Dünya Mahkemesi, Myanmar’ın Rohingyalara karşı soykırım işleyip işlemediğine karar verecek
South China Morning Post
🔹 Birleşmiş Milletler’in en yüksek yargı organı olan Uluslararası Adalet Divanı (International Court of Justice, ICJ), Myanmar’ın 2017’de ordunun kitlesel olarak yerinden ettiği Rohingyalara karşı soykırım işleyip işlemediğine 19 Kasım Perşembe günü karar verecek.
🔹 Gambiya, davayı soykırımı tanımlayan ve devletleri soykırımı önlemekle cezalandırmakla yükümlü kılan 1948 Soykırım Sözleşmesi kapsamında yedi yıl önce Lahey’deki mahkemeye taşıdı.
🔹 ICJ, 1946’da faaliyete geçmesinden bu yana hiçbir devleti doğrudan soykırım işlemekten sorumlu tutmadı. Mahkemenin kararlarını uygulayacak bir mekanizması bulunmuyor; ancak Myanmar aleyhindeki karar, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin harekete geçmesine yol açabilir.
🔹 Myanmar soykırım suçlamasını reddediyor. Ülkenin hukuk ekibi, askeri operasyonların “teröristlere” karşı meşru bir eylem olduğunu savundu.
🔹 2017’de güvenlik güçleri ve yerel milisler, kadınlar, çocuklar ve yaşlılar dahil binlerce Rohingyayı öldürdü; yaklaşık 700 bin kişi Myanmar’ın kuzeybatısındaki Rakhine eyaletinden Bangladeş’e kaçtı. Köyler yerle bir edildi ve camiler yakıldı.
🔹 Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri, Eylül 2017’de operasyonları “etnik temizliğin ders kitabı örneği” olarak niteledi. Perşembe günkü karar, soykırım konusunda hüküm verme yetkisine sahip bir mahkemenin bu olaylarla ilgili ilk kararını oluşturacak.
🔹 Bangladeş’teki Cox’s Bazar’da bir milyondan fazla Rohingya, dünyanın en büyük mülteci yerleşimindeki kalabalık ve tehlikeli kamplarda yaşıyor. Rohingyaların bir bölümü Malezya, Kanada ve Suudi Arabistan başta olmak üzere farklı ülkelere dağıldı.

🔹 Myanmar, Rohingyalara vatandaşlık vermiyor ve onları resmi etnik gruplar listesine dahil etmiyor. Myanmar ordusunun 1970’lerin sonlarından bu yana yürüttüğü zulüm, 2012’deki şiddet olayları ve camilerin kapatılmasıyla devam etti; on binlerce Rohingya yerinden edilmiş kişiler için kurulan kamplara kapatıldı.
🔹 Myanmar aleyhine bir karar, ülkenin diğer devletlerle ilişkilerine zarar verebilir ve Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (Association of Southeast Asian Nations, ASEAN) ile geliştirmeye çalıştığı yakınlaşmayı durdurabilir.
🔹 Güney Afrika, ayrı bir davada İsrail’in 7 Ekim 2023’te Hamas öncülüğündeki saldırıların ardından Gazze’de yürüttüğü savaş sırasında soykırım işleyip işlemediğine karar vermesi için ICJ’ye başvurdu. Myanmar davasındaki karar, bu dosyanın değerlendirilmesi açısından da izlenecek.
🔹 Rakhine eyaletinin büyük bölümünü kontrol eden Arakan Ordusu ile Myanmar ordusu arasındaki çatışmalar, bölgede kronik kıtlığa yol açtı. Yerinden edilen Rohingyalar sağlık hizmetlerinden, eğitimden ve hareket özgürlüğünden mahrum bırakılırken binlerce kişi zorla çatışmaya dahil edildi.
🔹 Rohingyaların köylerine dönmesine izin verilmiyor; askeri güçler birçok köyü buldozerlerle yıktı. Rohingya temsilcileri adaletin vatandaşlık, haklar, evler ve toprakların iadesini içermesi gerektiğini söyledi.








