bazı şirketler Çin’e çip kaçırmakla da suçlandı ancak bu suçlamaları reddetti.
🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı, casusluk iddialarını Çin’e yönelik bir karalama olarak nitelendirdi. Sözcü Mao Ning, ABD’nin teknoloji ablukaları uygulamak için casusluk anlatıları uydurmayı bırakması gerektiğini söyledi.

🔹 Demokratların ocak ayında Kongre’nin denetimini ele almasının ardından Çin’e yapay zekâ çipi satışlarına yeni sınırlamalar getirilmesi ihtimali arttı. Demokrat Temsilci Ted Lieu, Trump yönetiminin Nvidia’ya ulusal güvenliği riske atacak ölçüde taviz verdiğini söyledi.
🔹 ABD’nin 2025’in sonlarında Nvidia’nın gelişmiş H200 çiplerinin Çin’e satışına izin vermesi, iki ülkenin rekabet sürerken iş birliği alanları aradığına dair bir işaret olarak görülmüştü. Yeni skandal bu açılımı tehdit edebilir.
🔹 Çin ve ABD, 2023’teki şüpheli casus balonu olayında olduğu gibi bir güvenlik tartışmasının diplomatik çabaları gölgede bırakmasından endişe ediyor. Olay sonrasında dönemin ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’in Çin ziyaret planı iptal edilmiş ve iki ülke arasındaki iletişim kötüleşmişti.
🔹 Trump ve Şi’nin görüşmeleri tamamen durdurması beklenmiyor. Çin, ekonomik baskılar ve ihracata bağımlılığı nedeniyle ticaretin sürmesini istiyor; Trump ise rekabeti yönetmek ve dış politika kazanımları elde etmek için diyaloğu korumaya çalışıyor.
🔹 Görüşmenin Shenzhen’de yapılması, Çin’in yapay zekâ ve ileri üretim kapasitesini sergileme hedefi taşıyor. ABD’nin çip kısıtlamalarını artırması halinde Çin, elektrikli araçlardan askeri ekipmanlara kadar birçok alanda kullanılan nadir toprak mineralleri üzerindeki hâkimiyetini karşılık vermek için kullanabilir.






