Trump, ABD’nin 10 ay içinde yeterli nadir toprak elementine sahip olacağını öne sürdü; uzmanlar bunu gerçekçi bulmadı
South China Morning Post
🔹 ABD Başkanı Donald Trump, ABD’nin nadir toprak elementleri üretiminde Çin’i 10 ay içinde yakalayacağını ve ihtiyaç duyulan her şeyin bu süre içinde sağlanacağını söyledi.
🔹 Kritik Mineraller Enstitüsü eş başkanı Jack Lifton, ABD’nin üretim, işleme ve nadir toprak elementleri kullanan ürünlerin imalatında önümüzdeki 10 ayda veya 10 yılda Çin’i yakalayamayacağını söyledi.
🔹 Materium Strata yöneticisi David Abraham, ABD’nin hedefini gerçekçi bulmadı ve ülkenin ham üretimi artırsa bile güvenilir bir tedarik zinciri ile elektrikli araçlar ve rüzgâr türbinleri gibi ürünleri üretecek tesislerden yoksun olduğunu söyledi.
🔹 Trump’ın açıklaması, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (Asia-Pacific Economic Cooperation, APEC) zirvesi kapsamında yapması planlanan görüşmeden iki gün önce geldi. Görüşmede Çin’in ABD’ye nadir toprak elementi ihracatının ele alınması bekleniyor.
🔹 ABD’nin nadir toprak elementi madenciliği üretimi 2025’te yüzde 12 artarak tahmini 51 bin metrik tona çıktı. Buna karşın nadir toprak bileşikleri ve metalleri ithalatının 2021-2024 döneminde yüzde 71’i Çin’den geldi; bazı ağır nadir toprak elementlerinde ABD’nin tek ithalat kaynağı Çin oldu.
🔹 Çin, yüksek performanslı mıknatıslarda kullanılan 17 kritik metalden oluşan nadir toprak elementlerinin küresel işlenmesine hâkim durumda. Bu metaller araçlarda, elektronik cihazlarda, rüzgâr türbinlerinde ve robotik sistemlerde kullanılıyor.
🔹 Çin’in geçen nisan ayında yedi nadir toprak elementine ihracat kısıtlaması getirmesi, dünya genelinde geçici fabrika kapanmalarına yol açtı ve tedarik zincirlerindeki kırılganlıkları ortaya çıkardı.

🔹 Busan’da imzalanan ABD-Çin anlaşması kapsamında Washington bazı Çin ürünlerine yönelik tarifeleri düşürdü ve ek ticaret kısıtlamalarını askıya aldı; Pekin ise nadir toprak elementi ihracat kontrollerini duraklattı. Anlaşma iki ay uzatılarak 10 Ocak 2027’ye çekildi.
🔹 ABD’nin nadir toprak bileşikleri ve metalleri ithalatı, Busan anlaşmasından sonra yaklaşık yüzde 75 azalarak Kasım 2025-Eylül 2026 döneminde ayda ortalama 19,3 metrik tona geriledi.
🔹 Trump yönetimi, Çin’e bağımlılığı azaltmak için yurt içi ve yurt dışındaki madencilik projelerine milyarlarca dolar harcadı, ABD’li madencilik şirketlerinde hisse aldı ve Çin’den bağımsız tedarik zincirleri kurmaya yönelik uluslararası anlaşmalar yaptı.
🔹 55 ülkenin yer aldığı Kaynak Jeostratejik Etkileşim Forumu (Forum on Resource Geostrategic Engagement, Forge) girişimi, tercihli maden ticareti bölgeleri oluşturmayı; 26 üyeli Pax Silica koalisyonu ise kritik mineraller, ileri imalat ve yarı iletkenler üzerinden yapay zekâ tedarik zincirleri kurmayı amaçlıyor.
🔹 ABD, Hindistan, Japonya ve Avustralya’dan oluşan Dörtlü Güvenlik Diyaloğu (Quadrilateral Security Dialogue, Quad) mayıs ayında 20 milyar dolarlık Kritik Mineraller Girişimi Çerçevesi’ni (Critical Minerals Initiative Framework) duyurdu. Quad liderleri iki yıl aradan sonra bir araya gelerek keyfi ihracat kısıtlamaları da dâhil ekonomik zorlamalara yönelik ciddi endişelerini dile getirdi.
🔹 Uzmanlar, ABD’de seçim dönemlerinin iki veya dört yılda bir öncelikleri değiştirmesinin uzun vadeli sanayi planlamasını ve nadir toprak elementlerinde kendi kendine yeterlilik hedefini belirsizleştirdiğini söyledi.







